Cửu tinh chế phục trong Bát Trạch: "Sinh Khí giáng Ngũ Quỷ" nghĩa là gì, và sách cổ chế bằng cửa, bếp chứ không bằng vật phẩm

Cửu tinh chế phục là phép Bát Trạch dùng một phương cát để "giữ" một phương hung: Sinh Khí giáng Ngũ Quỷ, Thiên Y chế Tuyệt Mệnh, Diên Niên áp Lục Sát. Lạ là theo ngũ hành sao, mỗi sao cát lại sinh sao hung nó chế. Bát Trạch Minh Kính thực hiện chế phục bằng cách sửa phương cát và đặt bếp, nhà xí, cối xay lên phương hung, không bằng vật phẩm.

Trên mạng, "chế phục" thường được hiểu thành "phương hung thì đặt vật này vật kia để hóa giải". Bài này đọc lại chính lời sách để thấy phép chế phục gốc là gì, phân tích vì sao ba cặp sao lại ghép như vậy (có một quy luật về hào mà sách không nói ra), và chỉ ra cách làm theo sách trong một ngôi nhà thật. Ngũ hành của tám sao và nguồn gốc của chúng đã có ở bài tám sao Du Niên; ở đây chỉ dùng lại kết quả.

Câu quyết và ba cặp sao

Mục cửu tinh chế phục của Minh Kính, theo bản lưu hành, có câu:

Sinh Khí hàng phục Ngũ Quỷ, Thiên Y lấn át Tuyệt Mệnh, Diên Niên đè Lục Sát; chế phục sắp đặt như thế là xong.

Ở mục Càn mệnh, sách nhắc lại với tên sao: Sinh Khí Tham Lang giáng Ngũ Quỷ, Thiên Y Cự Môn khi Tuyệt Mệnh, Diên Niên Vũ Khúc chế Lục Sát, chín sao chế phục thì tự yên.

Ba cặp, ba động từ: giáng, khi, áp. Không có cặp thứ tư cho Phục Vị và Họa Hại. Đặt ngũ hành sao vào:

Người quen nghĩ "chế là khắc" sẽ chờ thấy Thủy chế Hỏa, Hỏa chế Kim, Thổ chế Thủy. Sách không làm thế.

Lời sách giải: sửa cái sinh ra nó để tiết cái hung

Minh Kính có một câu giải, cũng ở mục Càn mệnh:

Nếu phạm phương Ngũ Quỷ, nên sửa sang phương Sinh Khí thì họa tiêu; sửa cái sinh ra nó để làm tiết cái hung của nó.

Câu này vừa xác nhận quan hệ "sinh" là cố ý, vừa đặt ra một chỗ khó hiểu. Theo ngũ hành thông thường, "tiết" là khi hành con rút khí của hành mẹ; làm mạnh mẹ thì con càng mạnh. Ở đây sách lại bảo sửa phương mẹ (Sinh Khí Mộc) để làm yếu phương con (Ngũ Quỷ Hỏa). Có thể đọc theo hai cách:

• Đọc theo nghĩa "trọng tâm": sửa sang, dùng nhiều phương cát thì sinh hoạt của nhà dồn về đó, phương hung ít được dùng, "hung" tự nhạt. Chữ "tiết" ở đây gần nghĩa "làm cho xẹp đi" hơn là nghĩa kỹ thuật của ngũ hành.
• Đọc theo nghĩa "hóa": hung tinh được sao cát sinh cho thì "được nuôi", không còn tính phá; giống cách Tử Bình nói Sát được Ấn hóa. Cách đọc này tinh tế hơn nhưng không có câu nào của sách xác nhận.

Chúng tôi ghi cả hai, không chọn. Điều chắc là: phép chế phục của Minh Kính không phải phép khắc, và ai giảng "Thủy chế Hỏa nên đặt vật hành Thủy ở Ngũ Quỷ" là đã đi xa khỏi sách.

Quy luật mà sách không nói ra: mỗi cặp cách nhau đúng một hào

Bài Du Niên ca quyết đã chỉ ra rằng mỗi tên du niên ứng với một tổ hợp hào khác nhau giữa quẻ gốc và quẻ của phương. Đem ba cặp chế phục đặt vào bảng ấy:

Mỗi cặp chế phục là hai sao chỉ cách nhau một hào, tức hai quẻ "láng giềng" gần nhất. Cặp thứ tư, Phục Vị và Họa Hại, cũng cách nhau một hào, nhưng sách không ghép; có lẽ vì Phục Vị là chính quẻ gốc, không có vai "đi chế" ai. Đây là một quan sát cấu trúc của chúng tôi, không phải lời sách; nó gợi rằng ba cặp không ghép ngẫu nhiên mà theo hình quẻ, rồi ngũ hành sao được gán sau.

Sách chế bằng cái gì: cửa, bếp, nhà xí, cối xay

Phần quan trọng nhất cho người đọc hôm nay nằm ở mục cửu tinh cát hung sở ứng:

Sao hung kỵ làm hướng nhà, kỵ mở cửa; trái lại hợp đặt nhà xí, chỗ ngồi của bếp, ống khói, nhà cối xay, cối giã, để trấn cái hung của nó.

Và ở mục Càn mệnh, câu tổng kết:

Cửa, phòng, bếp, giường đều đè lên phương hung, hướng về phương cát, như thế là trọn vẹn.

Đặt hai câu cạnh câu quyết chế phục, phép của sách hiện ra rất rõ và rất thực tế:

1. Phương cát dành cho những thứ người dùng nhiều và cần yên: cửa chính, phòng chủ, giường; phương cát được "tu", tức sửa sang, giữ sạch, dùng thường xuyên.
2. Phương hung dành cho những thứ nặng, ồn, bẩn, nóng: bếp (chỗ ngồi của bếp), nhà xí, ống khói, cối xay, cối giã. Chúng "trấn" phương hung bằng chính công năng của mình.
3. Hướng của bếp, của giường quay về phương cát: bếp tọa hung hướng cát.

Trong các mục của sách mà chúng tôi đọc, không có dòng nào nói tới gương, hồ lô, tượng, chuông gió hay một vật phẩm nào để đặt ở phương hung. "Trấn" trong sách là trấn bằng công năng sử dụng. Lớp vật phẩm hóa giải mà ta thấy hôm nay là của đời sau.

Sách còn một câu nhỏ đáng nhớ: duy có Lục Sát Văn Khúc Thủy, ở trung ương thì bị chế, không thành họa. Tức là ngay trong tám sao hung, sách cũng phân biệt mức và tình huống, không gộp chung thành "phương xấu".

Áp vào một nhà tọa Bắc

Nhà tọa Bắc hướng Nam, trạch Khảm. Công cụ hướng nhà của trang cho tám phương:

Làm theo sách:

• Cửa chính, phòng khách ở phía Nam (Diên Niên) là hợp, vì nhà hướng Nam vốn mở cửa phía Nam.
• Phòng chủ đặt ở Đông Nam (Sinh Khí) hoặc Đông (Thiên Y).
• Bếp đặt ở Đông Bắc (Ngũ Quỷ), miệng bếp quay về Đông Nam hoặc Đông; theo câu quyết, bếp "trấn" Ngũ Quỷ, còn phòng chủ ở Sinh Khí là phương "giáng" Ngũ Quỷ.
• Nhà vệ sinh, kho đặt ở Tây Nam (Tuyệt Mệnh) hoặc Tây Bắc (Lục Sát).
• Khi phải chọn sửa một phương cát trước, ưu tiên phương đứng cặp với phương hung đang có vấn đề: nhà đang lo phía Đông Bắc thì sửa sang, dùng thường xuyên phía Đông Nam.

Toàn bộ là việc sắp xếp công năng. Không cần mua gì.

Sách cổ nói gì

Dịch: Sinh Khí hàng phục Ngũ Quỷ, Thiên Y lấn át Tuyệt Mệnh, Diên Niên đè Lục Sát; chế phục sắp đặt như thế là xong. — Bát Trạch Minh Kính, mục cửu tinh chế phục

Bình: Ba động từ khác nhau cho ba cặp, nhưng một ý: mỗi phương hung có một phương cát "giữ" nó. Đọc cùng câu "sửa cái sinh ra nó để tiết cái hung", thấy sách nghĩ theo hướng dồn sinh hoạt về phương cát, không theo hướng đánh nhau với phương hung.

Dịch: Sao hung kỵ làm hướng nhà, kỵ mở cửa; trái lại hợp đặt nhà xí, bếp, ống khói, cối xay, cối giã để trấn cái hung. — Bát Trạch Minh Kính, mục cửu tinh cát hung sở ứng

Bình: Đây là câu nên dán lên mặt bằng của bất kỳ ai đang được khuyên mua vật phẩm để "hóa giải" một phương hung. Sách trấn phương hung bằng nhà xí và cối xay, tức bằng những thứ nhà nào cũng có.

Đọc cho đúng mức

Chữ trong sách là chắc, theo bản lưu hành; các bản in có thể khác vài chữ, như "khi" và "chế" trong câu Thiên Y.

Nguyên lý vì sao cát sinh hung là chỗ mở. Sách chỉ cho một câu giải ngắn; hai cách đọc ở trên là diễn giải. Quy luật "cách nhau một hào" là quan sát của chúng tôi.

Không có kiểm chứng thực nghiệm cho việc chế phục làm giảm điều gì. Giá trị thực tế của phép này là một nguyên tắc bố trí hợp lý: chỗ ở, chỗ ngủ, cửa đặt ở chỗ tốt nhất; bếp, nhà vệ sinh, kho dồn về những góc còn lại.

Phái Huyền Không không dùng chế phục du niên; họ hóa giải theo sao bay và vận, cũng có lớp vật phẩm đời sau riêng.

Việc nên làm

1. Chạy công cụ hướng nhà cho trạch của nhà mình, ghi tám phương và ba cặp chế phục như bảng ví dụ.
2. Kiểm bếp, nhà vệ sinh, kho có đang ở phương hung không; phòng chủ, cửa có ở phương cát không.
3. Nếu có một phương hung đang dùng làm chỗ ở, ưu tiên dời công năng trước khi nghĩ tới bất cứ thứ gì khác; nếu không dời được, dùng phương cát cặp với nó nhiều hơn.
4. Khi ai đó khuyên đặt vật phẩm để "chế" phương hung theo Bát Trạch, hỏi lại câu ấy nằm ở đâu trong Minh Kính.

🧭Hướng nhà Bát Trạch
Cung phi chủ nhà, tám phương cát hung, đặt cửa – bếp – giường.✨ Dùng thử

Nguồn tham khảo

• Bát Trạch Minh Kính, đề Dương Quân Tùng, bản có tựa Cố Ngô Lư (1790): mục cửu tinh chế phục (câu "Sinh Khí giáng Ngũ Quỷ…"), mục cửu tinh cát hung sở ứng (câu "hung tinh kỵ trạch hướng…"), mục Càn mệnh (câu "tu kỳ sở sinh dĩ tiết kỳ hung", "môn phòng táo sàng…") — nguyên văn theo bản lưu hành trên mạng, chưa đối bản in.
• Bảng tám phương nhà tọa Bắc và bảng hào: chạy công cụ hướng nhà của aihuyenhoc.com.