☯️ Gieo quẻ Kinh Dịch
Gieo ba đồng xu sáu lần, ra quẻ chủ, hào động, quẻ biến — AI giải theo câu hỏi.
Gieo thế nào cho nghiêm
Quẻ chỉ trả lời được câu hỏi mà người gieo đã nghĩ rõ. Trước khi bấm, hãy viết ra đúng một việc, một khoảng thời gian, và vai của chính bạn trong việc đó. "Có nên nhận lời chuyển sang phòng mới trong quý này không" là một câu hỏi tốt. "Năm nay mình thế nào" thì quá rộng, quẻ ra gì cũng gán vào được, nghĩa là không học được gì từ nó.
Câu hỏi dạng "nên làm thế nào cho phải" thường đọc được nhiều hơn câu hỏi "có hay không". Kinh Dịch nói về thời và thế: lúc này nên tiến hay nên dừng, nên dựa vào ai, cái gì đang lớn lên và cái gì đang mòn đi. Nó ít khi nói gọn một chữ có hay không.
Điều quan trọng nhất: đừng gieo lại cùng một câu chỉ vì quẻ ra không như ý. Lời quẻ Mông viết: "Sơ phệ cốc, tái tam độc, độc tắc bất cốc" — bói lần đầu thì bảo, hỏi đi hỏi lại hai ba lần là nhờn, đã nhờn thì không bảo nữa. Người xưa coi gieo lại là thiếu thành thật với chính mình: mình không đi tìm lời khuyên mà đi tìm lời mình muốn nghe. Hãy giữ quẻ đầu, đọc cho kỹ, và chỉ hỏi lại khi hoàn cảnh đã thật sự khác.
Cách đọc kết quả
Quẻ chủ là bức tranh của tình thế bạn đang ở. Đọc tên quẻ, hai quẻ đơn trên dưới (tượng của nó) và lời quẻ trước, để biết "thời" của việc là thời gì: gian nan buổi đầu như Truân, chờ đợi như Nhu, thông suốt như Thái hay bế tắc như Bĩ.
Hào động là chỗ việc đang chuyển. Ba đồng cùng mặt lưng ra 9, gọi là lão dương, vẽ dấu ○; ba đồng cùng mặt chữ ra 6, gọi là lão âm, vẽ dấu ×. "Lão" nghĩa là đã cực, sắp đổi sang mặt kia. Hào 7 và 8 là thiếu dương, thiếu âm, đang đứng yên. Hào đếm từ dưới lên: hào 1 là lúc mới bắt đầu hoặc người ở vị trí thấp, hào 5 thường là vị trí chủ chốt, hào 6 là lúc đã đi đến cùng.
Quẻ biến có được bằng cách đổi các hào động sang mặt ngược lại. Nó cho thấy chiều việc sẽ đi tới nếu mọi thứ cứ tiếp tục như hiện tại, không phải một kết cục đã định. Quẻ hỗ lấy hào 2, 3, 4 làm quẻ dưới và hào 3, 4, 5 làm quẻ trên: phần ruột của tình thế, cái đang diễn ra bên trong mà bề ngoài chưa lộ.
Nhiều hào động thì đọc lời nào: lối của Chu Hy
Kinh văn không dặn khi có nhiều hào động thì đọc lời nào. Công cụ này theo lối Chu Hy ghi trong Dịch Học Khải Mông, thiên Khảo biến chiêm, là lối được dùng rộng rãi nhất từ đời Tống. Đây là một lối, không phải luật duy nhất: có người đọc hết các hào động, phái Lục Hào thì không dùng lời hào mà xét ngũ hành, lục thân.
| Số hào động | Xem lời nào |
|---|---|
| Không hào nào | Lời quẻ (thoán từ) của quẻ chủ |
| Một hào | Lời của hào động đó trong quẻ chủ |
| Hai hào | Lời hai hào động trong quẻ chủ, lấy hào trên làm chính |
| Ba hào | Lời quẻ của quẻ chủ và quẻ biến; quẻ chủ là gốc, quẻ biến là ngọn |
| Bốn hào | Lời hai hào không động của quẻ biến, lấy hào dưới làm chính |
| Năm hào | Lời hào không động duy nhất của quẻ biến |
| Sáu hào | Càn xem "Dụng Cửu", Khôn xem "Dụng Lục"; quẻ khác xem lời quẻ của quẻ biến |
Lối này có một logic dễ thấy: hào động càng ít thì tiếng nói nằm ở quẻ chủ, càng nhiều thì trọng tâm dồn sang quẻ biến, và ba hào là điểm cân, nên đọc cả hai.
Công cụ tính thế nào
Có hai cách tung, cả hai đều dùng bộ sinh số ngẫu nhiên mật mã, không ai chọn sẵn quẻ. Bấm gieo từng lần thì chính trình duyệt của bạn tung ba đồng xu ảo bằng crypto.getRandomValues, lần nào ra lần ấy. Bấm gieo nhanh thì máy chủ tung đủ 18 đồng một lượt bằng hàm random_int của PHP. Theo lệ trong sách Hoả Châu Lâm, mặt lưng của đồng xu tính 3, mặt chữ tính 2, cộng ba đồng được 6, 7, 8 hoặc 9. Xác suất là 1/8 cho 6, 3/8 cho 7, 3/8 cho 8 và 1/8 cho 9, đúng như gieo ba đồng xu thật. Cách bói cỏ thi cổ hơn cho tỉ lệ khác (lão âm hiếm hơn, chỉ 1/16), nên hai cách không hoàn toàn tương đương; ba đồng xu là cách phổ biến nhất ngày nay.
Sáu con số được gửi lên máy chủ. Máy chủ dựng quẻ chủ từ dưới lên, tra trong bảng 64 quẻ thứ tự Văn Vương (bảng này được kiểm bằng máy: đủ 64 hình khác nhau, khớp bảng tra dựng độc lập và đúng luật cặp "không lật thì đổi"), rồi tính quẻ biến, quẻ hỗ và lối đọc. Lời quẻ trên trang là đại ý tiếng Việt, không phải bản dịch từng chữ.
Kinh Dịch là sách để suy ngẫm về thời thế và cách xử sự, không phải máy báo trước tương lai. Quẻ không bảo đảm việc sẽ thành hay hỏng. Nó giúp bạn nhìn việc của mình từ một góc khác, và quyết định cuối cùng vẫn là của bạn. Việc hệ trọng về sức khoẻ, pháp lý, tiền bạc, hãy hỏi người có chuyên môn.