Bát Trạch và Huyền Không nói ngược nhau thì nghe ai

Bát Trạch và Huyền Không trả lời hai câu hỏi khác nhau. Bát Trạch hỏi: ngôi nhà này, với người này, chỗ nào hợp — đáp án cố định suốt đời nhà. Huyền Không hỏi: ngôi nhà này, vào lúc này, khí vượng ở đâu — đáp án đổi theo vận hai mươi năm. Khi hai bên nói ngược nhau, phải xem đang bàn về chỗ nào trong nhà.

Hai phép nhìn cùng một ngôi nhà

Nhìn bảng thì thấy chúng ít chồng lên nhau hơn người ta tưởng. Bát Trạch phân biệt được người, không phân biệt được thời gian; Huyền Không ngược lại. Cái gọi là "nói ngược nhau" thường xảy ra ở một chỗ duy nhất: cửa chính và phía mặt tiền, nơi cả hai phái đều có ý kiến.

Một căn nhà, hai kết luận

Lấy một căn nhà phố tọa Tý hướng Ngọ (tọa chính Bắc, mặt tiền chính Nam), hoàn thành và dọn vào ở năm 2025, tức thuộc vận 9. Chủ nhà là nam sinh năm 1990 (năm âm lịch Canh Ngọ).

Bát Trạch nói: nhà tọa Bắc là Khảm trạch, thuộc Đông tứ trạch. Chủ nhà nam 1990 cung Khảm — tính bằng công cụ của hệ vatpham và tính tay theo tam nguyên đều ra cùng kết quả — thuộc Đông tứ mệnh. Trạch và mệnh cùng nhóm. Cửa chính giữa mặt Nam là cung Diên Niên của Khảm trạch. Theo Bát Trạch, đây là căn nhà gần như lý tưởng.

Huyền Không nói: lập tinh bàn vận 9 cho tọa Tý hướng Ngọ (chúng tôi lập bằng máy theo phép phi tinh, rồi lập tay lại một lần, hai bên khớp):

Sơn tinh 9 và hướng tinh 9 — hai sao vượng của vận 9 — cùng bay về phía tọa. Huyền Không gọi cục này là song tinh đáo tọa: vượng khí nằm sau lưng nhà. Phía mặt tiền, nơi có cửa và đường đi, hướng tinh là 8, sao vừa qua thời của vận trước. Cục này đòi phía sau nhà có khoảng thoáng, có nước, xa hơn mới có chỗ cao; mặt tiền là đường lớn còn phía sau bít kín như phần lớn nhà ống thì hình thế ngược với yêu cầu của cục. Các cục cơ bản giảng ở bài bốn cục vượng sơn vượng hướng, song tinh đáo hướng, đáo tọa.

Lớp năm còn chồng thêm: năm 2027 Cửu Tử nhập trung cung, Ngũ Hoàng bay tới chính Bắc — đúng cung tọa của căn nhà này. Bát Trạch vẫn coi phía Bắc là Phục Vị, cát, không đổi; Huyền Không khuyên năm đó giữ yên phía Bắc. Xem bài phi tinh năm 2027.

Ba lớp nói ba điều về cùng một mặt tường. Không có lớp nào "sai"; chúng đang trả lời ba câu hỏi khác nhau.

Vì sao hai phái khác nhau đến thế

Bát Trạch lấy hậu thiên bát quái làm bản đồ tĩnh: tám phương mang tám quẻ, quan hệ giữa hai quẻ quyết định cát hung. Không có biến số nào ngoài vị trí. Muốn hiểu bảng du niên sinh ra thế nào, xem bài Bát Trạch Minh Kính.

Huyền Không lấy Lạc Thư làm bản đồ động: chín con số bay qua chín cung theo một đường cố định, và con số đứng giữa đổi theo vận (vận 9 từ 2024 đến 2043, xem tam nguyên cửu vận). Một sao tốt hay xấu tuỳ nó có đang "đắc thời" không: số 9 vượng trong vận 9, số 8 vượng trong vận 8 rồi lui dần.

Hệ quả: Bát Trạch cho một ngôi nhà một bộ cát hung vĩnh viễn, Huyền Không cho nó một bộ cát hung có hạn dùng. Người theo Huyền Không vì thế coi Bát Trạch là phép quá giản lược; người theo Bát Trạch đáp lại rằng Huyền Không không phân biệt được ông bố và đứa con ngủ cùng một nhà.

Nghe ai: chia theo câu hỏi, không chia theo phái

Cách các thầy dùng cả hai phái thường gỡ như sau. Đây là thực hành phổ biến, không phải quy tắc của sách nào:

1. Loan đầu đứng trên cả hai. Đường đâm thẳng, nhà cao chèn sát, minh đường bí — hai phái cùng phải nhường.
2. Cửa, phòng khách, chỗ cả nhà dùng chung: nghiêng về Huyền Không, vì đó là chỗ đón khí của cả nhà và chịu tác động theo thời gian.
3. Phòng ngủ, đầu giường, bàn làm việc của từng người: Bát Trạch có tiếng nói, vì Huyền Không không phân biệt người. Trong cùng một căn nhà, ông bố cung Càn và con gái cung Ly nên nằm ở hai cung khác nhau.
4. Hai phái cùng xấu một chỗ: dùng chỗ đó cho kho, nhà vệ sinh, cầu thang.
5. Hai phái cùng tốt một chỗ: ưu tiên cho phòng người ở nhiều nhất.
6. Sửa nhà, động thổ: việc của lớp năm, lớp tháng trong Huyền Không và của phép chọn ngày; Bát Trạch không có công cụ cho việc này.

Áp vào căn nhà ở trên: không đục cửa, không đổi hướng. Huyền Không gợi ý mở thoáng phía sau (giếng trời, cửa sau, sân sau) để đón hướng tinh 9; Bát Trạch xếp phòng chủ nhà vào bốn cung cát của mệnh Khảm (Đông Nam, Đông, Nam, Bắc). Hai lời khuyên không chọi nhau.

Sách cổ nói gì

Đảo qua đảo lại, hai mươi bốn sơn có châu báu; đi thuận đi nghịch, hai mươi bốn sơn có hố lửa. — Thanh Nang Áo Ngữ

Bình: người theo Huyền Không, từ Thẩm Trúc Nhưng trở đi, đọc câu này là nói về sao bay thuận hay bay nghịch: cùng một sơn, gặp lúc này là châu báu, gặp lúc khác là hố lửa. Đó là cách đọc của một phái, không phải nghĩa duy nhất của câu. Nhưng nó cho thấy rõ cốt lõi Huyền Không: không có hướng tốt cố định.

Bát Trạch Minh Kính đại ý nói ngược lại: mỗi trạch có bốn cung cát, bốn cung hung, lấy tọa định trạch, lấy mệnh phối trạch — một bảng tính xong là dùng mãi. Đặt hai đoạn cạnh nhau thì thấy hai phái không cãi nhau về một câu hỏi, mà đang đặt hai câu hỏi khác nhau.

Đọc cho đúng mức

Huyền Không cần dữ liệu khó lấy hơn. Vận của nhà lấy theo lúc nào — xây xong, dọn vào, hay lần sửa lớn gần nhất — các thầy không thống nhất. Nhà nằm sát ranh hai sơn phải tính thế quái (kiêm hướng). Một con số sai là cả tinh bàn sai. Bát Trạch dễ dùng hơn chính vì nó thô hơn.

Bát Trạch thì vướng ở người: gia đình hai, ba thế hệ, vợ chồng khác nhóm mệnh, thì "nhà hợp với ai" không có câu trả lời gọn. Chi tiết ở bài Đông tứ trạch, Tây tứ trạch.

Cả hai phái đều thuộc lý khí, tức phần tính toán. Không phái nào thay được việc nhìn nhà thật: nắng chiều, gió, ẩm, lối đi lại. Và trong chính dòng Huyền Không còn có phái Đại Quái tính khác hẳn phái Phi Tinh — "Huyền Không" ở bài này là Phi Tinh.

Việc nên làm

• Ghi đủ ba dữ kiện trước khi hỏi ai: số độ hướng nhà (theo 24 sơn), năm hoàn thành và dọn vào, năm sinh âm lịch của những người ở.
• Khi hai thầy nói ngược nhau, hỏi lại: "thầy đang theo Bát Trạch hay Huyền Không, và đang nói về chỗ nào trong nhà?"
• Không đục cửa, đổi hướng chỉ vì một phái. Thứ đổi rẻ nhất là phòng ngủ và đầu giường; thứ đổi đắt nhất là cửa.
• Muốn tự lập tinh bàn, theo bài lập tinh bàn trạch vận.

Nguồn tham khảo

• Bát Trạch Minh Kính — đề Dương Quân Tùng, Nhược Quan Đạo Nhân biên đính, bản đời Thanh (đại ý phần định trạch, phối mệnh).
• Thanh Nang Áo Ngữ, gắn tên Dương Quân Tùng — câu "Điên điên đảo".
• Thẩm Trúc Nhưng — Thẩm Thị Huyền Không Học (đầu thế kỷ hai mươi), phép lập tinh bàn và cách đọc Thanh Nang Áo Ngữ theo phi tinh (đại ý).
• Tinh bàn vận 9 tọa Tý hướng Ngọ lập bằng máy theo phép phi tinh, đối chiếu tay; cung phi nam 1990 đối chiếu mã công cụ hướng nhà của hệ vatpham.