Cửa phòng ngủ đối diện cửa nhà vệ sinh: mùi và ẩm, xử lý bằng cánh cửa và quạt hút

Cửa phòng ngủ đối diện cửa nhà vệ sinh gây khó chịu chủ yếu vì mùi và hơi ẩm đi thẳng từ cửa này sang cửa kia — phần vật lý, sửa được. "Uế khí xung vào phòng" là cách nói của quan niệm. Cách xử lý đúng thứ tự: quạt hút đủ mạnh, kiểm bẫy nước chống mùi, cửa nhà vệ sinh tự đóng, rồi mới tính tới rèm, cây hay vật che.

Tình huống quen thuộc của căn hộ Việt

Căn hộ hai phòng ngủ, 60 – 70 m², thiết kế phổ biến: một hành lang ngắn rộng khoảng 90 cm – 1 m, phòng ngủ phụ một bên, nhà vệ sinh chung bên kia, hai cửa nhìn thẳng vào nhau. Nhà ống cũng gặp ở tầng trên: cầu thang lên tới chiếu nghỉ, một bên cửa phòng, một bên cửa nhà vệ sinh.

Thầy phong thủy thường can kiểu bố trí này, người ở thì than ba chuyện: mùi, ẩm, và tiếng xả nước ban đêm. Ba chuyện ấy đều có nguyên nhân đo được.

Hai lớp: quan niệm và vật lý

Điều đáng chú ý: lời khuyên của thầy và nhu cầu thật của người ở trỏ về cùng một hướng. Cái thầy gọi là "uế khí" phần lớn trùng với cái người ở gọi là mùi và ẩm. Sửa phần vật lý là đã làm được gần hết điều quan niệm muốn.

Sách cổ nói đến đâu

Các sách Bát Trạch xếp nơi uế tạp (nhà xí, chỗ đổ rác) vào phương hung của nhà, với ý dùng chỗ uế "đè" phương hung. Công cụ hướng nhà của site, theo lối ấy, gợi ý nhà vệ sinh đặt ở Họa Hại, Lục Sát, Ngũ Quỷ hay Tuyệt Mệnh của trạch. Dương Trạch Tam Yếu rút việc xem nhà về cửa, chủ (phòng chủ) và bếp; nhà xí không nằm trong ba điều cốt yếu.

Còn chuyện cửa phòng ngủ đối cửa nhà xí thì sách cổ không bàn trực tiếp — nhà xưa để nhà xí tách ngoài vườn, không có hành lang căn hộ. Lời can "hai cửa đối nhau" là suy rộng của thầy đời sau từ nguyên tắc "cửa đối cửa thì khí xung". Nói vậy không phải để gạt đi, mà để biết phần nào là lời sách, phần nào là lời khuyên hợp lý của người làm nghề.

Bước một: quạt hút đủ lưu lượng — và chừa đường cho gió vào

Đây là việc quan trọng nhất, và hay làm sai.

Lưu lượng. Nhà vệ sinh nên được thay không khí khoảng 8 – 10 lần mỗi giờ. Một nhà vệ sinh căn hộ 2,5 x 1,5 m, trần 2,7 m có thể tích khoảng 10 m³, tức cần quạt khoảng 80 – 100 m³/giờ. Quạt hút loại nhỏ lắp trần thường ghi lưu lượng trên bao bì; chọn loại từ mức ấy trở lên, ống thải dẫn ra ngoài hoặc vào hộp gen thải chung, không thải vào trần giả.

Chừa đường gió vào. Quạt hút chỉ hút được khi có không khí bù vào. Cửa nhà vệ sinh đóng kín khít thì quạt kêu mà gió không chạy. Cách làm phổ biến: chân cánh cửa cách sàn khoảng 1 – 2 cm, hoặc có ô lá sách ở phần dưới cánh.

Điều thú vị là khi quạt chạy, nhà vệ sinh có áp suất thấp hơn hành lang: không khí đi từ hành lang vào nhà vệ sinh rồi ra ống thải, không đi ngược sang phòng ngủ. Nghĩa là đúng cái "khí xung từ nhà xí sang phòng" mà quan niệm lo, được chặn bằng chiều gió.

Chạy khi nào. Bật khi dùng và để chạy thêm 15 – 20 phút sau khi tắm. Loại có hẹn giờ hoặc nối chung công tắc đèn có trễ tắt giúp không phải nhớ.

Bước hai: tìm đúng nguồn mùi

Quạt tốt mà vẫn có mùi thì nguồn mùi nằm ở đường ống:

• Phễu thu sàn khô nước. Phễu có bẫy nước (xi phông) chặn khí cống; nhà vệ sinh ít dùng, hoặc phễu ở chỗ tắm đứng ít khi ướt, thì nước bay hơi hết và khí cống đi thẳng lên. Đổ một gáo nước định kỳ, hoặc thay phễu loại có nắp chống mùi.
• Gioăng chân bồn cầu. Bồn cầu lung lay, mùi quanh chân bồn là dấu hiệu gioăng hở; cần thợ thay.
• Ống thông hơi của đường thoát (ở tòa nhà) bị tắc khiến bẫy nước bị hút cạn khi tầng trên xả nước — báo ban quản lý.
• Thùng rác có nắp, đổ hằng ngày.

Bước ba: cánh cửa — tự đóng, đổi chiều, đúng cỡ

• Cửa tự đóng. Bản lề tự đóng hoặc tay co thủy lực giữ cửa nhà vệ sinh luôn khép sau khi dùng — việc mà quan niệm và vật lý cùng muốn. Chỉnh lực đóng nhẹ để không đập mạnh ban đêm.
• Đổi chiều mở cánh. Hai cánh cửa đối diện trong hành lang 90 cm mà cùng mở ra hành lang thì va nhau. Thường cửa phòng ngủ mở vào trong phòng; cửa nhà vệ sinh mở vào trong hoặc dùng cửa trượt. Riêng nhà có người già, nhiều người chọn cửa nhà vệ sinh mở ra ngoài hoặc cửa trượt để người ngoài vào được khi có sự cố — xem bài phòng ngủ người già.
• Lệch trục. Nếu đang sửa, dịch một trong hai cửa sang 20 – 30 cm để hai lỗ cửa không thẳng hàng; tầm nhìn từ giường không rơi vào bồn cầu.
• Cỡ cửa. Cửa nhà vệ sinh 70 cm lọt lòng là cỡ hay gặp; tra trên thước Lỗ Ban 52,2 cm bằng công cụ thước Lỗ Ban, 70 cm rơi vào cung Thiên Tai. Đoạn 71,8 – 84,8 cm là hai cung tốt liền nhau Thiên Tài và Nhân Lộc; nếu làm lại khung, chọn khoảng 75 cm là vừa người đi, vừa nằm giữa cung. Chiều cao lọt lòng 210 cm nằm trong cung Quý Nhân.

Bước bốn: phần che chắn — rèm, cây, vật nhỏ

Sau khi mùi, ẩm đã ổn, nếu vẫn muốn che tầm nhìn giữa hai cửa:

• Rèm vải hoặc rèm hạt ở cửa phòng ngủ: che tầm nhìn, không cản gió vào phòng.
• Một chậu cây chịu bóng ở góc hành lang, như lưỡi hổ — cây ít cần nắng, chịu được hành lang tối. Bài cây lưỡi hổ nói cách chăm.
• Không treo gương ở hành lang giữa hai cửa: gương làm hành lang hẹp thêm rối mắt, và trong quan niệm gương "đẩy khí" theo chiều khó lường.

Phần này là phần quan niệm, làm cho dễ chịu mắt; nó không thay được quạt hút và bẫy nước.

Đọc cho đúng mức

Cửa phòng ngủ đối diện nhà vệ sinh không làm ai ốm vì "uế khí". Thứ có thể làm người trong phòng khó chịu là mùi, nấm mốc do ẩm và giấc ngủ bị tiếng ồn cắt ngang — những thứ đo được và sửa được bằng kỹ thuật. Người bị dị ứng, hen suyễn mà thấy mốc trong phòng thì xử lý mốc và đi khám, không đợi đổi phong thủy.

Về sách: các sách Bát Trạch bàn vị trí nhà xí theo phương, không bàn cửa đối cửa trong căn hộ. Lời can của thầy là suy rộng có lý; cách sửa thì nằm ở thợ điện nước.

Việc nên làm

• Kiểm quạt hút: có không, đủ khoảng 80 – 100 m³/giờ cho nhà vệ sinh căn hộ, thải đúng chỗ.
• Chừa khe chân cửa 1 – 2 cm để quạt hút được gió.
• Đổ nước vào phễu thu sàn ít dùng; kiểm gioăng chân bồn cầu.
• Lắp bản lề tự đóng hoặc tay co cho cửa nhà vệ sinh; chỉnh lực đóng êm.
• Mùi, ẩm đã ổn rồi mới thêm rèm hay cây che tầm nhìn.
• Đầu giường chung vách nhà vệ sinh thì xem thêm bài đầu giường chung tường nhà vệ sinh.

Nếu muốn một vật làm lớp đệm nhìn giữa hai cửa, nhiều nhà chọn rèm tre, mành tre hay chậu cây — hành Mộc, nhẹ, không chắn gió. Đó là lớp che mắt; lớp sửa thật là quạt và cánh cửa.

Nguồn tham khảo

• Bát Trạch Minh Kính — đặt nơi uế tạp ở phương hung (đại ý).
• Triệu Cửu Phong, Dương Trạch Tam Yếu — ba điều cốt yếu cửa, chủ, bếp (đại ý).
• Số đo Lỗ Ban tính bằng công cụ thước Lỗ Ban của aihuyenhoc.com; mức thay không khí nhà vệ sinh theo thông lệ thiết kế thông gió dân dụng.