Giường đối diện cửa phòng: cửa thẳng chân giường hay thẳng đầu giường, xử lý trong phòng 3 x 4 m

"Giường đối diện cửa" thật ra là hai trường hợp khác nhau. Cửa thẳng chân giường bị kiêng vì gợi cảnh khiêng người mất ra theo lối chân đi trước — đó là tục tang lễ. Cửa sát hoặc thẳng đầu giường thì là chuyện thực tế: người đi lại ngang đầu, gió lùa, ngủ không yên. Trong phòng 3 x 4 m, thường có ít nhất một cách kê tránh được cả hai.

Hai trường hợp hay bị gộp làm một

Nhiều bài viết gộp cả hai thành "giường đối cửa là đại kỵ", rồi khuyên những cách xử lý rất tốn kém. Tách ra thì thấy: trường hợp thứ hai đáng sửa hơn trường hợp thứ nhất, dù dân gian lại sợ trường hợp thứ nhất hơn.

Gốc của tục kiêng chân giường thẳng cửa

Ở nhiều vùng Việt Nam, người mất được đặt nằm theo chiều dọc gian giữa, khi đưa tang thì khiêng ra cửa chính theo lối chân đi trước. Hình ảnh ấy làm người sống không muốn nằm "theo tư thế sẵn sàng đi ra cửa". Tục này có ở cả Trung Hoa và nhiều nước châu Á, mỗi nơi diễn đạt một khác.

Cần nói rõ: chúng tôi không tìm thấy điều kiêng này trong Bát Trạch Minh Kính hay Dương Trạch Tam Yếu. Nó thuộc về tập tục, được sách phong thủy phổ thông gom vào về sau. Điều này không làm nó vô nghĩa — với người lớn tuổi trong nhà, cảm giác bất an là có thật — nhưng nó cho phép bạn cân nhắc khi phòng quá nhỏ.

Lý lẽ "khí xung" và gió lùa

Phần có lý lẽ phong thủy rõ hơn là luồng khí. Táng Thư có câu "khí thừa phong tắc tán, giới thủy tắc chỉ" — khí gặp gió thì tan, gặp nước thì dừng. Dương Trạch Tam Yếu coi cửa là chỗ khí vào nhà. Đặt hai ý cạnh nhau, người đời sau suy ra: chỗ nằm ngủ không nên ở ngay đường gió thẳng từ cửa vào, nhất là khi cửa phòng thẳng với cửa sổ đối diện tạo thành đường thông gió xuyên phòng.

Đây là chỗ phong thủy và kiến trúc gặp nhau. Gió điều hoà, gió quạt, gió hành lang chung cư thổi thẳng vào đầu người ngủ suốt đêm là điều kiến trúc sư cũng tránh. Cửa phòng ngủ chung cư mở ra phòng khách — nơi có tivi, đèn, người thức khuya — thì tiếng và ánh sáng lọt qua khe cửa cũng theo đường thẳng ấy.

Đo phòng trước khi kê

Lấy một phòng ngủ điển hình của căn hộ hoặc nhà phố: lòng phòng 3,0 m x 4,0 m. Cửa phòng nằm ở bức tường ngắn 3 m, sát một góc, khung cửa cách tường bên 10 cm, lọt lòng 80 cm. Giường đôi 1,6 m x 2,0 m (phủ bì khung khoảng 1,7 x 2,1 m). Cần chừa lối đi tối thiểu khoảng 60 cm ở cạnh có người lên xuống giường.

Nhân tiện về khổ cửa: tra bằng công cụ thước Lỗ Ban của site, lọt lòng cửa từ khoảng 71,8 cm đến 84,8 cm nằm trọn trong hai cung tốt Thiên Tài và Nhân Lộc trên thước 52,2 cm (thước thông thủy). Cửa lọt lòng 80 – 81 cm rơi vào Nhân Lộc; còn khoảng 85 – 91 cm lại là cung Cô Độc. Ai đang làm cửa mới có thể chọn 80 cm, vừa đủ đi lại, vừa ở giữa cung tốt, không sát ranh giới. Bảng đầy đủ ở bài kích thước cửa chính theo Lỗ Ban.

Ba phương án kê giường cho phòng 3 x 4 m

Phương án hay gặp nhất (nên tránh): đầu giường tựa tường ngắn đối diện cửa, giường nằm giữa phòng. Chân giường cách tường có cửa 2,0 m và thẳng hướng cửa. Đây chính là cách kê bị kiêng.

Phương án 1 — xoay ngang, đầu tựa tường dài. Đầu giường tựa vào bức tường dài 4 m phía không có cửa; giường chiếm khoảng 2,1 m (phủ bì) trong bề ngang 3,0 m, còn lối đi chừng 0,9 m ở cuối giường. Từ cửa nhìn vào, bạn thấy cạnh bên của giường chứ không thấy chân hay đầu. Người nằm vẫn nhìn được cửa ở góc mắt.

• Được: tránh cả hai trường hợp, đầu tựa tường đặc.
• Mất: lối đi cuối giường chỉ chừng 0,9 m, tủ áo phải đặt ở tường ngắn đối diện cửa; nếu tường dài kia có cửa sổ thì phương án này không dùng được.

Phương án 2 — giữ chiều dọc, đẩy giường lệch khỏi trục cửa. Đầu giường vẫn tựa tường ngắn đối diện, nhưng giường dồn hẳn về phía xa cửa: giường chiếm đoạn từ 1,3 m đến 3,0 m tính từ góc có cửa. Lọt lòng cửa nằm trong đoạn 0,1 – 0,9 m, nên giữa mép cửa và mép giường còn khoảng 40 cm. Đường thẳng từ cửa đi vào chạy dọc theo cạnh giường, không đâm vào chân giường.

• Được: giữ được bố cục quen thuộc, lối đi khoảng 1,3 m bên phía cửa rất rộng, đặt được bàn trang điểm.
• Mất: chỉ lên giường được từ một bên; hợp với người ở một mình hoặc giường sát tường.

Phương án 3 — không xoay, không dời được: chắn tầm nhìn. Khi tường dài có cửa sổ, tường ngắn kia là tủ âm, chỉ còn cách kê bị kiêng:

• Dùng giường có tấm chân cao 40 – 60 cm, hoặc đặt một kệ thấp cuối giường; tầm mắt người nằm gặp tấm chân giường trước khi gặp khung cửa.
• Đổi chiều bản lề cửa sao cho cánh cửa khi mở che phía giường; người bước vào không nhìn thẳng xuống giường.
• Giữ cửa phòng đóng khi ngủ; dán ron chặn khe dưới cửa để chặn sáng và tiếng từ phòng khách.

Không có phương án nào cần đục tường, dời cửa — những đề nghị kiểu đó thường đắt hơn giá trị thật của điều kiêng. Phòng nhỏ hơn nữa xem bài phòng ngủ 9 m².

Còn hướng Bát Trạch thì sao

Phương án 1 và 2 đặt đầu giường ở hai bức tường khác nhau, nên hướng đầu giường khác nhau. Nếu bạn theo Bát Trạch, hãy so hai bức tường ấy với bốn phương cát của người nằm rồi mới chốt; cách tra ở bài giường ngủ quay hướng nào. Ví dụ tính bằng công cụ: người nam sinh năm 1990, cung Khảm, có bốn phương cát Đông, Nam, Đông Nam, Bắc. Phòng có tường dài nằm phía Đông thì phương án 1 vừa tránh cửa vừa đạt Thiên Y.

Sách cổ nói gì

Khí gặp gió thì tan, gặp nước ngăn thì dừng. — Táng Thư

Dương Trạch Tam Yếu, đại ý: cửa là chỗ khí vào nhà, là gốc để xét phòng chủ và bếp.

Lỗ Ban Kinh, đại ý: kích thước cửa đo theo các cung trên thước, chọn cung tốt cho khoảng rỗng.

Bình: Táng Thư viết về đất mộ, nói về khí của núi sông, không nói về phòng ngủ. Đem câu ấy vào nhà là suy rộng — nhưng là suy rộng hợp lý, vì nó trùng với điều ai cũng cảm thấy: nằm ngay đường gió thẳng thì khó ngủ. Còn tục kiêng chân giường thẳng cửa thì không có câu nào trong các sách trên làm chỗ dựa; nó đứng trên tục lệ, và nên được đối xử như tục lệ.

Đọc cho đúng mức

Không có bằng chứng nào cho thấy kê giường thẳng cửa gây bệnh hay chuyện xấu. Điều có thật là gió, tiếng động, ánh sáng và cảm giác bị nhìn thấy khi ngủ — những thứ ảnh hưởng tới giấc ngủ ở mức khác nhau với từng người.

Một số phái coi trọng "cửa đâm" hơn, khuyên treo rèm hạt, bình phong, thậm chí gương bát quái. Rèm, bình phong có tác dụng che tầm nhìn và gió nên dùng được; gương thì đặt trong phòng ngủ lại sinh ra chuyện khác — xem bài gương trong phòng ngủ.

Việc nên làm

• Đo lòng phòng, vị trí và lọt lòng cửa, vị trí cửa sổ; vẽ ra giấy theo tỉ lệ.
• Thử phương án xoay ngang (đầu tựa tường dài) trước; nếu vướng cửa sổ, thử đẩy giường lệch khỏi trục cửa.
• Chỉ khi hai cách trên không được mới dùng tấm chân giường cao, kệ thấp, đổi bản lề cửa.
• Giữ cửa phòng đóng khi ngủ, chặn khe sáng dưới cửa nếu phòng khách hay thức khuya.
• Làm cửa mới thì chọn lọt lòng khoảng 80 – 81 cm, nằm giữa cung tốt của thước 52,2 cm.

Nếu muốn có một vật ở cuối giường làm "tấm chắn mềm" giữa giường và cửa, nhiều nhà chọn một chậu cây xanh lá to hoặc đồ gỗ thấp — hành Mộc, đúng vai một bức bình phong sống. Vật chỉ là lời nhắc giữ ranh giới giữa chỗ ngủ và lối đi.

📏Thước Lỗ Ban
Tra kích thước cửa, bàn thờ, mộ trên ba loại thước 52,2 – 42,9 – 38,8 cm.Mở

Nguồn tham khảo

• Táng Thư — tương truyền của Quách Phác, đời Tấn; câu "khí thừa phong tắc tán, giới thủy tắc chỉ".
• Dương Trạch Tam Yếu — Triệu Cửu Phong, đời Thanh; cửa là chỗ khí vào (đại ý).
• Lỗ Ban Kinh (Lỗ Ban Kinh Tượng Gia Kính) — các cung trên thước đo cửa (đại ý).
• Số đo cung Lỗ Ban trong bài tính bằng mã công cụ thước Lỗ Ban của aihuyenhoc (`ThuocLoBan::tra`, `ThuocLoBan::doanTot`); phương cát theo cung phi tính bằng `HuongNha::bangPhuong`.