Giường tầng cho trẻ: quan niệm 'bị đè' và chuyện lan can, chiều cao trần

Sách phong thủy cổ không kiêng giường tầng; "người nằm dưới bị đè" là cách nói mới, suy từ tục kiêng nằm dưới xà. Điều cần xét thật là an toàn: lan can tầng trên đủ cao ở cả hai phía, khoảng từ nệm tầng trên tới trần đủ để trẻ ngồi dậy, không có quạt trần phía trên, và trẻ dưới 6 tuổi không nằm tầng trên.

Quan niệm "bị đè" từ đâu ra

Các bài phong thủy trên mạng hay viết: giường tầng làm người nằm dưới "bị đè", "áp lực", lâu dần mệt mỏi, học kém. Chúng tôi không tìm thấy điều này trong Bát Trạch Minh Kính, Dương Trạch Tam Yếu hay Hoàng Đế Trạch Kinh — những sách có bàn về giường đều bàn phương hướng, không bàn chuyện giường chồng lên giường. Thời các sách ấy được viết, giường tầng cho trẻ con không phải đồ dùng phổ biến trong nhà ở.

Quan niệm này có lẽ là bước suy ra từ tục kiêng nằm dưới xà ngang: xà là khối nặng ngang trên đầu, nên tầng giường phía trên cũng bị coi là khối "đè". Tục kiêng xà đã bàn ở bài xà ngang trên giường — và kết luận ở đó cũng đúng ở đây: phần có thật là cảm giác chật và chuyện đập đầu, xử lý bằng kích thước, không cần lễ bái hay vật trấn.

Có một điểm mà quan niệm "bị đè" chạm đúng: tầng dưới của nhiều giường tầng rẻ tiền rất thấp — người lớn ngồi trên giường dưới thì đầu chạm thanh giường trên. Trẻ lớn dần, đến tuổi mười ba, mười bốn, tầng dưới trở nên tù túng thật. Đó là lý do đổi giường khi con lớn, không phải lý do kiêng.

An toàn: những con số đáng nhớ

Giường tầng là đồ nội thất có quy định an toàn riêng ở nhiều nước. Tiêu chuẩn của Uỷ ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Hoa Kỳ (CPSC) và tiêu chuẩn châu Âu EN 747, đại ý, cùng nhắm vào mấy rủi ro chính: ngã từ tầng trên, kẹt đầu – cổ vào khe hở, và giường đổ. Những điểm chung, quy về mức dễ kiểm ở nhà:

Giường mua ở Việt Nam không phải lúc nào cũng ghi theo tiêu chuẩn nào. Khi mua, cứ cầm thước ra đo: lan can cao hơn mặt nệm bao nhiêu, khe hở rộng bao nhiêu, lắc thử khung có rung không. Giường tự đóng thì nhắc thợ làm lan can cả hai phía và bắt vít chân giường vào tường.

Khoảng cách tới trần và cái quạt trần

Không có quy chuẩn bắt buộc về khoảng từ nệm tầng trên tới trần, nhưng có một phép tính đơn giản: trẻ phải ngồi dậy được trên giường mà không đập đầu. Một đứa trẻ tám, mười tuổi ngồi trên nệm cao khoảng 65 – 75 cm tính từ mặt nệm; cộng khoảng trống cho khỏi cúi, người thiết kế nội thất thường chừa từ 80 – 90 cm trở lên.

Áp vào nhà Việt:

Điều hay bị quên nhất ở nhà Việt là quạt trần. Phòng trẻ trước đây dùng quạt trần, nay kê giường tầng vào đúng giữa phòng — cánh quạt chỉ cách mặt nệm tầng trên vài chục phân. Trẻ ngồi dậy, giơ tay, nhún nhảy là chạm. Đã kê giường tầng thì tháo quạt trần ở phía trên giường, thay bằng quạt treo tường hoặc điều hoà. Đèn trần cũng vậy: không để bóng đèn, chao đèn ngay trên đầu tầng trên.

Tuổi nào thì hợp

• Dưới 6 tuổi: không nằm tầng trên. Tầng dưới dùng được, nhưng nhiều nhà vẫn cho bé ngủ giường thấp riêng cho tiện bế, tiện thay. Cách sắp cả căn phòng cho trẻ nhỏ có ở bài phòng ngủ cho bé.
• 6 – 12 tuổi: độ tuổi giường tầng phát huy nhất — phòng nhỏ, hai con, cần chỗ chơi trên sàn.
• Từ tuổi dậy thì: con cần chỗ riêng; anh chị em khác giới nên có giường riêng, tốt hơn là góc riêng. Giường tầng có thể tách thành hai giường đơn — nên chọn loại tách được ngay từ khi mua.

Chuyện anh chị em khác giới ngủ chung phòng có một câu sách rất cũ, dẫn ở mục dưới.

Hai con khác mệnh: đầu giường theo ai

Theo Bát Trạch Minh Kính, đại ý, giường xét theo mệnh từng người nằm. Giường tầng có một đặc điểm: hai tầng cùng một chiều, nên hai đứa trẻ buộc phải quay đầu về cùng một phía. Nếu hai con khác nhóm mệnh, không có hướng nào vừa cả hai.

Ví dụ tính bằng công cụ hướng nhà của site: anh sinh tháng 9/2016 (năm Bính Thân), cung phi Khôn, thuộc Tây tứ mệnh — ba phương tốt cho đầu giường là Tây, Tây Bắc, Đông Bắc. Em trai sinh tháng 10/2018 (Mậu Tuất), cung phi Ly, thuộc Đông tứ mệnh — ba phương tốt là Đông Nam, Bắc, Đông. Hai danh sách không trùng phương nào.

Cách xử lý theo tinh thần sách: ưu tiên đứa trẻ ngủ ở phòng ấy lâu hơn, hoặc đứa đang cần ngủ ngon hơn (đang ôn thi, hay ốm); hoặc kê giường theo chiều mà phòng cho phép an toàn nhất, rồi chọn chỗ bàn học của từng đứa theo phương tốt riêng — bàn học thì mỗi đứa một bàn, dễ chia hơn giường. Chuyện vợ chồng khác mệnh dùng chung một giường có bài riêng với cách lập luận tương tự: vợ chồng khác mệnh, đầu giường theo ai.

Sách cổ nói gì

Bảy tuổi thì trai gái không ngồi chung chiếu, không ăn chung mâm. — Lễ Ký, thiên Nội Tắc

Bình: câu này nằm trong đoạn Nội Tắc kể các mốc dạy con theo tuổi. "Tịch" là chiếc chiếu ngồi, không phải giường ngủ, và lễ giáo đời Chu khắt khe hơn nhiều so với đời sống hôm nay. Nhưng câu sách cho thấy người xưa đã đặt ra mốc tuổi để tách chỗ cho trẻ khác giới. Đọc theo tinh thần ấy: anh chị em khác giới dùng giường tầng lúc nhỏ là bình thường; đến khi con bắt đầu cần riêng tư thì tách chỗ ngủ, không cần đợi ai nhắc.

Bát Trạch Minh Kính, đại ý: an giường theo mệnh người nằm, chọn phương tốt của chính người ấy. Sách không bàn giường tầng, nhưng nguyên tắc "mỗi người một mệnh" giải thích vì sao giường tầng cho hai con khác nhóm mệnh luôn phải chọn ưu tiên.

Đọc cho đúng mức

Không có cơ sở nào để nói đứa trẻ nằm tầng dưới sẽ học kém hay mệt mỏi vì "bị đè". Nếu con ngủ không ngon ở tầng dưới, nên xem các lý do đo được: tầng dưới tối và bí hơn, đứa nằm trên trở mình làm giường rung, đèn đọc sách của đứa này chiếu vào đứa kia.

Phần mệnh – hướng là phép của Bát Trạch, áp cho người lớn; với trẻ con, nhiều thầy chỉ xét khi trẻ đã lớn và có phòng riêng. Phần an toàn thì không phụ thuộc phái nào.

Việc nên làm

• Chọn giường có lan can tầng trên ở cả hai phía; đo khoảng lan can cao hơn mặt nệm và giữ đúng độ dày nệm.
• Không cho trẻ dưới 6 tuổi nằm tầng trên.
• Đo khoảng từ mặt nệm tầng trên tới trần, tới đáy dầm; dưới khoảng 80 cm thì nên đổi chỗ kê hoặc đổi loại giường.
• Tháo quạt trần, đèn chao phía trên giường tầng; thay bằng quạt treo tường.
• Bắt vít khung giường vào tường; có đèn ngủ nhỏ chiếu chân thang.
• Hai con khác nhóm mệnh: ưu tiên một đứa cho đầu giường, chia bàn học theo phương tốt của từng đứa.

Nhiều nhà đặt một chậu cây nhỏ hay một món đồ gỗ trên bàn học của con, hành Mộc — hành của sự lớn lên trong ngũ hành. Đặt ngoài tầm với của trẻ nhỏ, và coi đó là lời nhắc giữ góc học gọn, sáng.

🧭Hướng nhà Bát Trạch
Cung phi chủ nhà, tám phương cát hung, đặt cửa – bếp – giường.✨ Dùng thử

Nguồn tham khảo

• Lễ Ký, thiên Nội Tắc — câu "thất niên, nam nữ bất đồng tịch, bất cộng thực".
• Bát Trạch Minh Kính — an giường theo mệnh người nằm (đại ý).
• Uỷ ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Hoa Kỳ (CPSC) — quy định an toàn giường tầng; tiêu chuẩn châu Âu EN 747 về giường tầng dùng trong gia đình (đại ý; người mua nên đọc nhãn của nhà sản xuất).
• Cung phi và phương đầu giường tính bằng mã công cụ hướng nhà của aihuyenhoc (`HuongNha::tinh`).