Tiểu Lục Nhâm bấm đốt tay: Đại An, Lưu Niên, Tốc Hỷ, Xích Khẩu, Tiểu Cát, Không Vong

Tiểu Lục Nhâm là phép bấm sáu cung trên ba ngón tay: Đại An, Lưu Niên (Lưu Liên), Tốc Hỷ, Xích Khẩu, Tiểu Cát, Không Vong. Lấy tháng âm khởi từ Đại An, đếm tiếp sang ngày âm, rồi sang giờ; cung cuối cùng là lời đáp cho việc đang hỏi. Đây là phép mà người Việt quen gọi là "bấm độn", tính được trong nửa phút không cần sách.

Bài giờ xuất hành theo Lý Thuần Phong đã dùng chính phép này để chọn giờ ra đi, kèm bảng tra cả năm. Bài này nói về phép bấm như một cách hỏi việc: bấm thế nào trên tay, lấy thời điểm nào, sáu cung mang ngũ hành gì, và vì sao nó chỉ mượn tên của Đại Lục Nhâm.

Sáu cung trên ba ngón tay

Dùng bàn tay trái, ngửa lòng. Sáu cung nằm ở chân và đầu của ba ngón trỏ, giữa, áp út, đi thành một vòng; ngón cái là "con trỏ" chạm từng đốt mà đếm:

Thứ tự đi: Đại An (chân trỏ) → Lưu Niên (đầu trỏ) → Tốc Hỷ (đầu giữa) → Xích Khẩu (đầu áp út) → Tiểu Cát (chân áp út) → Không Vong (chân giữa) → lại Đại An. Ngón cái đi lên ngón trỏ, sang ngang qua các đầu ngón, xuống áp út, rồi vòng về — một vòng kín, không phải nhớ gì ngoài điểm khởi.

Chi tiết đáng để ý: vòng sáu đốt này cũng là vòng người Việt dùng để bấm Hoang Ốc (Nhất Cát, Nhì Nghi, Tam Địa Sát…). Cùng một đường đi trên bàn tay mang hai bộ tên khác nhau. Bàn tay là một cái bàn tính sẵn có; ai cần đếm vòng sáu thì đặt tên của mình lên đó.

Ba bước bấm

1. Tháng. Tháng Giêng đặt ở Đại An, tháng Hai ở Lưu Niên, cứ thế đếm đến tháng âm hiện tại.
2. Ngày. Coi cung vừa dừng là mùng 1, đếm tiếp đến ngày âm hiện tại.
3. Giờ. Coi cung vừa dừng là giờ Tý, đếm tiếp đến canh giờ hiện tại.

Gộp lại thành công thức: tháng âm + ngày âm + thứ tự giờ (Tý = 1 … Hợi = 12) − 2, chia 6 lấy dư. Dư 1 là Đại An, 2 Lưu Niên, 3 Tốc Hỷ, 4 Xích Khẩu, 5 Tiểu Cát, 0 Không Vong.

Ví dụ: hôm nay, giờ Ngọ

Ngày 21/10/2026 dương lịch là mùng 12 tháng Chín năm Bính Ngọ (đổi bằng bộ máy âm lịch của site). Giả sử bạn nảy ra câu hỏi lúc 11 giờ 30, tức giờ Ngọ.

• Tháng Chín: Đại An (1), Lưu Niên (2), Tốc Hỷ (3), Xích Khẩu (4), Tiểu Cát (5), Không Vong (6), Đại An (7), Lưu Niên (8), Tốc Hỷ (9).
• Ngày 12, khởi mùng 1 tại Tốc Hỷ: Tốc Hỷ (1), Xích Khẩu (2), Tiểu Cát (3), Không Vong (4), Đại An (5), Lưu Niên (6), Tốc Hỷ (7), Xích Khẩu (8), Tiểu Cát (9), Không Vong (10), Đại An (11), Lưu Niên (12).
• Giờ Ngọ, khởi giờ Tý tại Lưu Niên: Lưu Niên (Tý), Tốc Hỷ (Sửu), Xích Khẩu (Dần), Tiểu Cát (Mão), Không Vong (Thìn), Đại An (Tỵ), Lưu Niên (Ngọ).

Kiểm bằng công thức: 9 + 12 + 7 − 2 = 26, chia 6 dư 2, Lưu Niên. Hai cách khớp. Lời đáp đại ý: việc đang hỏi có xu hướng dùng dằng, chậm hơn mong muốn.

Sáu cung mang ngũ hành và thần gì

Trong các bài ca Tiểu Lục Nhâm phổ biến của sách Hoa, mỗi cung còn được gán một hành, một phương và một vị thần lấy từ bộ tướng của Đại Lục Nhâm. Các bản chép không hoàn toàn giống nhau, nhất là ở cung Tiểu Cát; bảng dưới theo bản hay gặp nhất:

Người dùng giỏi không dừng ở chữ "tốt" hay "khó". Họ lấy hành và phương để trả lời câu hỏi phụ: đồ mất nên tìm hướng nào, người đi xa đang ở phía nào. Cách đọc theo từng loại việc có ở hai bài ba cung tốt và ba cung khó.

Lấy thời điểm nào: lúc nảy ý hỏi

Điểm khác lớn nhất giữa dùng Tiểu Lục Nhâm để chọn giờ và để hỏi việc là thời điểm đưa vào phép bấm:

Ý "lấy lúc nảy ý" giống Mai Hoa Dịch Số: thời điểm câu hỏi xuất hiện được coi là một lát cắt của tình thế. Ngoài lối tháng – ngày – giờ, còn có người bấm theo ba con số bất kỳ do người hỏi nói ra, hay theo số nét chữ; các lối này ở bài Tiểu Lục Nhâm có mấy lối bấm.

Vì sao gọi là "Lục Nhâm" mà không giống Lục Nhâm

Đại Lục Nhâm là một trong ba môn "thức" lớn (cùng Thái Ất, Kỳ Môn), lập bàn từ nguyệt tướng, giờ, can chi ngày, ra bốn khoá, ba truyền và mười hai thiên tướng — bắt đầu từ bài lập thiên bàn, địa bàn, tứ khoá. Tiểu Lục Nhâm chỉ giữ lại cái tên, con số sáu, và mượn vài tên thần (Thanh Long, Bạch Hổ, Chu Tước…) để gán cho cung. Nó không dùng can chi ngày, không dùng nguyệt tướng, không có khoá truyền.

Một nhánh họ hàng đáng biết: lịch Nhật có Lục Diệu gồm sáu ngày, trong đó hai ngày mang đúng tên Đại An và Xích Khẩu; người Nhật đến nay vẫn chuộng cưới ngày Đại An. Nhiều người nghiên cứu lịch cho rằng Lục Diệu cùng gốc với phép sáu cung này, đã đổi tên và đổi cách đếm khi sang Nhật.

Sách cổ nói gì

Phép Tiểu Lục Nhâm không có một bản kinh nền như Đại Lục Nhâm. Theo những gì chúng tôi kiểm được, các bộ sách Lục Nhâm lớn (như Lục Nhâm Đại Toàn đời Minh) dành trọn cho Đại Lục Nhâm; phép sáu cung sống trong sách lịch, sách bói phổ thông và truyền miệng, mỗi cung kèm một bài thơ bốn câu mà các bản chép khác nhau nhiều. Đại ý chung của các bài thơ ấy:

• Đại An: việc yên, người chưa động, nên giữ chứ chưa nên đổi.
• Lưu Niên: việc khó thành ngay, hẹn dễ lỡ, nên chờ.
• Tốc Hỷ: tin vui đến nhanh, nhất là việc hỏi về người, về tin tức.
• Xích Khẩu: đề phòng tranh cãi, giữ lời.
• Tiểu Cát: có người giúp, việc nhỏ thuận.
• Không Vong: việc khó có kết quả, đồ khó tìm.

Bình: vì không có văn bản chuẩn, bạn sẽ gặp nhiều bản khác nhau ở chi tiết. Phần chung — tên sáu cung, thứ tự, cách đếm — thì gần như thống nhất. Truyền thuyết gán phép này cho Lý Thuần Phong hoặc Gia Cát Lượng; văn bản còn lại không xác nhận điều đó.

Đọc cho đúng mức

Tiểu Lục Nhâm là phép đếm vòng sáu. Cùng một giờ, mọi người hỏi mọi việc đều ra cùng một cung; nửa số cung là tốt, nửa là khó, xen kẽ đều đặn. Phép này không có cách nào phân biệt người hỏi chuyện mua nhà với người hỏi chuyện đi chợ.

Vì vậy, chỗ dùng hợp lý của nó là những việc nhỏ, có thể đợi, mà người hỏi chỉ cần một cái cớ để quyết nhanh — kiểu "đi bây giờ hay chút nữa". Việc lớn (tiền bạc, sức khoẻ, kiện tụng, tìm người mất tích) phải dựa vào thông tin thật, cơ quan chức năng, người chuyên môn. Bài bấm độn tìm đồ, tìm người nói kỹ chỗ nên dừng.

Việc nên làm

• Tập bấm vài lần với ngày hôm nay để nhớ vòng sáu trên tay; kiểm lại bằng công thức cộng trừ chia sáu.
• Khi bấm để hỏi việc, ghi lại giờ hỏi, cung ra và kết quả thực tế sau đó. Sau vài chục lần, bạn tự thấy phép này giúp được đến đâu.
• Bấm ra Không Vong hay Xích Khẩu thì coi như lời nhắc cẩn thận hơn (kiểm lại giấy tờ, giữ lời nói), không coi là lệnh dừng việc.
• Muốn một phép hỏi việc theo thời điểm có cấu trúc hơn, thử lập quẻ Mai Hoa.

🌸Mai Hoa Dịch Số
Lập quẻ theo thời điểm hoặc theo số, thể – dụng, hỗ quái, biến quái.✨ Dùng thử

Nguồn tham khảo

• Phép Tiểu Lục Nhâm trong sách lịch, sách bói phổ thông Hoa – Việt: sáu cung, cách đếm, bài ca ngũ hành (đại ý; các bản chép khác nhau ở chi tiết).
• Lục Nhâm Đại Toàn — phần Đại Lục Nhâm, đối chiếu tên các thần (đại ý).
• Ngày âm lịch trong ví dụ: tính bằng bộ máy âm lịch của site; kết quả đếm tay đối chiếu với công thức.