Đại vận mười năm trong tử vi: cách tính tuổi khởi vận, chiều thuận nghịch và đọc cung đại vận

Đại vận là lớp vận mười năm của lá số tử vi. Vận đầu khởi ngay tại cung Mệnh, ở tuổi mụ bằng số cục: Thuỷ nhị cục 2 tuổi, Mộc tam cục 3, Kim tứ cục 4, Thổ ngũ cục 5, Hoả lục cục 6. Từ đó mỗi cung quản mười năm, Dương Nam và Âm Nữ đi thuận, Âm Nam và Dương Nữ đi nghịch.

Ba dữ kiện quyết định toàn bộ đại vận

Cả mười hai đại vận của một đời người được định bởi đúng ba thứ đã có sẵn trên lá số:

1. Cung Mệnh cho điểm xuất phát. Vận thứ nhất luôn là cung Mệnh, không có ngoại lệ trong phái Việt.
2. Số cục cho tuổi bắt đầu. Cục không lấy theo nạp âm năm sinh mà theo nạp âm của can chi cung Mệnh, nên hai người cùng năm sinh vẫn có thể khởi vận ở hai tuổi khác nhau (xem bài ngũ hành cục).
3. Âm dương của can năm sinh ghép với giới tính cho chiều đi. Can dương là Giáp, Bính, Mậu, Canh, Nhâm; can âm là Ất, Đinh, Kỷ, Tân, Quý.

Bảng tuổi mụ của sáu vận đầu theo từng cục:

Nhìn cột cuối bảng sẽ thấy khoảng chênh giữa cục nhanh nhất và chậm nhất chỉ là bốn năm. Cục không làm đời người "sớm" hay "muộn" bao nhiêu; nó chỉ dời mốc đổi vận.

Thuận hay nghịch: hai con đường, gặp nhau ở Thiên Di

Vì mười hai cung xếp cố định quanh Mệnh, chiều đi quyết định đời người lần lượt bước qua những cung nào:

• Đi thuận: Mệnh, Phụ Mẫu, Phúc Đức, Điền Trạch, Quan Lộc, Nô Bộc, rồi Thiên Di.
• Đi nghịch: Mệnh, Huynh Đệ, Phu Thê, Tử Tức, Tài Bạch, Tật Ách, rồi Thiên Di.

Hai đường gặp nhau ở vận thứ bảy, cung Thiên Di, đối diện Mệnh, thường rơi vào khoảng 62 đến 75 tuổi. Đây chỉ là nhận xét về cấu trúc: người đi thuận trải tuổi trẻ qua các cung về người trên, tinh thần, nhà cửa, nghề; người đi nghịch qua các cung về anh em, vợ chồng, con cái, tiền. Mười năm ấy tốt hay vướng vẫn do sao trong cung quyết định, không do tên cung.

Ví dụ tính bằng máy: một cặp song sinh khác giới

Lá số mẫu của chuyên mục: sinh 5 giờ 30 ngày 12/6/1992, tức 12 tháng Năm năm Nhâm Thân, giờ Mão. Mệnh ở Mão có Thiên Cơ, Cự Môn cùng miếu; can chi cung Mệnh là Quý Mão, nạp âm Kim Bạch Kim nên ra Kim tứ cục, vận đầu khởi lúc 4 tuổi. (Bản mệnh năm sinh là Kiếm Phong Kim, cũng hành Kim; ở lá số này hai thứ trùng nhau là ngẫu nhiên.)

Giả sử ngày giờ ấy có một cặp song sinh trai gái. Nhâm là can dương, nên người con trai là Dương Nam đi thuận, người con gái là Dương Nữ đi nghịch. Bộ máy lá số của site cho kết quả:

Năm 2027 cả hai cùng 36 tuổi mụ. Người em đang ở vận Tý, người anh ở vận Ngọ, hai cung xung chiếu nhau. Điều này không riêng gì cặp này: với song sinh khác giới, vận thứ k của hai người luôn đối xứng qua trục Mệnh, nên vận thứ tư bao giờ cũng rơi vào hai cung đối diện. Cùng một bầu trời sao, hai người đi hai đường.

Một chi tiết nhỏ nữa: theo phái Việt, chiều an Hoả Tinh và Linh Tinh cũng đổi theo âm dương nam nữ, nên trên hai lá số này hai sao ấy nằm ở chỗ khác nhau (người em có Hoả ở Hợi, Linh ở Sửu; người anh có Hoả ở Tỵ, Linh ở Mùi). Ngoài hai sao đó, tất cả các sao còn lại trùng nhau.

Đọc một cung đại vận theo bốn lớp

Lấy vận thứ tư của người em, cung Tý, tuổi 34 đến 43, làm mẫu.

Lớp một: cung gốc và sao trong cung. Tý là cung Tử Tức, có Vũ Khúc vượng mang Hoá Kỵ gốc, Thiên Phủ miếu mang Hoá Khoa gốc, thêm Kình Dương hãm, Long Trì, Thiên Giải. Mười năm này chuyện con cái, học trò, việc mình tạo ra nổi lên; Vũ Khúc là tài tinh nên tiền bạc gắn với mảng ấy.

Lớp hai: coi cung vận là "Mệnh của mười năm". Nhiều thầy xếp lại mười hai cung quanh cung vận: Tý thành Mệnh của vận, Thân thành Tài Bạch của vận, Thìn thành Quan Lộc của vận, Ngọ thành Thiên Di của vận. Nghĩa là tam phương tứ chính của cung vận gồm Thân (Liêm Trinh), Thìn (Tử Vi, Thiên Tướng, Hoá Quyền gốc) và Ngọ (Thất Sát miếu). Bộ ba ấy khá vững, đỡ cho một cung vận có Kỵ và Kình.

Lớp ba: Tứ Hoá theo can của cung vận. Cung Tý trên lá số này mang can Nhâm, trùng đúng can năm sinh. Tứ Hoá đại vận vì thế lặp lại Tứ Hoá gốc: Thiên Lương hoá Lộc, Tử Vi hoá Quyền, Thiên Phủ hoá Khoa, Vũ Khúc hoá Kỵ. Khoa và Kỵ cùng rơi vào ngay cung vận. Cách đọc điềm tĩnh: chỗ vướng (Kỵ trên tài tinh) và chỗ có người hiểu, có lời giải (Khoa trên Thiên Phủ) đi cùng nhau trong mười năm, nên việc tiền nong liên quan tới con cái hay việc mình làm ra cần giấy tờ rõ, chi tiêu có kế hoạch.

Lớp bốn: Tuần, Triệt. Lá số này có Triệt ở Dần, Mão và Tuần ở Tuất, Hợi. Người em đi qua Triệt ở hai vận đầu, qua Tuần ở vận năm và sáu. Vận rơi vào cung có Tuần Triệt thì đọc theo bài Tuần, Triệt: cả cái tốt lẫn cái xấu của cung đều bị làm nhạt đi một phần.

Những chỗ hay tính sai

• Tuổi mụ, đổi từ Tết. "Vận 34–43" nghĩa là từ Tết năm mình 34 tuổi mụ đến hết năm 43 tuổi mụ. Tuổi mụ bằng năm xem trừ năm sinh âm lịch cộng một.
• Sinh tháng Một, tháng Hai dương lịch. Người sinh 20/1/1993 vẫn thuộc năm Nhâm Thân, vì Tết Quý Dậu năm ấy là 23/1/1993. Lấy nhầm năm là đảo cả âm dương lẫn chiều vận. Bộ máy đã kiểm: ngày ấy ra Dương Nam.
• Lấy nhầm cục. Cục theo cung Mệnh, không theo nạp âm năm sinh. Người Kiếm Phong Kim có thể là Thuỷ nhị cục hay Hoả lục cục tuỳ cung Mệnh.
• Lẫn với đại vận Bát Tự. Đại vận Tứ Trụ là một hệ khác hẳn: tuổi khởi vận tính từ số ngày từ lúc sinh đến tiết khí gần nhất, mỗi vận là một cặp can chi. Hai thứ trùng tên nhưng không đem số của bên này đặt sang bên kia được. Xem bài đại vận trong Bát Tự.

Trước vận đầu tiên: những năm chưa vào vận

Thuỷ nhị cục chỉ có năm 1 tuổi đứng ngoài vận, Hoả lục cục có tới năm năm. Toàn Thư có một lệ riêng cho trẻ nhỏ gọi là đồng hạn: một tuổi xem cung Mệnh, hai tuổi cung Tài Bạch, ba tuổi Tật Ách, bốn tuổi Phu Thê, năm tuổi Phúc Đức, sáu tuổi Quan Lộc. Sách Việt phổ thông ít nhắc lệ này, thường chỉ xem tiểu hạn cho mấy năm đầu. Với trẻ con, cả hai cách đều nên đọc nhẹ, chủ yếu để biết năm nào cần để ý sức khoẻ, ăn ngủ.

Sách cổ nói gì

Đại ý Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư: vận mười năm khởi từ cung Mệnh; Dương Nam, Âm Nữ đi thuận, Âm Nam, Dương Nữ đi nghịch; tuổi khởi theo số của cục; mỗi cung quản mười năm. — Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, phép khởi vận

Bình: sách Hán gọi vận này bằng một chữ có nghĩa là "hạn lớn", đối với "hạn nhỏ" là tiểu hạn từng năm. Sách Việt hiện nay quen gọi là đại vận, nghe nhẹ hơn và cũng đúng tinh thần hơn: đó là một giai đoạn, không phải một cái hạn chờ sẵn.

Một câu phú quen chép trong sách Đẩu Số, đại ý: mệnh tốt, thân tốt, vận tốt thì về già yên ổn; mệnh, thân, vận cùng suy thì cả đời chật vật. — câu phú lưu hành trong sách Đẩu Số

Bình: câu này hay bị đọc như lời phán, nhưng giá trị của nó nằm ở phương pháp. Nó đặt vận ngang hàng với Mệnh và Thân: lá số gốc đẹp mà vận đi qua toàn cung yếu thì chưa chắc đã êm, lá số gốc bình thường mà gặp vận vững thì vẫn có những mười năm làm được việc. Đọc lá số mà bỏ đại vận là chỉ đọc được một phần ba.

Đọc cho đúng mức

• Đại vận cho khung mười năm, không cho sự kiện. Muốn biết năm nào việc gì nổi lên phải xuống tới tiểu hạn và lưu niên.
• Mốc đổi vận: phái Việt tính theo tuổi mụ từ Tết, như bộ máy của site. Một số thầy tính từ sinh nhật hoặc theo tuổi thực; hai cách lệch nhau tối đa một năm, nên năm giáp ranh đọc cả hai vận.
• Cách coi cung vận là Mệnh của mười năm và lấy Tứ Hoá theo can cung vận là lối của các thầy đời sau, phát triển mạnh ở phái Phi Tinh; sách Việt cổ điển chủ yếu đọc sao trong cung và tam phương. Dùng cả hai thì nên để lớp sao gốc làm chính.
• Song sinh cùng giới có đại vận y hệt nhau. Đây là chỗ Tử Vi chưa có lời giải thống nhất, nên thấy hai anh em cùng giới đời khác nhau thì đó là giới hạn của phép này, không phải lỗi tính.
• Độ sáng của sao theo bảng phái Việt; vài sách chép lệch một bậc ở một số cung.

Việc nên làm

1. Lập lá số, ghi ra một tờ giấy mười hai vận với tuổi mụ và năm dương lịch tương ứng. Đánh dấu vận mình đang ở và vận kế tiếp.
2. Với vận hiện tại, đọc đủ bốn lớp như trên: sao trong cung, tam phương, Tứ Hoá theo can cung vận, Tuần Triệt. Viết mỗi lớp một dòng.
3. Nếu mình sắp sang vận mới trong vòng hai ba năm, đọc thêm bài bước sang đại vận mới để chuẩn bị như một kế hoạch mười năm.
4. Năm giáp ranh hai vận, đừng vội kết luận theo vận nào; đọc cả hai rồi đối chiếu với việc thật đang diễn ra.

Nguồn tham khảo

• Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư — phép khởi vận mười năm, lệ đồng hạn (đại ý).
• Câu phú về mệnh, thân, vận lưu hành trong sách Đẩu Số (đại ý).
• Vân Đằng Thái Thứ Lang — Tử Vi Đẩu Số Tân Biên (phép an vận và bảng độ sáng phái Việt).
• Bộ máy lá số Tử Vi phái Việt của aihuyenhoc.com: đại vận, can cung, Tứ Hoá đại vận và vị trí Hoả Linh của lá số mẫu 12/6/1992 lập cho nam và nữ; năm âm của ngày 20/1/1993.