Nhà vệ sinh trong phòng ngủ: cửa đặt đâu so với giường

Nhà vệ sinh trong phòng ngủ không có trong mô hình nhà cổ, nên sách phong thủy không bàn trực tiếp. Nguyên tắc thầy và kiến trúc sư hiện nay cùng đồng ý: cửa nhà vệ sinh không mở thẳng vào giường, tốt nhất nằm cạnh lối vào phòng; cửa luôn đóng kín; quạt hút xả ra ngoài trời. Ba điều ấy giải gần hết chuyện "uế khí".

Nhà xưa không có, nên sách không bàn

Nhà Việt truyền thống ba gian, năm gian: gian giữa thờ cúng tiếp khách, buồng ngủ ở gian bên, bếp là nếp nhà riêng, còn nhà xí ở góc vườn, có khi cạnh chuồng lợn, xa hẳn chỗ ở. Nhà phố cổ ở Hà Nội, Hội An thì nhà xí ở sân sau hoặc cuối dãy. Không ai ngủ cách bồn cầu vài bước.

Phòng ngủ có nhà vệ sinh khép kín đến từ căn hộ và khách sạn phương Tây, vào Việt Nam cùng chung cư, biệt thự những năm gần đây. Bát Trạch Minh Kính và Dương Trạch Tam Yếu xét phòng chủ, cửa, bếp theo phương vị trong toàn ngôi nhà; chúng không có khái niệm một chỗ uế nằm trong phòng ngủ. Mọi lời khuyên về nhà vệ sinh trong phòng ngủ vì vậy là suy rộng của đời nay, từ hai ý của sách: phòng ngủ nên ở chỗ lành, chỗ uế nên ở chỗ phụ.

Quan niệm "uế khí" nói gì — và đo được gì

Các thầy nói nhà vệ sinh là nơi uế khí; uế khí tràn vào chỗ ngủ thì người ngủ không yên. Đặt cạnh những gì đo được:

Cột phải đều xử lý được bằng thiết bị và cách đặt cửa. Đây là lý do bài này đi thẳng vào vị trí cửa và thông gió.

Năm vị trí cửa nhà vệ sinh so với giường

Xếp từ tốt tới đáng tránh, theo cả quan niệm lẫn công năng:

Hạng 5 có bài riêng: đầu giường chung tường nhà vệ sinh. Còn chuyện cửa phòng ngủ đối diện cửa nhà vệ sinh ngoài hành lang — ca khác — ở bài cửa phòng ngủ đối diện nhà vệ sinh.

Mẹo kiểm nhanh: nằm trên giường ở tư thế ngủ quen, mở cửa nhà vệ sinh, bật đèn. Từ gối nhìn thấy bồn cầu hoặc gương trong nhà vệ sinh là vị trí cần sửa.

Số đo và thiết bị nên có

• Lối đi từ mép giường tới cửa nhà vệ sinh: ít nhất 60 cm, thoải mái là 75 – 90 cm. Lối hẹp làm cánh cửa mở ra đập vào thành giường.
• Cửa: mở vào trong nhà vệ sinh hoặc cửa trượt. Cửa mở ra phòng ngủ chiếm chỗ và hắt hơi ẩm thẳng vào phòng mỗi lần mở. Lọt lòng theo thước Lỗ Ban 52,2 cm thường chọn 73 – 78 cm rộng, 205 – 210 cm cao (cung Thiên Tài, Tể Tướng — tính bằng thước Lỗ Ban); cỡ 70 × 200 cm quen tay thợ rơi cung xấu ở cả hai chiều.
• Cánh cửa kín sáng: kính mờ đẹp nhưng lọt sáng khi người kia bật đèn đêm. Ai ngủ nhạy sáng thì chọn cánh đặc hoặc kính mờ có rèm.
• Quạt hút xả ra ngoài trời, chạy theo đèn, tắt trễ 10 – 15 phút; khe chân cửa 1,5 – 2 cm để gió bù đi từ phòng ngủ vào nhà vệ sinh — tức luồng khí đi vào chỗ uế rồi ra ngoài, không ngược lại. Cỡ quạt ở bài nhà vệ sinh không có cửa sổ.
• Gờ chặn nước 1 – 2 cm hoặc sàn nhà vệ sinh thấp hơn sàn phòng ngủ, để nước tắm không tràn ra sàn gỗ.
• Đèn chân tường dẫn từ giường tới nhà vệ sinh, ánh vàng, mờ — đi đêm không phải bật đèn trần.

Căn hộ chung cư: bố trí hay gặp

Phòng ngủ chính căn hộ thường 3,2 – 3,6 m × 3,6 – 4 m, nhà vệ sinh khép kín chiếm một góc cạnh cửa vào phòng. Bố trí quen:

• Cửa phòng ở một đầu tường hành lang, cửa nhà vệ sinh ngay bên cạnh, vuông góc — đúng hạng 1.
• Giường kê tường đối diện cửa sổ hoặc tường đối diện nhà vệ sinh. Nếu tường đối diện chính là tường chung với nhà vệ sinh của căn bên cạnh, nên hỏi ban quản lý vị trí trục ống trước khi kê đầu giường.

Khi chủ đầu tư bàn giao cửa nhà vệ sinh thẳng chân giường, ba cách gỡ theo thứ tự: xoay giường 90 độ sang tường khác nếu phòng đủ rộng; thay cửa mở bằng cửa trượt; đặt một tủ áo thấp hoặc kệ làm vách giữa chân giường và cửa, chừa lối 75 cm. Cách cuối biến khoảng trước nhà vệ sinh thành một "phòng đệm" nhỏ — kiểu phòng thay đồ đi qua mà căn hộ cao cấp hay làm.

Theo Bát Trạch: phòng ngủ chính có nhà vệ sinh thì xét thế nào

Bát Trạch muốn phòng chủ ở phương cát, nhà vệ sinh ở phương hung của ngôi nhà. Nhà vệ sinh trong phòng ngủ thì hai thứ nằm cùng một phương — không thể đạt cả hai. Cách các thầy hiện nay gỡ: xét chỗ giường theo phương cát của người nằm (Thiên Y, Diên Niên…), còn góc nhà vệ sinh thì ưu tiên nó lọt vào phần hung của căn phòng nếu chia phòng theo tám phương. Bài hướng giường ngủ theo tuổi có bảng phương cát theo cung phi. Với căn hộ đã bàn giao, phần này chỉ để biết; việc làm được là cửa, quạt và chỗ giường.

Sách cổ nói gì

Gà gáy lần đầu… rảy nước quét buồng, nhà và sân. — Lễ Ký, Nội Tắc

Bát Trạch Minh Kính, đại ý: phòng ở của chủ đặt ở phương cát, chỗ thải đặt ở phương hung.

Dương Trạch Tam Yếu, đại ý: phòng chủ là một trong ba điều cốt yếu, phải yên.

Bình: thiên Nội Tắc ghi phép tắc trong nhà của người xưa, bắt đầu từ việc dậy sớm rửa mặt, súc miệng, quét dọn buồng, nhà, sân trước khi làm việc khác. Sự sạch sẽ của chỗ ở là nếp sống đi trước mọi phép phương vị. Đem vào phòng ngủ có nhà vệ sinh: một nhà vệ sinh khô, thoáng, cửa đóng, quét rửa đều — đó là cái "lành" mà sách mong cho phòng chủ. Còn hai sách Bát Trạch chỉ cho khung lớn; chúng không có câu nào nói về nhà vệ sinh trong buồng ngủ.

Đọc cho đúng mức

• Sách cổ không bàn nhà vệ sinh trong phòng ngủ; mọi lời khuyên là suy rộng đời nay.
• Không có bằng chứng nhà vệ sinh khép kín làm người ngủ ốm hay vợ chồng bất hòa; ẩm mốc, tiếng ồn, ánh sáng đêm thì có ảnh hưởng thật tới giấc ngủ.
• Huyền Không xét nhà vệ sinh theo sao bay tới ô của nó, có thể coi ô nhà vệ sinh trong phòng là chỗ "áp" sao xấu — khác hẳn lời can của Bát Trạch.
• Gương, vật treo trước cửa nhà vệ sinh không thay được cánh cửa kín và quạt hút.

Việc nên làm

1. Nằm thử trên giường, mở cửa và bật đèn nhà vệ sinh: từ gối thấy lòng nhà vệ sinh thì cần sửa.
2. Đổi cửa sang mở vào trong hoặc cửa trượt; thêm tay co để cửa tự đóng.
3. Quạt hút xả ra ngoài trời, khe chân cửa cho gió bù.
4. Giường cách cửa nhà vệ sinh một lối ít nhất 60 – 75 cm; không kê đầu giường sát tường có bồn cầu nếu còn tường khác.
5. Đèn chân tường ánh vàng cho đường đi đêm.

Nguồn tham khảo

• Lễ Ký — thiên Nội Tắc, đoạn sinh hoạt buổi sáng trong nhà.
• Bát Trạch Minh Kính — phòng chủ ở phương cát, chỗ thải ở phương hung (đại ý).
• Triệu Cửu Phong, Dương Trạch Tam Yếu — phòng chủ trong ba điều cốt yếu (đại ý).
• Số đo cửa: tính bằng công cụ thước Lỗ Ban của aihuyenhoc.com; lưu lượng quạt là số ước theo thể tích phòng.
• Bài liên quan: phòng ngủ vợ chồng, nhà vệ sinh đối diện cửa chính.