Sao hạn Cửu Diệu khác hạn trong lá số tử vi ở đâu: ba tầng chung, nhóm và riêng

Sao hạn Cửu Diệu chỉ dựa vào tuổi mụ và giới tính, nên mọi người cùng tuổi, cùng giới trên cả nước gặp chung một sao. Hạn trong lá số tử vi thì có ba tầng: phần chung cho cả năm, phần chung theo tuổi, và phần riêng do ngày giờ sinh quyết định. Chỉ tầng riêng mới nói được điều gì đó cho một người.

Một câu hỏi để bắt đầu: hai người cùng tuổi

Lấy hai người đàn ông cùng sinh năm Canh Ngọ 1990, cả hai sinh sau Tết. Người thứ nhất sinh 6 giờ sáng 15/3/1990, người thứ hai sinh 22 giờ ngày 20/10/1990. Năm Đinh Mùi 2027, cả hai 38 tuổi mụ.

Theo sao hạn, câu trả lời cho hai người là một: 3 + 8 = 11, 1 + 1 = 2, nam gặp Thổ Tú. Hạn của họ cũng chung một hạn. Mọi người nam sinh năm âm lịch 1990 trên cả nước — vài trăm nghìn người — đều nhận cùng một lời dặn.

Theo tử vi, lập hai lá số bằng bộ máy của site cho năm xem 2027, kết quả khác nhau ở hầu hết những gì quan trọng:

Bảng này cho thấy gần trọn câu chuyện. Có những dòng giống nhau giữa hai người: sao hạn, tiểu vận. Có những dòng khác nhau: cung Mệnh, đại vận, và nhất là chỗ các sao lưu của năm 2027 đáp xuống. Người thứ nhất có Hoá Kỵ của năm rơi vào cung Tật Ách; người thứ hai có Hoá Kỵ ấy rơi vào cung Quan Lộc. Một người được nhắc chăm sức khoẻ, người kia được nhắc chăm công việc — nếu đọc theo tử vi.

Tầng một: phần chung cho cả năm

Trong tử vi, có những thứ giống nhau cho mọi người trong một năm, vì chúng chỉ tính theo can chi của năm đang xem:

• Tứ Hoá của năm. Năm Đinh: Thái Âm hoá Lộc, Thiên Đồng hoá Quyền, Thiên Cơ hoá Khoa, Cự Môn hoá Kỵ. Ai cũng có bốn sao lưu này năm 2027 (xem Tứ Hoá năm 2027).
• Lưu Thái Tuế. Năm Mùi thì lưu Thái Tuế ở cung Mùi trên mọi lá số.
• Lưu Lộc Tồn, lưu Kình Dương, lưu Đà La theo can năm.

Nhưng "chung" chỉ ở chỗ sao nào. Còn sao ấy rơi vào cung nào của từng người thì khác, vì cung Mệnh của mỗi người khởi từ một chỗ khác trên vòng mười hai địa chi. Cung Mùi là Tật Ách của người này, là Tài Bạch của người kia. Đó là lý do tầng chung của tử vi vẫn đọc được riêng, còn sao hạn thì không.

Tầng hai: phần chung theo tuổi

Ít người để ý rằng tử vi cũng có một thứ "chung theo tuổi" giống hệt sao hạn. Đó là tiểu hạn (tiểu vận).

Tiểu hạn khởi theo tam hợp của năm sinh: tuổi Dần, Ngọ, Tuất khởi ở Thìn; Thân, Tý, Thìn khởi ở Tuất; Tỵ, Dậu, Sửu khởi ở Mùi; Hợi, Mão, Mùi khởi ở Sửu. Nam đi thuận, nữ đi nghịch, mỗi tuổi một cung. Hai người trong ví dụ đều tuổi Ngọ, đều là nam, nên tuổi một ở Thìn, tuổi 38 đi thuận 37 bước, đến Tỵ — đúng như máy tính ra. Phép tính và cách đọc có đủ ở bài tiểu vận và lưu niên.

Như vậy, xét về cấu trúc, tiểu hạn và sao hạn cùng một loại: chỉ cần năm sinh và giới tính là ra, chung cho mọi người cùng tuổi cùng giới. Chỗ khác là tiểu hạn chỉ ra một cung trên lá số riêng — cung Tỵ của người này chứa sao khác cung Tỵ của người kia — còn sao hạn thì đứng một mình, không gắn vào đâu.

Tầng ba: phần riêng

Phần chỉ tử vi mới có — và cũng là phần duy nhất có thể nói "riêng cho một người" — đến từ tháng, ngày, giờ sinh:

• Cung Mệnh, cung Thân an theo tháng và giờ sinh. Từ đó cả mười hai cung xếp quanh.
• Cục tính theo can năm và cung Mệnh, quyết định tuổi khởi đại vận.
• Đại vận mười năm: cung nào, tuổi nào. Hai người cùng năm sinh trong ví dụ lệch nhau cả cung lẫn tuổi khởi vận (xem đại vận tử vi).
• Chòm sao trong từng cung: chính tinh, phụ tinh, Tứ Hoá gốc của năm sinh.

Tử vi đọc một năm bằng cách chồng ba lớp lên nhau: lá số gốc, đại vận đang đi, rồi các sao lưu và tiểu hạn của năm. Bài Tứ Hoá lưu niên chồng lên Tứ Hoá gốc tả cách chồng ấy. Sao hạn thì chỉ có một lớp, và lớp ấy giống nhau cho cả nhóm tuổi.

Hai hệ khác gốc, không phải hai mức của một hệ

Nhiều người hình dung sao hạn là "tử vi rút gọn", như bản tóm tắt của lá số. Thật ra hai hệ khác nhau từ gốc:

Chỗ dễ nhầm nhất là hai tên sao trùng nhau. "Năm nay gặp sao Thái Dương" trong sao hạn và "cung Mệnh có Thái Dương" trong tử vi là hai thứ không liên quan; bài sao Thái Dương chiếu mệnh tách bạch kỹ chuyện này. Đem một lời giải của hệ này đặt vào hệ kia — "năm nay gặp Thái Âm, mà cung Mệnh lại có Thái Âm hãm, nên phải cẩn thận gấp đôi" — là ghép hai thứ không ăn nhập. Câu chuyện gốc Ấn Độ của Cửu Diệu ở bài nguồn gốc sao hạn.

Vậy sao hạn còn dùng vào việc gì

Nói như trên không phải để chê sao hạn. Hai hệ trả lời hai câu hỏi khác nhau:

• Sao hạn là lịch nhắc việc của cả cộng đồng. Đầu năm, cả nhà nhìn bảng sao, mỗi người nhận một lời dặn ngắn: đọc kỹ giấy tờ, giữ lời, để ý chi tiêu, đi đường cẩn thận. Ai cũng hiểu, không cần giờ sinh, không cần thầy. Giá trị của nó nằm ở tính dễ dùng và chung.
• Lá số tử vi là bản đồ riêng. Nó cần giờ sinh chính xác, cần người đọc hiểu cách chồng lớp, và cho ra những lời nhắc có địa chỉ: mặt nào của đời sống năm nay cần chăm hơn. Giá trị của nó nằm ở tính riêng, và cũng chính vì riêng nên nó dễ bị đọc quá tay.

Một lối dùng hợp lý: lấy sao hạn làm lời nhắc chung cho cả nhà, lấy lá số làm chỗ để suy nghĩ kỹ hơn về một hai việc lớn của riêng mình. Đừng lấy sao hạn để quyết việc lớn, và đừng lấy lá số để doạ người thân.

Sách cổ nói gì

Đại ý nguyên tắc luận hạn mà các sách tử vi, từ Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư trở xuống, đều theo: xem vận trước hết xem đại vận mười năm, rồi mới đến tiểu hạn từng năm và Thái Tuế của năm; đại vận là gốc, tiểu hạn là ngọn. — phần vận hạn trong các sách Tử Vi Đẩu Số

Bình: ngay trong sách gốc, tiểu hạn — phần "chung theo tuổi" của tử vi — chỉ là lớp phụ, đặt dưới đại vận riêng của từng người. Nếu chính tử vi không để tiểu hạn quyết một năm, thì một vòng sao theo tuổi đứng ngoài lá số càng không nên giữ vai trò ấy. Dẫn đại ý, không trích nguyên văn.

Thái Thứ Lang, trong Tử Vi Đẩu Số Tân Biên, trình bày đại vận, tiểu hạn, lưu niên như phần vận hạn của lá số và không đưa Cửu Diệu vào phép luận (đại ý theo cấu trúc sách). Đây cũng là lối các sách tử vi Việt về sau giữ: sao hạn là chuyện của lịch vạn sự, không phải của lá số.

Đọc cho đúng mức

Thứ nhất, cả sao hạn lẫn tử vi đều là hệ thống văn hoá, chưa có hệ nào được kiểm chứng là dự báo được việc của một người. So sánh ở đây là so cấu trúc: hệ nào dùng thông tin gì, chung cho bao nhiêu người.

Thứ hai, ví dụ hai lá số trong bài lập bằng bộ máy tử vi phái Việt của site. Các phái khác có thể an một số sao lưu khác đi; điều không đổi là cung Mệnh và đại vận phụ thuộc giờ sinh.

Thứ ba, tử vi chỉ "riêng" khi giờ sinh đúng. Sai một canh giờ là đổi cung Mệnh, đổi cả bản đồ. Người không chắc giờ sinh thì đọc lá số càng nên nhẹ tay.

Việc nên làm

• Dùng bảng ở bài Cửu Diệu hoặc công cụ sao hạn của site để lập bảng sao cho cả nhà như một tờ lịch nhắc việc; lời dặn của từng sao đổi thành một hai việc cụ thể.
• Nếu muốn nhìn năm 2027 cho riêng mình, lập lá số với giờ sinh chính xác, xem đại vận đang đi và chỗ Hoá Kỵ của năm rơi vào.
• Không ghép tên sao của hai hệ với nhau; gặp ai làm vậy thì hỏi lại họ đang dùng hệ nào.
• Việc lớn — đầu tư, sức khoẻ, hợp đồng — hỏi người có chuyên môn; sao hạn và lá số chỉ là lời nhắc.

Nguồn tham khảo

• Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư — phần đại vận, tiểu hạn, lưu niên (đại ý).
• Tử Vi Đẩu Số Tân Biên — Vân Đằng Thái Thứ Lang (đại ý theo cấu trúc phần vận hạn).
• Hai lá số mẫu nam sinh 15/3/1990 6 giờ và 20/10/1990 22 giờ, năm xem 2027: bộ máy Tử Vi phái Việt của aihuyenhoc.com.
• Sao chiếu mệnh theo tuổi mụ: công cụ sao hạn của aihuyenhoc.com, đếm tay lại theo vòng chín sao.