Trực Trừ: ngày dẹp bỏ cái cũ, hợp dọn dẹp, tẩy uế, chữa bệnh, ít điều kiêng

Trực Trừ là trực thứ hai, rơi vào ngày đứng ngay sau ngày Kiến: tháng Dần là ngày Mão, tháng Mão là ngày Thìn. Chữ Trừ nghĩa là dẹp bỏ, nên lịch dành ngày này cho dọn dẹp, tẩy uế, chữa bệnh, bỏ thói quen cũ. Các bản Ngọc Hạp ghi Trừ ít điều kiêng, xếp vào nhóm trực thuận.

🗓️Xem ngày tốt xấu
Một ngày bất kỳ: hoàng đạo, trực, nhị thập bát tú, giờ tốt, việc nên tránh.✨ Dùng thử

Chữ Trừ: dọn sạch trước khi dựng

Chữ Trừ (除) trong tiếng Việt quen nhất ở hai chữ "trừ tịch", tức đêm Ba Mươi Tết: đêm dẹp bỏ năm cũ để đón năm mới. Nghĩa ngày Trừ cũng nằm trong hình ảnh ấy. Kiến vừa dựng xong cái khung của tháng, Trừ là bước gạt đi những thứ thừa, cũ, bẩn, để chỗ trống cho Mãn làm đầy ở ngày kế tiếp.

Đọc ba trực đầu liền nhau thấy một nhịp rất đời thường: dựng lên, dọn đi, lấp đầy.

Cách tìm ngày Trừ

Ngày Trừ có chi đứng sau chi tháng tiết khí đúng một bậc.

Trừ hợp việc gì, kiêng việc gì

Theo đại ý các bản Ngọc Hạp, đối chiếu dữ liệu xem ngày của site:

• Thường chọn: dọn dẹp nhà cửa, quét tước, tẩy uế, chữa bệnh, cắt bỏ một thói quen, thanh lý đồ cũ.
• Thường kiêng: các bản thống nhất rất ít. Nhiều bản ghi Trừ "tốt nói chung".

Có một lý do dữ liệu cho chuyện Trừ ít bị kiêng. Khi chúng tôi cho máy đối chiếu ba năm 2026 – 2028, các trực Kiến, Mãn, Bình, Định, Thành, Thu đều có một sao xấu an theo tháng ghim vào phần lớn ngày của mình (Thổ Phủ, Thổ Ôn, Tiểu Hao, Đại Hao, Cô Thần, Địa Phá). Ngày Trừ thì không có sao xấu nào bám cố định như thế. Chấp, Nguy, Bế cũng vậy, nhưng ba trực ấy bị kiêng vì nghĩa chữ (giữ lại, chênh vênh, đóng). Trừ vừa không vướng sao bám, vừa mang nghĩa chữ thuận, nên được khen ở cả hai phía.

Trong thông thư Trung Hoa, việc "trừ phục", tức mãn tang, cởi bỏ áo tang, hay được xếp vào ngày Trừ (đại ý).

Công cụ xem ngày của site cộng điểm cho Trừ như một trực thuận.

Ngày Trừ tháng Giêng, tháng Hai Đinh Mùi 2027

Bảng do bộ máy xem ngày của site tính, chúng tôi đếm chi lại bằng tay và thấy khớp.

Ngày 5/2 là một sự trùng khớp đáng để ý. Tháng Chạp năm Bính Ngọ chỉ có 29 ngày, nên 29 tháng Chạp là ngày cuối năm, và đêm ấy chính là đêm trừ tịch; ngày nhiều nhà dọn bàn thờ, lau nhà lại đúng trực Trừ. Lịch Việt chấm ngày ấy hoàng đạo nhưng cũng là ngày Dương Công Kỵ; với việc dọn nhà thì người theo lịch ít ai để tâm.

Bảng còn cho thấy một trực được khen vẫn có thể rơi vào cả loạt ngày hắc đạo: bốn ngày Trừ sau Tết đều hắc đạo, hai ngày trong tháng Hai còn vướng Thọ Tử.

Sách cổ nói gì

Mão là Trừ. — Hoài Nam Tử, thiên Thiên Văn

Hiệp Kỷ Biện Phương Thư đời Thanh, khi bàn mười hai thần Kiến Trừ, nói đại ý rằng việc nên làm của một ngày phải xét ở thần sát đi kèm, không chỉ ở chữ trực. Với Trừ, hai cách đọc ấy tình cờ đồng thuận: chữ thuận, thần sát trùng ngày cũng không có sao nặng.

Một khẩu quyết lưu truyền trong sách lịch dân gian Trung Hoa xếp Trừ vào nhóm ngày "hoàng", cùng với Nguy, Định, Chấp. Đây là một trong ít chỗ lịch Việt và khẩu quyết ấy nói giống nhau.

Đọc cho đúng mức

"Trừ hợp chữa bệnh" là lời của lịch cổ, không phải lời khuyên y khoa. Đi khám, uống thuốc theo đơn, mổ theo lịch bệnh viện không cần đợi ngày Trừ, và không nên dời vì ngày khác trực.

Lời khen Trừ "ít kiêng" cũng chỉ đúng trong lớp trực. Như bảng trên cho thấy, ngày Trừ vẫn có thể hắc đạo hay rơi vào ngày gạch.

Nguồn tham khảo

• Hoài Nam Tử, thiên Thiên Văn — "Mão vi Trừ"
• Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (nhà Thanh) — Kiến Trừ mười hai thần (đại ý)
• Ngọc Hạp thông thư bản Việt — lời giải trực Trừ (đại ý, theo dữ liệu sao ngày của site)
• Bài thập nhị trực, ngày Thọ Tử trên aihuyenhoc.com