Xem ngày lập bàn thờ, chuyển bàn thờ: phần chọn ngày giờ, không bàn nghi lễ

Chọn ngày lập hay chuyển bàn thờ thường xét bốn thứ: ngày hoàng đạo, trực hợp (Trừ, Thành, Khai, có người dùng thêm Mãn), sao tốt cho tế tự (Thánh Tâm, Thiên Xá, Thiên Đức, Nguyệt Đức) và không xung tuổi chủ nhà. Bản Ngọc Hạp lưu hành không có mục riêng "lập bàn thờ gia tiên"; tiêu chí ở đây ghép từ mục thờ Táo Thần và lời giải các sao.

Bài này chỉ bàn phần ngày giờ. Nghi thức, mâm lễ, văn khấn khi lập hay chuyển bàn thờ thuộc phạm vi các trang chuyên về tín ngưỡng, ví dụ vancung.com; người lớn trong họ là nguồn hỏi tốt nhất về tục của chính gia đình.

Sách có mục nào gần nhất

Trong 83 mục việc của Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt mà công cụ chọn ngày của site dùng, không có mục "lập bàn thờ gia tiên". Có ba nguồn gần nhất:

21 ngày của mục Táo Thần: Đinh Mão, Nhâm Thân, Quý Dậu, Giáp Tuất, Ất Hợi, Kỷ Mão, Canh Thìn, Giáp Thân, Ất Dậu, Đinh Hợi, Kỷ Sửu, Đinh Dậu, Quý Mão, Giáp Thìn, Bính Ngọ, Kỷ Dậu, Tân Hợi, Quý Sửu, Ất Mão, Tân Dậu, Quý Hợi.

Cách ghép hợp lý, và cũng là cách nhiều thầy chọn ngày làm: lấy trực và sao làm khung chính (vì chúng nói về "tế tự" nói chung), coi 21 ngày của mục Táo Thần là điểm cộng chứ không bắt buộc.

Bốn tiêu chí và thứ tự xét

1. Ngày hoàng đạo. Một nửa số ngày trong năm (xem ngày hoàng đạo, hắc đạo).
2. Trực. Theo mục Táo Thần: Trừ, Thành, Khai. Bảng mười hai trực còn ghi trực Mãn hợp "tế tự". Tránh trực Phá, Nguy, Bế (xem thập nhị trực).
3. Sao. Có Thánh Tâm, Thiên Xá, Thiên Đức, Nguyệt Đức, Thiên Ân thì cộng; dính Thần Cách, Thiên Cẩu, Tội Chí, Quỷ Khốc thì tránh. Bỏ các ngày Tam Nương, Nguyệt Kỵ, Sát Chủ, Thọ Tử, Dương Công.
4. Tuổi chủ nhà. Bỏ ngày xung tuổi người đứng lễ.

Sao Thiên Xá hiếm: năm Đinh Mùi chỉ có 6 ngày. Thánh Tâm có 29 ngày. Các sao xấu về tế tự mỗi sao khoảng 29 – 30 ngày một năm.

Ví dụ: chọn ngày trong tháng 3 và tháng 4 năm 2027

Giả sử gia đình vừa về nhà mới đầu năm và muốn lập bàn thờ trong khoảng 1/3 – 30/4/2027. Lọc bằng bộ lịch của site: ngày hoàng đạo, không trực Phá, Nguy, Bế, không dính sao xấu về tế tự, không dính năm nhóm ngày dân gian kiêng. Còn mười ngày; ba ngày nổi bật:

Bảy ngày còn lại trong khoảng ấy: 5/3, 16/3, 17/3, 28/3, 5/4, 7/4, 12/4/2027; trong đó 28/3 (Bính Ngọ) và 12/4 (Tân Dậu) thuộc 21 ngày Táo Thần.

Giờ hoàng đạo buổi sáng của ba ngày:

Ngày 17/4 rơi vào cuối tuần, trực Khai đúng nhóm sách nói, có hai sao tốt; với gia đình không có ai tuổi Thân đứng lễ, đây là lựa chọn gọn nhất.

Chuyển bàn thờ khác gì lập mới

Về phần ngày giờ, phần lớn thầy dùng cùng bộ tiêu chí cho chuyển bàn thờ (sang nhà mới, sang phòng khác, thay bàn mới). Khác biệt nằm ở nghi thức, mà bài này không bàn. Hai lưu ý thực tế:

• Chuyển cùng ngày nhập trạch: nhiều gia đình đặt bàn thờ ngay trong ngày về nhà mới; khi đó ngày nhập trạch là ngày chính, đã được chọn theo bảng riêng (xem xem ngày nhập trạch).
• Chuyển trong cùng một nhà: việc dời một cái bàn không động đất, không động kết cấu; nếu phải khoan tường, đục tường để treo bàn thờ ở phía có thần sát năm, xem thêm phần sửa nhà.

Mùng một, ngày rằm có phải lúc nào cũng hợp?

Nhiều gia đình quen lập hay chuyển bàn thờ vào mùng một hoặc ngày rằm, vì đó là ngày cúng lệ hằng tháng. Sách chọn ngày không có quy tắc nào như vậy, và đối chiếu bằng bộ lịch thì bốn ngày sóc vọng trong khoảng ví dụ cho bốn kết quả khác nhau:

Nói cách khác, mùng một và ngày rằm là ngày cúng theo nếp nhà, còn khi muốn chọn theo sách thì vẫn phải xét từng ngày.

Sách cổ nói gì

— Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt, mục Thờ phượng Táo Thần, theo bản lưu hành

— Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt, lời giải các sao

Bình: sách chỉ có một mục "lập trang thờ", và đó là trang thờ Táo Quân, vị thần gắn với bếp. Việc lập bàn thờ gia tiên thì sách để cho lớp sao và trực xử lý chung dưới chữ "tế tự". Điều này cũng phản ánh thực tế: bàn thờ tổ tiên trong nhà Việt là chuyện của từng gia đình, theo gia lễ và tục họ, ít khi là chuyện của sách chọn ngày.

Hiệp Kỷ Biện Phương Thư đặt "tế tự" thành một việc riêng trong phần nghi kỵ theo việc, đi kèm các sao nên gặp, nên tránh. — Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, đại ý

Đọc cho đúng mức

• Bản Ngọc Hạp lưu hành không có mục lập bàn thờ gia tiên; tiêu chí trong bài là cách ghép hợp lý, không phải trích một mục có sẵn.
• Trực, sao, hoàng đạo là quy ước lịch cổ; chúng tôi trình bày để người cần có cách chọn có hệ thống, không phải để khẳng định hiệu quả.
• Ngày cả nhà có mặt đông đủ, có thời gian chuẩn bị chu đáo, cũng là một tiêu chí chính đáng, nhiều nhà coi trọng hơn mọi lớp sao.
• Kích thước bàn thờ, hướng đặt, cách bày là những chuyện khác, không thuộc phần chọn ngày.

Việc nên làm

• Khoanh một khoảng thời gian thuận tiện cho gia đình, rồi lọc theo bốn tiêu chí ở trên, bằng công cụ xem ngày cho từng ngày.
• Bỏ ngày xung tuổi người đứng lễ; nếu nhiều người cùng đứng, ưu tiên tuổi chủ nhà.
• Phần nghi thức và văn khấn, hỏi người lớn trong họ hoặc tham khảo trang chuyên về tín ngưỡng.

🗓️Xem ngày tốt xấu
Một ngày bất kỳ: hoàng đạo, trực, nhị thập bát tú, giờ tốt, việc nên tránh.✨ Dùng thử

Nguồn tham khảo

• Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt — mục Thờ phượng Táo Thần; lời giải các sao Thánh Tâm, Thiên Xá, Giải Thần, Thần Cách, Thiên Cẩu, Tội Chí, Quỷ Khốc (theo bộ dữ liệu lưu hành mà công cụ của site dùng).
• Hiệp Kỷ Biện Phương Thư — việc tế tự trong phần nghi kỵ theo việc (đại ý).
• Lọc ngày tháng 3 – 4/2027 và thống kê năm Đinh Mùi bằng bộ lịch của aihuyenhoc.com.