Xem ngày ăn hỏi, dạm ngõ: chọn riêng hay theo ngày cưới

Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt có hai bảng riêng: "nạp lễ cầu thân" (18 ngày can chi, hợp với dạm ngõ, định thân) và "lễ hỏi, cưới gả, đưa rước" (11 ngày, dùng chung cho ăn hỏi và cưới). Vì vậy ăn hỏi nên chọn theo cùng bảng với ngày cưới, còn dạm ngõ có thể chọn riêng, lỏng hơn. Năm Đinh Mùi lọc kỹ còn 19 ngày dạm ngõ.

Từ sáu lễ còn ba lễ

Sách lễ cổ Trung Hoa, thiên Sĩ hôn lễ trong Nghi Lễ, chia việc cưới thành sáu lễ: nạp thái (nhà trai ngỏ ý), vấn danh (hỏi tên tuổi cô gái), nạp cát (báo kết quả xem tuổi tốt), nạp trưng (đưa sính lễ), thỉnh kỳ (xin ngày cưới), thân nghênh (đón dâu).

Ở ta, sách Thọ Mai Gia Lễ, tương truyền của Hồ Sĩ Dương thế kỷ mười bảy, được dùng rộng ở miền Bắc như một bản gia lễ giản lược. Trong thực hành của người Việt, sáu lễ dần thu lại còn ba bước:

Cách ghép trong bảng là cách hiểu thường gặp, không phải quy định cứng; mỗi vùng, mỗi nhà làm một khác.

Ngọc Hạp có hai bảng ngày, không phải một

Đây là chỗ nhiều người không để ý. Trong bộ dữ liệu Ngọc Hạp bản Việt mà công cụ chọn ngày của site dùng, có hai mục liền nhau:

Mục "Nạp lễ cầu thân", mở bằng câu: "Hai họ nạp lễ để định làm thân, làm xuôi gia với nhau hầu tính việc hôn nhân cho con cái mình". Có 18 ngày: Bính Dần, Đinh Mão, Mậu Dần, Kỷ Mão, Bính Tuất, Mậu Tý, Nhâm Thìn, Quý Tỵ, Nhâm Dần, Quý Mão, Bính Ngọ, Đinh Mùi, Nhâm Tý, Giáp Dần, Ất Mão, Đinh Tỵ, Mậu Ngọ, Kỷ Mùi. Nên gặp hoàng đạo, sao Tam Hợp, trực Định, Thành; tránh sao Hà Khôi (Cẩu Giảo), trực Kiến, Phá.

Mục "Làm lễ hỏi, lễ cưới gả, lễ đưa rước dâu rể", nói rõ: trước chọn ngày đám hỏi rồi mới chọn ngày cưới và ngày đưa rước, nhưng "thường thường ngày nay người ta làm chung". Có 11 ngày: Bính Dần, Đinh Mão, Bính Tý, Mậu Dần, Kỷ Mão, Bính Tuất, Mậu Tý, Canh Dần, Nhâm Dần, Quý Mão, Ất Tỵ.

Hai bảng có tám ngày chung: Bính Dần, Đinh Mão, Mậu Dần, Kỷ Mão, Bính Tuất, Mậu Tý, Nhâm Dần, Quý Mão. Đọc hai mục cạnh nhau, ta thấy:

• "Nạp lễ cầu thân" là bước định làm thân, hai họ thành xuôi gia; ở ta gần với dạm ngõ, hay với lễ ăn hỏi ở những nơi làm ăn hỏi như bước định hôn.
• Lễ hỏi được sách xếp chung với lễ cưới, dùng chung 11 ngày.

Chọn riêng hay theo ngày cưới

Từ hai mục trên, có thể sắp thành một cách làm gọn:

1. Chọn năm và tháng cưới trước: xét Kim Lâu năm cưới theo tuổi cô dâu (xem Kim Lâu) và tháng Đại lợi (xem xem ngày cưới).
2. Ăn hỏi chọn trong cùng bảng 11 ngày với ngày cưới, đặt trước ngày cưới một khoảng hợp với tục địa phương. Công cụ chọn ngày của site, việc "Cưới hỏi", dùng đúng bảng này, nên dùng cho cả ăn hỏi.
3. Dạm ngõ chọn theo bảng 18 ngày nạp lễ, có thể làm sớm hơn nhiều, trước khi đã chốt năm cưới.

Lý do nên đi từ ngày cưới ngược về: ngày cưới bị ràng buộc nhiều tầng nhất (năm, tháng, ngày, giờ, tuổi hai người), còn ăn hỏi và dạm ngõ linh hoạt hơn. Chọn ăn hỏi trước rồi mới tìm ngày cưới dễ rơi vào cảnh ăn hỏi xong mà không có tháng cưới hợp tuổi trong năm.

Ăn hỏi trước cưới bao lâu

Sách chọn ngày không quy định khoảng cách; đây hoàn toàn là tục từng vùng và từng nhà. Những cách làm thường gặp hôm nay:

Khi hai lễ cách nhau vài tháng và vắt qua Tết, cần để ý năm âm đổi: Kim Lâu và tháng Đại lợi tính theo năm làm lễ cưới, không theo năm ăn hỏi.

Ngày dạm ngõ trong năm Đinh Mùi 2027: lọc thử cả năm

Chạy cả năm âm lịch Đinh Mùi (6/2/2027 – 25/1/2028) bằng bộ lịch và dữ liệu sao ngày của site, theo đúng các điều sách ghi cho mục nạp lễ:

Mười chín ngày ấy:

Chỉ có hai ngày đúng trực Định, Thành mà sách khuyên: 23/7/2027 (trực Thành, lại có sao Tam Hợp) và 5/10/2027. Nếu muốn khắt khe hơn, bỏ các ngày trực Nguy, Bế, Thu (nghĩa từng trực ở bài thập nhị trực), là những trực công cụ của site vẫn trừ điểm với việc cưới hỏi. Cột cuối là chi tuổi bị ngày xung; người có tuổi ấy trong gia đình đứng lễ thường tránh ngày đó.

Bảng chỉ là lớp ngày theo sách. Lịch nghỉ của hai gia đình, thời tiết, đường xá là những thứ không có trong sách mà quyết định nhiều hơn.

Sách cổ nói gì

— Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt, mục Nạp lễ cầu thân, theo bản lưu hành

— Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt, mục Làm lễ hỏi, lễ cưới gả, theo bản lưu hành

Bình: hai câu cho thấy sách đã tự thích nghi. Người soạn biết rằng sáu lễ xưa đã thu gọn, và nói thẳng "ngày nay người ta làm chung". Lý do chọn ngày cũng được nói bằng lời rất đời: "để được thuận hợp trong mọi việc về sau", tức là để hai nhà khởi đầu quan hệ trong tâm thế tốt.

Nghi Lễ, thiên Sĩ hôn lễ, đại ý: hôn lễ gồm nạp thái, vấn danh, nạp cát, nạp trưng, thỉnh kỳ, thân nghênh, mỗi lễ có sứ giả qua lại và lễ vật riêng. — Nghi Lễ, Sĩ hôn lễ, đại ý

Bình: trong sáu lễ, chỉ "nạp cát" có liên quan tới bói: nhà trai bói được điềm tốt mới báo sang nhà gái. Chọn ngày cho từng lễ là lớp về sau, của các sách thông thư.

Đọc cho đúng mức

• Hai bảng ngày là của một dòng sách, Ngọc Hạp bản Việt; sách Trung Hoa như Hiệp Kỷ Biện Phương Thư xếp việc cưới hỏi theo hệ sao và trực khác.
• Việc ghép dạm ngõ với "nạp lễ cầu thân" là cách hiểu của bài này dựa trên lời giải của chính mục sách; có thầy dùng bảng 11 ngày cho cả dạm ngõ.
• Khoảng cách ăn hỏi – cưới là tục, không phải luật của sách chọn ngày.
• Ngày hợp lịch của hai gia đình, có đủ người thân, là điều kiện thật của một buổi lễ vui.

Việc nên làm

• Chốt năm và tháng cưới trước, rồi chọn ngày ăn hỏi bằng công cụ chọn ngày với việc "Cưới hỏi", nhập năm sinh cô dâu và chú rể.
• Dạm ngõ có thể chọn trong bảng 19 ngày ở trên, bỏ các ngày xung tuổi người đứng lễ.
• Nghi thức, lễ vật, lời thưa gửi tuỳ tục từng vùng; hỏi người lớn trong họ hai bên là nguồn đáng tin nhất.

🎯Chọn ngày theo việc
Cưới hỏi, động thổ, nhập trạch, khai trương — lọc ngày hợp tuổi trong khoảng bạn chọn.✨ Dùng thử

Nguồn tham khảo

• Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt — mục Nạp lễ cầu thân; mục Làm lễ hỏi, lễ cưới gả, lễ đưa rước dâu rể (theo bộ dữ liệu lưu hành mà công cụ chọn ngày của site dùng).
• Nghi Lễ — thiên Sĩ hôn lễ (đại ý sáu lễ).
• Thọ Mai Gia Lễ, tương truyền Hồ Sĩ Dương (đại ý).
• Bảng ngày năm Đinh Mùi lọc bằng bộ lịch và dữ liệu sao ngày của aihuyenhoc.com.