Xem ngày sửa nhà, sửa bếp: khi nào sách bắt chọn ngày, khi nào không cần
Chủ biên Thắng Hồ · Cập nhật 21/10/2026 · 7 phút đọc
Sách chọn ngày phân biệt "khởi tạo" (làm mới) với "tu tạo" (sửa sang, thêm bớt). Việc sửa không động móng, không đập phá kết cấu, như sơn lại, thay thiết bị, lát lại sàn, theo lệ cũ nhẹ hơn nhiều và thường không cần chọn ngày. Việc đập tường, đào nền, trổ cửa, sửa bếp, lợp lại mái thì sách có mục riêng và cần xét cả phương thần sát của năm.
Khởi tạo và tu tạo: hai mục khác nhau
Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt mở phần nhà cửa bằng hai mục đặt liền nhau:
| Mục | Sách định nghĩa | Ngày sách cho |
|---|---|---|
| Khởi tạo | "khởi đầu chế tạo, xây đắp hay dựng nên một sự vật chi, như cất nhà hay đóng thuyền" | 10 ngày: Kỷ Tỵ, Tân Mùi, Giáp Tuất, Ất Hợi, Ất Dậu, Kỷ Dậu, Nhâm Tý, Ất Mão, Kỷ Mùi, Nhâm Thân; nên trực Thành, Khai |
| Tu tạo | "Tu là sửa sang, sửa đổi, thêm bớt. Tạo là làm ra." | 8 ngày "Đại du tu": Nhâm Tý, Quý Sửu, Bính Thìn, Đinh Tỵ, Mậu Ngọ, Kỷ Mùi, Canh Thân, Tân Dậu |
Việc làm nhà mới, động thổ ban nền đã có bài xem ngày động thổ. Bài này nói phần sửa.
Tám ngày Đại du tu: "trộm sửa" khi hung thần vắng mặt
Lời giải của mục Tu tạo là một trong những đoạn thú vị nhất của sách. Đại ý: tám ngày ấy các hung thần đều về chầu Thượng Đế, nhân đó mình nên "trộm" tu tạo, việc gì cũng không bị trở ngại. Tám ngày gồm hai ngày liền nhau (Nhâm Tý, Quý Sửu) và sáu ngày liền nhau (Bính Thìn tới Tân Dậu); sách dặn việc sửa phải làm xong gọn trong hai ngày hay sáu ngày ấy, không để lấn sang ngày khác, vì "hung thần đã xuống trần".
Chữ "du tu" trong bản Việt có lẽ là cách đọc chệch của "thâu tu", nghĩa là trộm sửa; chính sách cũng giải "du tu là trộm sửa chữa". Sách lịch người Hoa có lệ "đại thâu tu nhật" với đúng tám ngày can chi này.
Cứ sáu mươi ngày, vòng can chi lặp lại một lần, nên mỗi năm có khoảng sáu đợt. Năm 2027, tính bằng bộ lịch của site:
| Đợt hai ngày (Nhâm Tý, Quý Sửu) | Đợt sáu ngày (Bính Thìn – Tân Dậu) |
|---|---|
| 3 – 4/4/2027 | 7 – 12/4/2027 |
| 2 – 3/6/2027 | 6 – 11/6/2027 |
| 1 – 2/8/2027 | 5 – 10/8/2027 |
| 30/9 – 1/10/2027 | 4 – 9/10/2027 |
| 29 – 30/11/2027 | 3 – 8/12/2027 |
(Đợt đầu năm rơi vào 2 – 3/2/2027, trước Tết.) Đợt sáu ngày vừa đủ cho một việc sửa nhỏ như sơn lại một phòng, thay lại bếp, sửa nhà vệ sinh. Sách không nói các ngày này miễn mọi kiêng khác; người cẩn thận vẫn bỏ ngày trực Phá trong đợt (xem thập nhị trực).
Sửa bếp: đừng lẫn "nhà bếp" với "cái bếp"
Sách có hai mục, và tự nhắc: "Chớ lầm xây nhà Bếp với xây Bếp, hai ngày này khác nhau đấy."
- Làm nhà bếp hay sửa nhà bếp (gian bếp, phòng bếp): 12 ngày Bính Dần, Kỷ Tỵ, Tân Mùi, Mậu Dần, Kỷ Mão, Giáp Thân, Ất Dậu, Nhâm Tý, Giáp Dần, Ất Mão, Kỷ Mùi, Canh Thân; nên trực Định, Thành, Khai.
- Xây bếp (cái bệ bếp, chỗ đặt lửa): 18 ngày khác, hoặc chọn theo tháng: tháng Giêng, Hai chọn ngày Tuất, Sửu; tháng Ba, Tư ngày Tý, Mão; tháng Năm, Sáu ngày Dần, Tỵ; tháng Bảy, Tám ngày Thìn, Mùi; tháng Chín, Mười ngày Ngọ, Dậu; tháng Một, Chạp ngày Thân, Hợi.
Ngoài ra, sách ghi các sao Nguyệt Hoả Độc Hoả và Hoả Tinh "xấu đối với lợp nhà, làm bếp". Năm Đinh Mùi có 30 ngày dính Nguyệt Hoả Độc Hoả và 39 ngày dính Hoả Tinh.
Lọc năm Đinh Mùi cho việc sửa nhà bếp (12 ngày của sách, trực Định, Thành, Khai, không dính hai sao Hoả, không dính nhóm ngày dân gian kiêng) còn 11 ngày: 5/4, 17/4, 5/5, 6/5, 5/6, 16/6, 28/6, 7/10, 8/10, 7/12, 31/12/2027. Trong đó các ngày hoàng đạo là 5/4, 17/4, 5/5, 5/6, 8/10, 7/12 và 31/12.
Bảng việc sửa nào cần xét, việc nào không
| Việc sửa | Có động đất, động kết cấu? | Theo lệ cũ | Gợi ý |
|---|---|---|---|
| Sơn lại, quét vôi, dán giấy tường | không | nhẹ, thường không chọn ngày | nếu muốn, dùng đợt Đại du tu |
| Thay thiết bị vệ sinh, bếp điện, tủ bếp cùng chỗ | không | nhẹ | chọn ngày theo lịch thợ |
| Lát lại sàn trên nền cũ | không | nhẹ | |
| Thay cửa cùng khuôn cũ | không | nhẹ | |
| Trổ cửa mới, đục tường, phá vách | có | xét ngày và phương | Ngọc Hạp có mục riêng "làm cửa"; xét phương thần sát năm |
| Đào nền, nâng nền, sửa móng | có | như động thổ | xét ngày động thổ và phương |
| Xây thêm phòng, cơi nới tầng | có | như khởi tạo | xét ngày, phương, có khi xét tuổi chủ nhà |
| Lợp lại mái, đổ lại mái | động phần trên | tránh các sao Hoả (Thiên Hoả, Hoả Tai, Nguyệt Hoả) | sách có mục riêng "lợp nhà, che mái" |
| Sửa gian bếp, dời bếp | tuỳ mức | mục sửa nhà bếp, xây bếp | như mục trên |
Nguyên tắc chung của bảng: càng động vào đất và kết cấu, lệ càng nặng. Sách xưa kiêng chữ "động", không kiêng việc làm đẹp nhà.
Phương thần sát năm 2027 khi sửa một phần nhà đang ở
Với nhà đang ở, phần cần xét nhiều nhất là phương chỗ sửa, tính từ tâm nhà. Năm Đinh Mùi 2027 (chi tiết ở bài Tam Sát, Thái Tuế, Tuế Phá 2027):
| Phương | Thần sát năm 2027 | Mức lưu ý khi đục phá, đào |
|---|---|---|
| Tây, lấn sang mép Tây Nam và Tây Bắc | Tam Sát, cộng Nhị Hắc bay tới chính Tây | cao |
| Bắc | Ngũ Hoàng bay tới (xem phi tinh năm 2027) | cao |
| Đông Bắc lệch Bắc (sơn Sửu) | Tuế Phá | cao |
| Tây Nam lệch Nam (sơn Mùi) | Thái Tuế | trung bình |
| Các phương khác | không vướng sát lớn | thuận |
Ví dụ: năm 2027 muốn đập bức tường phía Tây của căn hộ để mở rộng phòng khách. Theo lệ, các thầy thường khuyên dời sang năm khác, hoặc nếu phải làm thì bắt đầu đục từ phía khác của công trình rồi mới tới phía Tây. Còn sơn lại bức tường ấy thì không phải việc "động".
Sách cổ nói gì
Tu là sửa sang, sửa đổi, thêm bớt. Tạo là làm ra. Có 8 ngày Đại du tu, các ngày này các Hung thần đều về chầu Thượng Đế, nhân đó mình nên trộm tu tạo, việc chi cũng không bị trở ngại.
— Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt, mục Tu tạo, theo bản lưu hành
Bình: hình ảnh "hung thần về chầu Thượng Đế, ta trộm sửa" nghe như truyện kể, nhưng hàm ý rất thực tế: việc sửa nên gọn, nhanh, trong một đợt, không để dở dang. Đó cũng là lời khuyên của bất kỳ người thợ giỏi nào.
Chớ lầm xây nhà Bếp với xây Bếp, hai ngày này khác nhau đấy.
— Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt, mục Làm nhà bếp hay sửa nhà bếp
Bình: sách phân biệt gian bếp (một phần căn nhà) với cái bếp (chỗ đặt lửa). Hôm nay ít nhà còn xây bệ bếp, nhưng sự phân biệt ấy giúp hiểu vì sao thay cái bếp điện khác hẳn với đập gian bếp làm lại.
Hiệp Kỷ Biện Phương Thư gắn các thần sát năm (Thái Tuế, Tuế Phá, Tam Sát) với việc sửa chữa, động thổ ở phương ấy, đại ý: thần sát định chỗ nào không nên động trong năm, ngày giờ định lúc nào nên động. — Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, đại ý
Đọc cho đúng mức
- Bảng ngày và lời giải là của Ngọc Hạp bản Việt, một dòng sách lưu hành; sách khác có thể cho danh sách khác.
- Lệ sửa nhỏ không cần chọn ngày là cách hiểu theo nguyên tắc "kiêng động" của sách, không phải một câu cụ thể trong sách.
- Phương thần sát là phần của phong thuỷ năm, không có cơ sở kiểm chứng; nhưng nó có một mặt hợp lý: hạn chế đục phá lung tung trong nhà đang ở.
- Điều quyết định một lần sửa nhà an toàn là kết cấu: tường chịu lực, đường điện nước, giấy phép sửa chữa với nhà phố, nội quy với chung cư.
Việc nên làm
- Xác định việc sửa thuộc loại nào trong bảng; sửa nhẹ thì làm theo lịch thợ, có thể chọn đợt Đại du tu nếu muốn.
- Việc đục phá, đào nền: hỏi kỹ sư về kết cấu trước, sau đó mới xét ngày và phương.
- Sửa bếp: phân biệt sửa gian bếp với thay cái bếp; tra ngày bằng công cụ chọn ngày, việc "Động thổ, làm nhà" cho các việc động đất.
Cưới hỏi, động thổ, nhập trạch, khai trương — lọc ngày hợp tuổi trong khoảng bạn chọn.✨ Dùng thử
Nguồn tham khảo
- Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt — mục Khởi tạo, Tu tạo, Làm nhà bếp hay sửa nhà bếp, Xây bếp; lời giải các sao Nguyệt Hoả Độc Hoả, Hoả Tinh, Sinh Khí (theo bộ dữ liệu lưu hành mà công cụ của site dùng).
- Hiệp Kỷ Biện Phương Thư — thần sát năm theo phương (đại ý).
- Lịch đợt Đại du tu năm 2027 và bảng ngày sửa nhà bếp năm Đinh Mùi tính bằng bộ lịch của aihuyenhoc.com.
Câu hỏi thường gặp
Sửa nhà có cần xem ngày không?
Sửa nhẹ không động móng, không đập phá kết cấu thì theo lệ cũ không cần. Đục tường, đào nền, trổ cửa, sửa bếp, lợp mái thì sách có mục chọn ngày riêng và cần xét phương thần sát năm.
Ngày Đại du tu là gì?
Là tám ngày Nhâm Tý, Quý Sửu, Bính Thìn, Đinh Tỵ, Mậu Ngọ, Kỷ Mùi, Canh Thân, Tân Dậu, sách cho rằng hung thần vắng mặt nên tiện sửa chữa. Việc sửa nên gọn trong đợt hai ngày hoặc sáu ngày liền.
Sửa bếp chọn ngày theo bảng nào?
Ngọc Hạp có mục "làm nhà bếp hay sửa nhà bếp" gồm 12 ngày, nên trực Định, Thành, Khai, và mục riêng "xây bếp". Tránh các sao Nguyệt Hoả Độc Hoả, Hoả Tinh.
Năm 2027 sửa nhà phía nào cần cẩn trọng?
Phía Tây (Tam Sát và Nhị Hắc), phía Bắc (Ngũ Hoàng), phía Đông Bắc lệch Bắc (Tuế Phá). Đây là phần áp cho việc đục phá, đào nền, không áp cho sơn sửa nhẹ.
Sơn lại nhà có phạm gì không?
Theo nguyên tắc "kiêng động" của sách, sơn lại không phải việc động đất hay động kết cấu, nên thường không xét ngày hay phương.
Nguồn tham khảo: Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt — mục Khởi tạo; Tu tạo; Làm nhà bếp hay sửa nhà bếp; Xây bếp; lời giải sao Sinh Khí, Nguyệt Hoả Độc Hoả · Hiệp Kỷ Biện Phương Thư — thần sát năm theo phương