Xem chỉ tay bên trái hay bên phải: nam tả nữ hữu hay tay thuận

Phương Đông theo lệ "nam tả nữ hữu": nam xem tay trái, nữ xem tay phải. Phương Tây xem tay thuận là những gì người ấy đang làm, tay kia là những gì sinh ra đã có. Hai lối dựa trên hai lý lẽ khác nhau và cho kết quả khác nhau ở người thuận tay trái. Cách đầy đủ nhất là xem cả hai tay rồi so.

Nam tả nữ hữu: lý lẽ âm dương

Lệ nam tả nữ hữu không riêng gì xem tay; nó có mặt ở nhiều tập tục Hoa, Việt, từ chỗ đứng trong lễ cưới tới việc đeo vòng. Lời giải thích thường gặp dựa vào âm dương và phương hướng: người xưa quay mặt về phương Nam để định hướng, khi ấy bên trái là phương Đông, nơi mặt trời mọc, thuộc dương; bên phải là phương Tây, thuộc âm. Nam thuộc dương nên ứng với bên trái, nữ thuộc âm nên ứng với bên phải.

Trong xem tay, lệ ấy được dùng như một quy ước chọn tay chính: tay chính là tay để đọc trước, đọc kỹ; tay kia để đối chiếu. Một số sách và thầy Hoa đi thêm một bước:

• Tay chính đọc tiên thiên, tay kia đọc hậu thiên: tay theo lệ là những gì bẩm sinh, tay còn lại là những gì đời sống tạo ra.
• Chia theo tuổi: trước khoảng ba mươi tuổi xem tay theo lệ, sau đó xem nặng tay kia.

Các biến thể này không thống nhất giữa các sách. Điểm chung là không phái nào chỉ xem một tay rồi bỏ tay kia.

Tay thuận: lý lẽ của phương Tây

Sách phương Tây cuối thế kỷ mười chín, như của Cheiro, đặt vấn đề khác: tay không theo giới tính mà theo thói quen dùng. Tay thuận là tay làm việc, cầm bút, cầm dụng cụ; nó được coi là phản ánh những gì người ấy đã phát triển. Tay không thuận được coi là phản ánh những gì sinh ra đã có. Đọc hai tay cạnh nhau là đọc khoảng cách giữa "bẩm sinh" và "đã thành".

Lối này có một điểm dễ hiểu theo cơ học: tay dùng nhiều thì da, cơ, nếp gấp chịu tác động nhiều hơn. Việc hai tay hiếm khi giống hệt nhau là điều ai cũng tự thấy được.

Hai lối đặt cạnh nhau

Bảng cho thấy hai lối trùng nhau ở nữ thuận tay phải và nam thuận tay trái, lệch nhau ở hai nhóm còn lại. Với nam thuận tay phải, một nhóm rất đông, hai lối chọn hai tay ngược nhau. Đây là lý do vì sao cùng một người đi xem ở hai nơi có thể nghe hai lời khác nhau: người xem đang đọc hai bàn tay khác nhau.

Người thuận tay trái

Khoảng một phần mười dân số thuận tay trái, và nhiều người Việt lớn tuổi từng bị tập đổi sang tay phải từ nhỏ. Với nhóm này:

• Theo lệ phương Đông, tay chính vẫn theo giới tính, không đổi.
• Theo lối phương Tây, tay chính là tay trái.
• Người bị tập đổi tay từ nhỏ thường dùng mỗi tay cho một loại việc (viết tay phải, cầm dao, ném tay trái); nên ghi rõ thói quen này khi tự xem, vì lối tay thuận lúc ấy không còn rõ ràng.

Cách đọc cả hai tay

Dù theo lối nào, so hai tay cho nhiều thông tin hơn đọc một tay. Mấy điểm nên so:

1. Dạng tay và độ dày. Tay dùng nhiều thường dày, chắc hơn.
2. Ba đường chính. Điểm đầu, điểm cuối, độ sâu của sinh đạo, trí đạo, tâm đạo ở hai tay khác nhau thế nào.
3. Đường phụ. Đường sự nghiệp hay có ở tay này mà không có ở tay kia.
4. Gò. Gò nào đầy ở tay này mà lõm ở tay kia.

Cách đọc chung của cả hai phía: chỗ hai tay giống nhau là nét ổn định; chỗ hai tay khác nhau là chỗ có thay đổi, có lựa chọn, hoặc chỉ đơn giản là chỗ thói quen dùng tay để lại dấu. Đừng vội gán cho mọi khác biệt một ý nghĩa lớn; nhiều khác biệt chỉ là cơ học.

Khi một tay có sẹo, bị thương hay làm nghề nặng

Có những trường hợp một tay không còn đọc được như bình thường:

• Sẹo bỏng, sẹo mổ, vết thương cũ làm đứt hoặc kéo lệch nếp gấp. Chỗ đứt ấy là dấu vết của vết thương, không phải "đường đứt" theo nghĩa của sách tướng.
• Tay làm nghề nặng (thợ hồ, thợ mộc, người làm ruộng lâu năm) có da dày, chai, nhiều nếp phụ do chịu lực; các đường nhỏ bị che, các đường chính có khi mờ đi.
• Tay bị bệnh da như chàm, vảy nến làm lòng tay đổi hẳn trong một thời gian.

Trong các trường hợp này, cả hai phái đều đồng ý một điều: đọc tay còn lại làm chính và ghi chú lý do. Người đã mất một bàn tay vẫn được các sách cho xem tay còn lại; lệ nam tả nữ hữu chỉ là quy ước chọn tay, không phải điều kiện bắt buộc.

Sách cổ nói gì

Sách tướng Hoa như Thần Tướng Toàn Biên đại ý dặn xem tay phải xét cả hai bàn, lấy tay theo lệ làm chính; lệ nam tả nữ hữu là quy ước chung của nhiều phép xem. Còn chuyện trái phải mang nghĩa gì thì Lão Tử đã cho thấy nó tuỳ theo việc:

"Việc lành thì chuộng bên trái, việc dữ thì chuộng bên phải." — Đạo Đức Kinh, chương 31. Cùng chương ấy, đại ý nói người quân tử lúc thường thì quý bên trái, lúc dùng binh thì quý bên phải.

Bình: ngay trong một sách, trái và phải đã đổi giá trị theo hoàn cảnh. Nam tả nữ hữu là một quy ước có lý lẽ âm dương phía sau, không phải một định luật. Hiểu như vậy thì không còn băn khoăn "xem sai tay": cả hai tay đều là của mình, đọc cả hai là đủ.

Đọc cho đúng mức

• Cả lệ nam tả nữ hữu lẫn lối tay thuận đều là quy ước của người xem tay, không có nghiên cứu nào cho thấy tay nào "đúng" hơn.
• Phân chia tiên thiên, hậu thiên giữa hai tay là cách đọc của một số phái, không phải điều mọi sách đồng ý.
• Nhiều khác biệt giữa hai tay đến từ thói quen dùng tay và nghề nghiệp, đọc chúng như dấu vết sinh hoạt là hợp lý nhất.
• Lời xem tay nói chung chưa được kiểm chứng; nên dùng như chuyện văn hoá và gợi ý tự quan sát.

Việc nên làm

• Ghi rõ mình thuận tay nào, có bị tập đổi tay từ nhỏ không, trước khi tự xem hoặc nhờ người xem.
• Xem cả hai tay dưới cùng một nguồn sáng; chụp ảnh cả hai để so.
• Khi nghe hai lời đọc khác nhau, hỏi người xem đang đọc tay nào và vì sao.
• Đọc tiếp bài trụ xem chỉ tay để biết thứ tự xem một bàn tay.

✋Xem chỉ tay qua ảnh
Chụp lòng bàn tay: máy đo 21 điểm ngay trên điện thoại, AI đọc sinh đạo, trí đạo, tâm đạo. Ảnh không lưu.✨ Dùng thử

Nguồn tham khảo

• Đạo Đức Kinh — Lão Tử, chương 31, câu "cát sự thượng tả, hung sự thượng hữu" (nguyên văn), phần còn lại đại ý.
• Thần Tướng Toàn Biên — phần tướng tay (đại ý).
• Cheiro — Language of the Hand (1894), phần bàn về tay trái và tay phải (đại ý).