Căn hộ cạnh phòng rác, trạm điện, ống gen kỹ thuật: phần thật, phần quan niệm và cách đọc bản vẽ tầng

Căn hộ cạnh phòng rác, phòng điện hay ống gen kỹ thuật không phải căn "xấu" theo sách, vì sách cổ không biết tới những phòng này. Cái người ở gặp là mùi, tiếng và hơi nóng — đo và hỏi được trước khi mua. Quan niệm "uế khí" có gốc trong sách dương trạch, nhưng sách bàn chỗ uế trong nhà mình, không bàn phòng kỹ thuật của cả tầng.

Một tầng chung cư có những phòng kỹ thuật nào

Trên bản vẽ mặt bằng tầng điển hình, quanh lõi thang thường có một cụm phòng nhỏ không đánh số căn. Người mua nhìn lướt qua vì chúng không thuộc về mình, nhưng căn sát vách chúng sẽ sống cùng chúng mấy chục năm.

Hai thứ hay bị nhầm: tủ điện tầng gần như vô hại với căn bên cạnh, còn trạm biến áp là chuyện khác hẳn — nhưng trạm biến áp hiếm khi nằm trên tầng ở. Căn đáng xét kỹ là các căn tầng thấp (tầng 2, tầng 3) nằm ngay trên phòng trạm, và căn sát tầng kỹ thuật ở toà siêu cao.

Phòng rác: mùi đi theo đường nào

Mùi phòng rác lọt vào căn hộ qua ba đường, theo thứ tự hay gặp:

1. Qua hành lang rồi khe cửa căn. Cửa phòng rác mở ra hành lang, hành lang thông với lõi thang, khí lùa theo chênh áp. Căn có cửa nằm trong vòng ba bốn mét quanh cửa phòng rác nhận mùi rõ nhất, nhất là lúc nhân viên mở cửa gom.
2. Qua tường chung nếu tường có lỗ xuyên. Ống điện, ống nước đi xuyên tường giữa căn và phòng rác mà không trám kín là một khe thông thẳng.
3. Qua ống đứng. Toà có ống đổ rác thẳng đứng thì đáy ống ở tầng hầm; khi quạt hút đỉnh ống hỏng, mùi đi lên theo ống và thoát ra ở cửa nạp từng tầng.

Tiếng thì đơn giản hơn: túi rác, chai lọ rơi trong ống đứng nghe rõ nhất ở các tầng thấp, vì rác đã rơi qua nhiều tầng và va mạnh hơn khi tới gần đáy. Căn tầng cao sát ống đổ rác thường chỉ nghe tiếng lách cách lúc chính tầng mình bỏ rác.

Phòng rác không có ống đứng — chỉ đặt thùng rồi nhân viên gom bằng thang hàng — thì không có tiếng rơi, nhưng phụ thuộc hoàn toàn vào việc gom có đều hay không. Hỏi ban quản lý gom mấy lần một ngày, giờ nào. Hai lần một ngày với thùng có nắp là mức dễ sống.

Trạm biến áp và ống gen: tiếng ù, nước xả, hơi nóng

Tiếng ù của máy biến áp là tiếng trầm đều, tần số chính khoảng 100 Hz (gấp đôi tần số lưới điện 50 Hz của Việt Nam). Âm trầm khó chặn hơn âm cao: nó đi theo kết cấu bê tông, nên căn ngay trên phòng trạm có thể nghe rõ hơn căn bên cạnh cách một vách. Nghe được hay không phụ thuộc vào việc trạm có đặt trên gối giảm chấn hay không — điều chỉ hỏi chủ đầu tư hoặc vào tận căn lúc khuya mới biết.

Từ trường quanh trạm giảm rất nhanh theo khoảng cách, thường xuống ngang mức nền trong nhà chỉ sau vài mét. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) năm 2002 xếp từ trường tần số cực thấp vào nhóm 2B — nhóm bằng chứng hạn chế — và Tổ chức Y tế Thế giới chưa coi đó là quan hệ nhân quả. Lo thì đo: thuê đơn vị đo từ trường đo ở chỗ đặt giường, chỗ trẻ chơi. Bài nhà gần đường dây cao thế có các mức tham chiếu.

Ống gen nước là nguồn tiếng hay bị bỏ qua nhất. Căn có hộp gen thoát nước chạy sát đầu giường phòng ngủ sẽ nghe tiếng xả bồn cầu của mười mấy tầng phía trên, đêm nào cũng vậy. Ống nhựa thường bọc thêm lớp cách âm thì đỡ nhiều; ống trần trong hộp thạch cao mỏng thì nghe rõ. Trên bản vẽ căn hộ, hộp gen là ô vuông nhỏ có gạch chéo hoặc ghi "GEN" — xem nó áp vào phòng nào.

Ống gen thông gió vệ sinh đi chung nhiều tầng: khi quạt tổng trên mái tắt hoặc hỏng, mùi nhà vệ sinh tầng khác dội ngược ra miệng hút của nhà mình. Dấu hiệu dễ nhận: mùi xuất hiện vào giờ cố định, không liên quan đến việc nhà mình dùng nhà vệ sinh.

Uế khí: sách nói gì và nói về cái gì

Nhiều sách dương trạch đời Minh – Thanh có ý xếp chỗ ô uế vào phương xấu của nhà. Dương Trạch Tam Yếu của Triệu Cửu Phong, đại ý: nhà xí, cối giã, chuồng gia súc nên đặt ở phương hung, gọi là lấy hung đè hung, để phương lành dành cho cửa, phòng chủ và bếp. Lối Bát Trạch nói chung cũng dùng ý này khi xếp nhà vệ sinh, kho.

Hai điểm đáng để ý khi đem ý này vào chung cư:

• Sách bàn chỗ uế trong khuôn viên của chính nhà mình, nơi người nhà đi lại hằng ngày. Phòng rác của tầng nằm ngoài tường căn hộ, thuộc phần chung. Không có sách nào bàn chuyện "nhà hàng xóm đặt nhà xí sát vách thì nhà mình bị gì".
• Lý do sâu của luật này là vệ sinh. Đặt chuồng trại, hố xí xa chỗ ăn ở và cuối hướng gió là hiểu biết thực tế của người xưa, được viết dưới dạng phương lành phương dữ. Đọc như thế thì câu hỏi đúng cho căn hộ không phải "phòng rác ở phương nào của tôi" mà là "mùi có vào nhà tôi không".

Cụm "uế khí xung vào nhà làm người ốm, làm ăn trắc trở" là phần dân gian thêm vào. Mùi hôi kéo dài làm người ta khó chịu, mất ngủ, ngại mời khách — đó là ảnh hưởng thật, không cần gắn thêm vận số.

Huyền Không: chỗ tĩnh, chỗ động và cửa căn

Theo lập trường của site (xem căn hộ chung cư theo Huyền Không), tinh bàn căn hộ lấy hướng ban công, vận theo năm toà hoàn công, cửa căn là khí khẩu. Thẩm Thị Huyền Không Học, đại ý, coi chỗ động (cửa, lối đi, nước) là chỗ thúc sao phát tác, chỗ tĩnh và kín thì giữ sao yên.

Lập thử bằng công cụ của site một căn ban công nhìn Đông Nam (sơn Tốn, tọa Càn), toà xong năm 2025, vận 9:

Căn này là cục song tinh đáo tọa: hai sao vượng 9 đều về phía sau, đúng chỗ có cửa căn. Nếu cửa phòng rác nằm ngay cạnh cửa căn thì nghịch ở chỗ thực tế chứ không ở chỗ sao: khí khẩu tốt nhất của căn lại là chỗ hít mùi nhiều nhất. Còn nếu phòng rác, hộp gen áp vào vách phía Bắc hay Tây Nam — cung có sao 5 — thì thầy Huyền Không hiện đại thường không lo, vì đó là khối tĩnh, kín, đúng kiểu "giữ yên" mà cung có Ngũ Hoàng cần.

Đây là suy rộng từ sách, và chỉ đúng với căn này. Căn hướng khác, sao đổi chỗ, phải lập lại bằng công cụ tinh bàn.

Đọc bản vẽ tầng trước khi chọn căn

Đây là việc đáng làm nhất, và làm được ngay tại phòng bán hàng.

1. Xin mặt bằng tầng điển hình, không chỉ mặt bằng căn. Căn đẹp trên tờ rơi thường được cắt khỏi phần xung quanh.
2. Khoanh các ô không đánh số căn quanh lõi: phòng rác, phòng điện, hộp kỹ thuật, gen thông gió, thang thoát hiểm.
3. Đo khoảng cách từ cửa phòng rác tới cửa căn theo đường đi trên hành lang. Dưới ba mét và cùng một đoạn hành lang cụt thì nên cân nhắc.
4. Xem vách nào của căn áp vào ô kỹ thuật, rồi xem bên trong căn, phía vách đó là phòng gì. Áp vào nhà vệ sinh, kho thì không sao; áp vào đầu giường phòng ngủ chính thì ghi lại.
5. Hỏi vị trí trạm biến áp và tầng kỹ thuật. Căn ở tầng 2 – 3 ngay trên trạm, hoặc sát tầng kỹ thuật giữa toà, nên vào nghe thử lúc khuya.
6. Với căn đã bàn giao, đến hai lần: một lần đúng giờ gom rác, một lần khoảng 22 – 23 giờ khi các tầng trên đi tắm, xả nước nhiều.

Bài xem hướng căn hộ trước khi mua có thêm cách đo hướng ngay tại phòng bán hàng; bài chọn căn hộ theo phong thủy đặt việc này vào thứ tự chung.

Đã ở rồi: xử lý từng thứ

• Mùi từ hành lang: gioăng cao su quanh khung cửa, thanh chặn chân cửa tự hạ. Đề nghị ban quản lý giữ cửa phòng rác luôn đóng, lắp tay co tự đóng nếu chưa có.
• Mùi qua lỗ xuyên tường: tìm chỗ ống điện, ống nước xuyên vách giáp phòng kỹ thuật, trám bằng keo chống cháy — loại keo này cũng là yêu cầu an toàn cháy cho lỗ xuyên tường.
• Mùi ngược ở nhà vệ sinh: kiểm tra van một chiều ở miệng hút; phễu thu sàn lâu ngày khô nước cũng bốc mùi cống, đổ một ca nước mỗi tuần là hết.
• Tiếng ống gen sát phòng ngủ: nhờ thợ mở hộp gen, quấn cách âm quanh ống thoát; nếu không làm được thì kê đầu giường sang vách khác, đặt tủ áo áp vào vách có ống.
• Tiếng ù trạm biến áp: báo ban quản lý kiểm tra gối giảm chấn của máy; phần còn lại là thảm dày, rèm dày, và chọn phòng ngủ xa phía trạm.

Đọc cho đúng mức

Không có sách phong thủy cổ nào phán căn hộ cạnh phòng rác là căn hỏng. Phần sách nói thật là: chỗ ô uế nên ở xa nơi ăn ở, cuối hướng gió — và căn hộ hiện đại kiểm được điều đó bằng mũi và bằng bản vẽ.

Phần đáng cân nhắc nghiêm túc khi mua là bốn thứ đo được: mùi, tiếng, hơi nóng, khoảng cách tới trạm biến áp. Nếu bốn thứ ổn, căn sát phòng kỹ thuật thường có giá mềm hơn và gần thang hơn — với nhiều nhà đó là lợi. Nếu một trong bốn thứ không ổn và không sửa được bằng gioăng cửa, keo trám, cách âm ống, thì đó là lý do chính đáng để chọn căn khác, không cần đến sách.

Việc nên làm

• Xin mặt bằng tầng điển hình, khoanh các ô kỹ thuật, đo khoảng cách cửa phòng rác tới cửa căn.
• Xem vách nào áp vào hộp gen, phía trong là phòng gì; tránh đầu giường áp vách có ống thoát.
• Hỏi vị trí trạm biến áp, giờ gom rác, toà có ống đổ rác đứng hay không.
• Đến căn hai lần: giờ gom rác và khoảng 22 – 23 giờ.
• Đã ở: làm kín cửa, trám lỗ xuyên tường bằng keo chống cháy, châm nước phễu thu sàn định kỳ.

Nếu muốn có một thứ ở sảnh vào nhắc mình giữ chỗ ấy thoáng và sạch, nhiều nhà chọn một chậu cây lá dày ưa bóng như lưỡi hổ hay trầu bà đặt trong nhà, cạnh tủ giày — hành Mộc, tượng cho sự sống và tươi. Cây không lọc được mùi phòng rác; gioăng cửa và keo trám mới làm việc đó.

Nguồn tham khảo

• Dương Trạch Tam Yếu — Triệu Cửu Phong, đời Thanh; phần bàn chỗ đặt nhà xí, chuồng trại ở phương hung (đại ý).
• Thẩm Thị Huyền Không Học — Thẩm Trúc Nhưng; chỗ động thúc sao, chỗ tĩnh giữ sao (đại ý).
• IARC Monographs tập 80 (2002) về điện trường và từ trường tần số cực thấp.
• Tinh bàn căn ví dụ chạy bằng mã công cụ tinh bàn của aihuyenhoc (`PhiTinh::lap`, tọa Càn, vận 9).