Căn hộ nhìn ra nghĩa trang, bệnh viện: loan đầu xét hình thế trước mặt, không xét công năng

Sách loan đầu xét cảnh trước mặt nhà theo hình thế: cao hay thấp, xa hay gần, rộng hay hẹp, có ép vào nhà hay không — không xét công trình đó dùng làm gì. Một nghĩa trang thấp, phẳng, cách vài trăm mét là minh đường rộng; một khối bệnh viện cao sát ban công là thế bị ép. "Âm khí" là quan niệm dân gian. Tiêu chí thật: tầm nhìn và tiếng còi cấp cứu.

Loan đầu đọc cảnh trước mặt bằng gì

Loan đầu là phần phong thủy xét hình đất: núi, nước, gò, khoảng trống. Bộ chữ của nó chỉ có mấy loại:

• Minh đường — khoảng trống trước mặt nhà, nơi khí tụ lại. Rộng, phẳng, sáng là tốt; hẹp, dốc đổ, bị chắn là kém. Xem bài minh đường.
• Án sơn, triều sơn — khối cao phía trước. Ở xa, thấp hơn nhà, dáng tròn đầy thì là "án", như cái bàn để tựa tay; ở sát, cao hơn nhà thì là thế ép.
• Thủy — đường nước, theo nghĩa rộng là đường đi, dòng chuyển động. Ôm vòng là tốt, đâm thẳng là xung.
• Hình sát — góc nhọn, cạnh sắc chĩa vào, đường đâm thẳng.

Không mục nào hỏi "khoảng trống kia là ruộng, là hồ hay là nghĩa trang". Trong phố, bài loan đầu đô thị đã quy đổi: đường là sông, nhà cao là núi, quảng trường và công viên là minh đường. Theo đúng lối quy đổi ấy, một nghĩa trang thấp, rộng, nhiều cây là một khoảng minh đường lớn — và đọc như một công viên cùng kích thước.

Đó là chỗ sách và lời đồn tách nhau. Lời đồn xét công năng (chỗ chôn cất thì "âm"); sách xét hình thế.

Nghĩa trang, bệnh viện: đọc theo hình thế thì ra sao

Đọc bảng này sẽ thấy: một khối văn phòng cao 25 tầng cách ban công 20 mét bị loan đầu chê nặng hơn một nghĩa trang cách 300 mét. Đổi khối văn phòng thành bệnh viện, cách đọc không đổi: loan đầu xét cao thấp, xa gần, không xét công năng.

Bảng góc nhìn: nghĩa trang có lọt vào tầm mắt không

Người ta khó chịu với nghĩa trang khi nhìn thấy nó mỗi ngày, không phải khi biết nó ở đâu đó. Vì vậy câu hỏi thực tế là: đứng ở ban công, mắt có phải chạm vào nó không?

Khi đứng thẳng thư thái, đường nhìn tự nhiên của người hơi chúc xuống, quanh 10 – 15 độ dưới phương ngang. Thứ gì nằm trong dải đó là thứ mắt bắt gặp mà không cần cúi hay ngước. Tính góc nhìn xuống từ ban công (lấy mỗi tầng 3,3 m, mắt cao 1,5 m so với sàn):

Đọc bảng:

• Ô có góc 10 – 15 độ là trường hợp nghĩa trang nằm đúng đường nhìn tự nhiên — tầng 10 cách 150 m, tầng 15 cách khoảng 200 – 300 m, tầng 25 cách 300 m, tầng 35 cách 600 m. Đây là ô "thấy mỗi ngày".
• Góc lớn hơn 25 – 30 độ: phải cúi hẳn xuống mới thấy. Đứng lùi vào trong phòng một hai bước là lan can đã che mất. Tầng cao, nghĩa trang sát chân toà rơi vào ô này.
• Góc dưới 5 độ: nghĩa trang thành một dải nhỏ sát đường chân trời, lẫn vào cây và mái nhà.

Độ rộng trong tầm mắt cũng quan trọng. Một khu rộng 200 m nhìn từ 300 m chiếm khoảng 37 độ ngang — gần nửa khung ban công; nhìn từ 1.000 m chỉ còn khoảng 11 độ.

Bảng này tính bằng hình học đơn giản, không phải phong thủy. Nhưng nó trả lời đúng câu người mua hay hỏi: "căn này có nhìn ra nghĩa trang không" — câu trả lời phụ thuộc tầng và khoảng cách nhiều hơn là hướng.

Bệnh viện: còi cấp cứu ở tầng cao

Với bệnh viện, thứ ảnh hưởng nhiều nhất là tiếng còi xe cấp cứu, và có một điều ngược trực giác: tầng cao không thoát được còi. Ở mặt đất, tiếng bị nhà cửa hai bên đường chặn bớt; ở tầng 20, căn hộ "nhìn thấy" đường vào cổng cấp cứu từ xa và nhận tiếng gần như trọn vẹn. Tiếng còi là âm cao, đi thẳng, phản xạ mạnh trên mặt kính các toà xung quanh.

Những điểm nên xem:

• Cổng cấp cứu ở mặt nào của bệnh viện, xe vào theo đường nào. Căn nhìn ra cổng chính nhưng lối xe cấp cứu ở mặt sau sẽ yên hơn nhiều.
• Nhà tang lễ trong khuôn viên: nhiều bệnh viện lớn có nhà tang lễ ngay trong khu đất; lễ thường vào buổi sáng, kèm xe và nhạc.
• Tầm nhìn vào phòng bệnh: toà sát bệnh viện, cùng độ cao, thì cửa sổ hai bên nhìn thẳng nhau — chuyện riêng tư cho cả hai phía.

Mặt thuận rất thật: gần chỗ cấp cứu. Nhà có người già, người có bệnh tim mạch, trẻ nhỏ, vài phút đến phòng cấp cứu là thứ không gì đổi được.

Sách cổ nói gì

Khí cưỡi gió thì tan, gặp nước ngăn thì dừng. — Táng Thư, tương truyền của Quách Phác đời Tấn.

Câu này là gốc của chữ "phong thủy", và nó nói về gió và nước, tức hình thế. Táng Thư là sách âm trạch, lại đặt nền trên ý khí cảm ứng giữa người đã khuất với con cháu cùng huyết thống — theo đúng lý của sách, một ngôi mộ không cảm ứng sang người xa lạ ở toà nhà bên cạnh. Lời đồn "âm khí nghĩa trang lan sang nhà quanh đó" vì vậy không đến từ Táng Thư.

Dương Trạch Thập Thư của Vương Quân Vinh, phần luận ngoại hình, đại ý có kể chỗ kề mồ mả trong danh sách những chỗ không nên dựng nhà, cùng với chỗ trũng đọng nước, đầu đường đâm. Đó là lời khuyên khi chọn đất dựng nhà, ở tầm "kề cạnh", không phải "nhìn thấy từ xa". Bình: một toà chung cư cách nghĩa trang vài trăm mét không thuộc trường hợp sách bàn.

Bài nhà gần nghĩa trang, bệnh viện đi kỹ hơn phần sách này cho nhà đất; bài Táng Thư nói về chính cuốn sách.

Đọc cho đúng mức

Những gì nói được chắc: sách loan đầu xét hình thế; theo cách xét ấy, một nghĩa trang thấp và xa là khoảng trống, một khối nhà cao và sát là thế ép, bất kể công năng. Phần "âm khí" thuộc tín ngưỡng dân gian; site không phán nó đúng hay sai, chỉ nói nó không có gốc trong sách loan đầu.

Nhưng cảm giác của người ở là thật, và đáng được tôn trọng. Người lớn tuổi, người vừa có tang, người hay lo thì thấy mộ phần mỗi sáng có thể làm họ nặng lòng — với họ, chọn căn quay mặt khác là lựa chọn đúng, không phải mê tín. Ngược lại, có người thích căn nhìn ra nghĩa trang công viên vì nó yên, xanh, và khó bị xây chắn trước mặt trong nhiều chục năm.

Một yếu tố hay bị quên khi mua: quy hoạch. Nghĩa trang nội đô nhiều nơi có kế hoạch đóng, di dời, chuyển thành công viên; bệnh viện có thể mở rộng thêm khối nhà cao. Tra quy hoạch chi tiết khu đất trước mặt quan trọng hơn mọi lời bàn về âm dương.

Việc nên làm

• Tra bảng góc nhìn theo tầng và khoảng cách; nếu căn nằm ở ô 10 – 15 độ mà người nhà ngại, chọn tầng khác hoặc mặt khác của toà.
• Đứng ở ban công căn mẫu hoặc căn cùng trục ở tầng thấp hơn để nhìn thử, đừng chỉ xem ảnh phối cảnh.
• Với bệnh viện: hỏi cổng cấp cứu ở đâu, xe vào lối nào, có nhà tang lễ trong khuôn viên không; đến nghe thử vào buổi tối.
• Đặt phòng ngủ ở phía không nhìn ra cổng cấp cứu; làm kín khe cửa, rèm dày — còi cấp cứu lọt chủ yếu qua khe.
• Tra quy hoạch khu đất trước mặt: nghĩa trang sẽ đóng, dời hay mở rộng; bệnh viện có xây thêm khối cao không.
• Đã ở và muốn che: dãy chậu cây trên mép lan can che phần lớn cảnh phía dưới; cách làm chi tiết ở bài nhà gần nghĩa trang, bệnh viện.

Nếu muốn ban công có một thứ làm mắt dừng lại trước khi nhìn xa, nhiều nhà chọn một dãy cây xanh lá dày trên mép lan can — hành Mộc, tượng cho sự sống, cũng là tấm che thật cho cảnh phía dưới. Cách chọn cây chịu gió tầng cao ở bài cây ban công chung cư.

Nguồn tham khảo

• Táng Thư — tương truyền Quách Phác, đời Tấn; câu "khí thừa phong tắc tán, giới thủy tắc chỉ" (nguyên văn) và ý khí cảm ứng (đại ý).
• Dương Trạch Thập Thư — Vương Quân Vinh; phần luận ngoại hình, chỗ không nên dựng nhà (đại ý).
• Góc nhìn trong bảng: tính bằng lượng giác (góc = arctan(độ cao mắt ÷ khoảng cách)), mỗi tầng 3,3 m, mắt cao 1,5 m.