Mệnh Kim đeo đá gì: thạch anh trắng, đá vàng và cách đọc bảng tương sinh

Theo bảng tương sinh, người mệnh Kim thường chọn đá trắng, trong (thạch anh trắng, đá mặt trăng, ngọc trắng) vì cùng hành Kim, hoặc đá vàng, nâu (thạch anh vàng, mắt hổ, thạch anh khói) vì Thổ sinh Kim. Gán màu đá vào hành là quy ước đời nay; nếu đã xem Bát Tự và có dụng thần, nên chọn theo dụng thần.

Bảng đá cho mệnh Kim: hành, khoáng vật thật và độ bền

Bảng dưới xếp theo hành của màu đá, kèm thứ mà nhiều bảng phong thủy bỏ qua: viên đá ấy thật ra là khoáng vật gì, cứng tới đâu (thang Mohs, 1 là mềm nhất, 10 là kim cương) — vì đá đeo tay va chạm cả ngày.

Điều đáng chú ý nhất trong bảng: ba trong bốn viên đá "chủ lực" của mệnh Kim là cùng một khoáng vật — thạch anh, chỉ khác màu do vết tạp chất hoặc do xử lý nhiệt. Một vòng thạch anh trắng và một vòng thạch anh vàng giống nhau đến từng nguyên tử silic, khác nhau ở chút sắt và lịch sử nung. Nói "đá này hành Kim, đá kia hành Thổ" là nói về màu, không phải về bản chất viên đá. Bài đá thạch anh hợp mệnh gì bàn kỹ chỗ quy ước này.

Cách đọc bảng tương sinh: cùng hành hay hành sinh?

Bảng cho người mệnh Kim hai nhóm "hợp": cùng hành (Kim) và hành sinh ra Kim (Thổ). Câu hỏi hay gặp là nên chọn nhóm nào. Lý lẽ của ngũ hành:

• Cùng hành là thêm lực cho chính hành ấy — như thêm một người cùng phe.
• Hành sinh là nuôi — như mẹ nuôi con. Sách ngũ hành coi được sinh là thế thuận, êm hơn.

Nhưng cả hai lời khuyên đều ngầm giả định một điều: hành Kim của bạn đang cần thêm. Mệnh nạp âm không trả lời được câu đó. Nạp âm năm sinh chỉ cho biết một cái tên (Hải Trung Kim, Kiếm Phong Kim…), không cho biết trong toàn bộ ngày giờ sinh của bạn Kim đang nhiều hay ít. Muốn biết nhiều hay ít phải nhìn đủ tám chữ — tức là sang hệ Bát Tự.

Vì thế với người chỉ biết năm sinh, lối đọc an toàn nhất là: chọn đá theo màu mình thích trong hai nhóm Kim và Thổ, không cần cố "bổ" thêm. Còn cách chọn hai nhóm khác nhau thế nào về ý nghĩa, các bảng phổ thông mỗi nơi nói một kiểu, không có sách cổ làm chuẩn.

Khi mệnh nạp âm và dụng thần nói ngược nhau

Một ví dụ tính bằng công cụ Bát Tự: người nữ sinh 15 giờ ngày 18/9/1992.

Theo bảng nạp âm, người này là "mệnh Kim" và nên đeo đá trắng, đá vàng. Theo lá số, "ta" là một ngọn lửa nhỏ sinh vào tháng Kim vượng, bị Kim và Thổ vây; nếu người xem xác nhận thân nhược, hướng cân lại thường là Mộc và Hỏa — đá xanh lục, đá đỏ — gần như ngược với bảng nạp âm. Thêm đá trắng, đá vàng lúc đó là đổ thêm vào phía vốn đã nặng.

Ví dụ này không phải để nói bảng nạp âm sai. Nó cho thấy hai hệ trả lời hai câu khác nhau: nạp âm trả lời "năm sinh của bạn mang hình gì", Bát Tự trả lời "lá số của bạn đang thiếu gì". Chữ "sơ bộ" ở dòng cuối là thật: máy chỉ đếm và ước lượng; chọn dụng thần (phù ức, điều hậu, thông quan) là việc của người xem — xem dụng thần là gì và chọn màu theo dụng thần.

Thạch anh trắng thật hay thủy tinh?

Thạch anh rẻ nên ít khi bị làm giả bằng đá khác — nó bị làm giả bằng thủy tinh, còn rẻ hơn. Vài phép thử người mua làm được tại chỗ (chi tiết ở bài phân biệt đá thật, giả):

• Nhìn trong hạt dưới đèn pin. Thạch anh tự nhiên thường có vết bông, vết nứt mảnh, tinh thể nhỏ bên trong; thủy tinh hay có bọt khí tròn đều. Hạt "trong vắt không một vết" ở giá rẻ cần nghi.
• Cảm giác nhiệt. Áp hạt lên môi: thạch anh mát lâu hơn, thủy tinh ấm lên nhanh. Phép này chỉ gợi ý, không kết luận được.
• Thạch anh vàng màu cam đậm, gốc hạt trắng sữa thường là thạch anh tím nung. Đá nung vẫn là thạch anh thật; chỉ là màu do lò, không do đất. Mua thì hỏi rõ, giá nên khác.
• "Đá mặt trăng" trắng sữa ánh xanh đều tăm tắp, giá rẻ nhiều khi là thủy tinh nhân tạo màu sữa, ở chợ đá hay gọi tên khác cho sang. Đá mặt trăng thật có ánh xanh lướt trên mặt khi xoay, không phát đều từ trong ra.
• Vòng ngọc trắng ở giá vài trăm nghìn thường là đá nhuộm, đá ép hoặc thủy tinh; ngọc mềm thật nặng tay, gõ nhẹ tiếng trong.

Đeo sao cho bền

• Đá mềm (ngọc trai, hổ phách) tháo ra khi rửa tay bằng xà phòng, khi xịt nước hoa, khi làm bếp.
• Đá có mặt tách (đá mặt trăng) tránh va vào mặt bàn đá, tay vịn sắt.
• Vòng chun nên thay dây sau một hai năm; dây mục đứt là mất hạt.
• Dây bạc, khóa bạc cũng thuộc Kim theo chất liệu — người mệnh Kim thích bạc thì đã có "Kim" sẵn; xem đeo vàng hay đeo bạc theo mệnh.
• Không cần nghi thức "nạp năng lượng" nào cho đá; lau khô bằng khăn mềm là đủ.

Sách cổ nói gì

Ngọc là cái đẹp của đá. — Thuyết Văn Giải Tự, mục chữ Ngọc. Hứa Thận viết tiếp, đại ý: ngọc có năm đức — sắc nhuận mà ấm là nhân; nhìn vân ngoài biết được bên trong là nghĩa; tiếng vang trong mà xa là trí; thà gãy chứ không cong là dũng; cạnh sắc mà không làm hại là khiết.

Lễ Ký, thiên Nguyệt Lệnh, đại ý: vào mùa thu — mùa của hành Kim — thiên tử mặc áo trắng, đeo ngọc trắng; mùa xuân đeo ngọc xanh, mùa hạ đeo ngọc đỏ, mùa đông đeo ngọc đen.

Thuyết Quái truyện, đại ý: quẻ Càn (hành Kim) là ngọc, là kim.

Tử Bình Chân Thuyên, đại ý: dụng thần của tám chữ tìm từ lệnh tháng.

Bình: Nguyệt Lệnh là chỗ gần nhất trong sách cổ với ý "đeo đá theo hành" — nhưng nó đổi màu ngọc theo mùa, cho mọi người như nhau, như một phép lễ hợp với trời đất. Không có câu nào dạy đeo theo năm sinh. Còn Thuyết Văn quý ngọc vì đức và vẻ đẹp, không vì công năng. Lối "mệnh Kim đeo đá trắng" là ghép ngũ sắc với mệnh nạp âm, hình thành trong sách phổ thông đời nay. Nếu muốn có gốc sách, lối gần sách nhất là lối Tử Bình: xem lá số thiếu gì rồi mới chọn.

Đọc cho đúng mức

• Đá đeo không chữa được bệnh, không thay được việc đi khám, không làm thay đổi công việc hay tiền bạc của ai. Các quảng cáo "thạch anh trắng thanh lọc", "đá vàng hút tài" không có sách cổ nào làm gốc và không có nghiên cứu nào xác nhận.
• Màu đá quy về hành là quy ước; cùng một bảng, chỗ này xếp ngọc trai vào Kim, chỗ kia xếp vào Thủy. Hai cách đều là cách.
• Đá là một vật nhắc, một món đẹp mình thích đeo. Hiểu như thế thì chọn theo bảng nào cũng không sai, và không cần mua thêm khi bảng khác nói khác.

Việc nên làm

1. Tra đúng tên nạp âm của năm sinh, nhớ xét ngày sinh có trước Tết không.
2. Nếu chỉ biết năm sinh: chọn một món trong nhóm trắng, trong hoặc vàng, nâu — món mình thích nhìn và hợp tay.
3. Nếu đã xem Bát Tự kỹ và có dụng thần: chọn theo dụng thần, kể cả khi nó ngược với bảng nạp âm.
4. Hỏi rõ đá tự nhiên, đá nung hay thủy tinh trước khi trả tiền; món đắt nên có giấy kiểm định của phòng thí nghiệm đá quý.
5. Đeo một món là đủ; nhiều vòng nhiều hạt không làm "mạnh" hơn.

Nguồn tham khảo

• Lễ Ký — thiên Nguyệt Lệnh, đoạn y phục và ngọc đeo theo mùa (đại ý).
• Hứa Thận, Thuyết Văn Giải Tự — mục chữ Ngọc.
• Chu Dịch — Thuyết Quái truyện, vật tượng quẻ Càn (đại ý).
• Thẩm Hiếu Chiêm, Tử Bình Chân Thuyên — luận dụng thần (đại ý).
• Độ cứng Mohs, thành phần khoáng vật và các kiểu xử lý đá: số liệu khoáng vật học phổ thông.
• Nạp âm và tứ trụ trong ví dụ: tính bằng công cụ Bát Tự của aihuyenhoc.com.