Ngày Sát Chủ: bảng tính theo tháng âm, chuyện Sát Chủ âm – dương và mức kiêng hợp lý

Ngày Sát Chủ là ngày lịch Việt ghi "xấu mọi việc", tính theo tháng âm và chi của ngày: tháng Giêng ngày Tỵ, tháng Hai ngày Tý, tháng Ba ngày Mùi, tháng Tư ngày Mão, rồi Thân, Tuất, Sửu, Hợi, Ngọ, Dậu, Dần, Thìn. Mỗi tháng có hai hoặc ba ngày như vậy. Đây là sao của sách lịch Việt, không có trong sách chọn ngày của triều Thanh.

Tên gọi và lời giải trong lịch

"Sát" là hại, "chủ" là người chủ việc, chủ nhà. Bảng sao ngày Ngọc Hạp bản Việt, nguồn dữ liệu của phần lớn lịch vạn sự hiện nay, chỉ ghi gọn một dòng: Sát Chủ, xấu mọi việc. Không có lời giải thêm, không nói vì sao tháng Giêng lại là ngày Tỵ.

Điều đáng để ý là cách người ta dùng nó trên thực tế. Hỏi người lớn trong nhà, đa số sẽ nói ngày Sát Chủ "kỵ làm nhà, kỵ cưới, kỵ khởi công việc lớn của chủ nhà", tức là hiểu theo nghĩa chữ: ngày bất lợi cho người đứng tên việc. Lời giải "xấu mọi việc" trong sách thì rộng hơn thế nhiều.

Bảng mười hai tháng

Bảng dưới là bảng mà công cụ xem ngày của site dùng, theo dữ liệu Ngọc Hạp bản Việt. Tháng ở đây là tháng âm lịch tính từ mùng Một, không phải tháng tiết khí. Cột "thần trực ngày" cho biết ngày Sát Chủ của tháng ấy luôn rơi vào thần hoàng đạo hay hắc đạo nào (tính theo quy ước hoàng đạo khởi theo tháng âm, xem bài ngày hoàng đạo, hắc đạo).

Mười hai tháng dùng đủ mười hai chi, mỗi chi đúng một lần. Ngoài điều đó, chúng tôi không tìm ra quy luật sinh khắc, xung hợp nào giải thích được cả bảng (khác với Vãng Vong hay Thọ Tử, vốn có quy luật rõ). Đây là dấu hiệu của một bảng truyền: người sau chép theo người trước, không kèm cách suy.

Muốn tự tra: lấy tháng âm của ngày đang xem, đối chiếu chi ngày (chi ngày có trên mọi tờ lịch, ví dụ ngày Kỷ Tỵ thì chi là Tỵ). Trùng cột thứ hai là ngày Sát Chủ.

Sát Chủ âm, Sát Chủ dương: vì sao các lịch nói khác nhau

Nhiều lịch in và trang lịch hiện nay không ghi một mà ghi hai loại: "Sát chủ âm" kiêng việc mồ mả (an táng, sửa mộ), "Sát chủ dương" kiêng việc của người sống (làm nhà, cưới hỏi, nhậm chức, mua bán lớn). Có tờ lịch ghi một ngày là "Sát chủ (cả dương và âm)".

Ba điều nên biết trước khi tin một bảng nào:

1. Dữ liệu Ngọc Hạp bản Việt mà chúng tôi đối chiếu chỉ có một sao Sát Chủ, bảng như trên, lời giải "xấu mọi việc". Việc tách âm – dương là lớp sau.
2. Bảng Sát Chủ dương lưu hành trên mạng có nhiều dị bản, và chúng tôi chưa tìm được sách gốc in bảng ấy để đối chiếu, nên không chép lại ở đây. Nếu lịch của bạn đánh dấu "Sát chủ dương" vào một ngày mà bảng trên không có, đó là bảng kia, không phải công cụ tính sai.
3. Bảng ở bài này khớp với các tờ lịch báo chí mà chúng tôi kiểm thử. Ví dụ ngày 30/1/2026 (12 tháng Chạp năm Ất Tỵ, ngày Giáp Thìn) được một trang lịch báo in ghi là ngày Sát Chủ, đúng ô "tháng Chạp, ngày Thìn" của bảng. Gặp hai tờ lịch cãi nhau về cùng một ngày, nguyên nhân thường là chúng dùng hai bảng khác nhau.

Nói gọn: "Sát Chủ" không phải một hằng số của nghề chọn ngày, mà là một nhóm bảng gần giống nhau. Bài này theo một bảng và nói rõ là bảng nào.

Không có trong sách chọn ngày của triều Thanh

Hiệp Kỷ Biện Phương Thư (bộ sách do triều Càn Long sai biên soạn để phân định các phép chọn ngày) có một danh mục thần sát rất dài, có cả một quyển chuyên bác những sao "ngụy". Chúng tôi đã dò cả ba mươi sáu quyển bản Tứ Khố: không có sao nào tên Sát Chủ. Trong khi đó các sao cùng nhóm "gạch ngay" của lịch Việt thì có mặt theo nhiều cách khác nhau: Thọ Tử được nhắc rồi bị bỏ khỏi lịch, Nguyệt Kỵ được giữ với ghi chú hạn chế, Dương Công kỵ nhật bị bác thẳng (xem bài Dương Công kỵ nhật).

Không có trong Hiệp Kỷ không có nghĩa là Sát Chủ do ai bịa ra gần đây. Nó cho biết Sát Chủ thuộc truyền thống lịch dân gian Việt, đi qua các bản Ngọc Hạp chép tay và lịch in, chứ không thuộc hệ thần sát mà các nhà lịch pháp chính thống đã cân nhắc. Bài Ngọc Hạp Thông Thư nói thêm về nguồn sách này.

Ngày Sát Chủ đụng ngày hoàng đạo

Bảng ở trên cho thấy một chuyện mà người tra lịch hay bối rối: năm trong mười hai tháng, ngày Sát Chủ luôn là ngày hoàng đạo. Tháng Giêng, mọi ngày Tỵ đều là Bảo Quang hoàng đạo và đều là Sát Chủ. Tháng Năm, tháng Sáu, ngày Sát Chủ lại rơi đúng Thanh Long, thần được coi là đẹp nhất trong sáu thần hoàng đạo.

Lý do đơn giản: cả thần hoàng đạo lẫn Sát Chủ đều tính bằng tháng âm và chi ngày. Hai bảng gặp nhau ở chỗ nào thì gặp mãi ở chỗ đó, năm nào cũng vậy. Một người chỉ nhìn chữ "hoàng đạo" sẽ chọn trúng ngày mà người khác trong nhà bảo "hôm nay Sát Chủ".

Gặp trường hợp này, sách chọn ngày không có luật "Sát Chủ thắng hoàng đạo" hay ngược lại. Cách hợp lý là xét theo việc: ngày đó có sao tốt riêng cho việc mình làm không, có xung tuổi người chủ việc không. Bài sao tốt, sao xấu trong ngày bàn cách cân khi các sao vênh nhau.

Một trùng hợp khác: tháng Bảy âm lịch, Sát Chủ và Thọ Tử cùng là ngày Sửu. Mỗi ngày Sửu tháng Bảy vì vậy mang hai sao "xấu mọi việc" một lúc, và cũng là ngày Minh Đường hoàng đạo. Bài ngày Thọ Tử có bảng của sao kia.

Ngày Sát Chủ năm Đinh Mùi 2027

Năm âm Đinh Mùi (từ Tết 6/2/2027 đến 25/1/2028) có 32 ngày Sát Chủ, tính bằng bộ máy âm lịch của site và đếm lại theo bảng.

Trong 32 ngày ấy, 14 ngày là hoàng đạo, 18 ngày là hắc đạo; 8 ngày trùng Tam Nương, 3 ngày trùng Nguyệt Kỵ, 3 ngày trùng Thọ Tử. Bài đếm ngày sạch trong năm cho thấy Sát Chủ bớt thực tế khoảng 20 ngày khỏi lịch năm 2027 sau khi đã trừ Tam Nương, Nguyệt Kỵ, vì nhiều ngày đã bị gạch từ trước.

Sách cổ nói gì

Phiên âm: Hiếu lợi chi đồ lập nhất cát tinh, hựu lập nhất hung tinh, vị thông thư vị tải, duy ngã độc tri, sử nhân xu kỷ; khởi tri sao chi khắc chi, toại thành cố điển.

Dịch: Kẻ hám lợi lập ra một sao tốt, lại lập ra một sao xấu, nói rằng sách lịch chưa chép, chỉ riêng ta biết, để người ta tìm đến mình; nào ngờ chép đi khắc lại, rồi thành điển cố. — Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, quyển 36 Biện Ngụy, mục Băng Tiêu Ngõa Giải, dẫn Tuyển Trạch Tông Kính

Bình: câu này các nhà biên soạn dẫn khi bác một sao có tên rất đáng sợ ("Diệt Môn Đại Họa") mà xét kỹ thì chỉ là một ngày trực Bình, trực Thu bình thường. Chúng tôi dẫn nó không phải để nói Sát Chủ là sao bịa, mà vì nó chỉ ra một cơ chế thật: một sao có tên nặng nề, chép qua đủ nhiều tờ lịch, sẽ được tin như luật, dù không ai còn nhớ cách suy ra nó. Với Sát Chủ, cái tên "hại chủ" nặng hơn nhiều so với những gì sách thật sự ghi về nó: một dòng "xấu mọi việc", không lý do, không hạng mức.

Đọc cho đúng mức

• Bảng ở bài này là bảng của dữ liệu Ngọc Hạp bản Việt, tính theo tháng âm. Lịch khác có thể theo bảng khác hoặc tách âm – dương; đổi bảng là đổi ngày.
• Sát Chủ không có trong Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, nên không có lời bàn của các nhà lịch pháp chính thống về mức nặng nhẹ của nó. Mọi xếp hạng "nặng hơn hắc đạo", "nhẹ hơn Tam Nương" đều là ý của người xếp, kể cả thứ tự ưu tiên mà site đề xuất.
• Lời giải "xấu mọi việc" là lời của sách, không có ghi chép nào cho thấy ngày Sát Chủ gây ra điều gì đo được. Coi nó là một lệ kiêng trong văn hoá lịch, không phải lời dự báo.
• Người cùng nhà có thể tin ở các mức khác nhau. Khi người lớn tuổi coi trọng lệ này, chọn ngày khác thường rẻ hơn tranh luận.

Việc nên làm

• Việc lớn mà còn rộng ngày (làm nhà, cưới, khai trương): tránh ngày Sát Chủ là cách dễ nhất để cả nhà yên tâm, vì mỗi tháng chỉ mất hai, ba ngày.
• Việc đã định ngày vì lý do thực tế (lịch thợ, giấy tờ, người ở xa về): đừng dời chỉ vì Sát Chủ; xem ngày đó có hợp việc, có xung tuổi người chủ việc không rồi mới quyết.
• Khi hai tờ lịch nói khác nhau về một ngày, hỏi xem lịch ấy dùng bảng Sát Chủ nào, tháng âm hay tháng tiết, trước khi kết luận.
• Dùng công cụ chọn ngày để lọc theo việc, rồi mới nhìn tới các sao gạch như Sát Chủ.

🎯Chọn ngày theo việc
Cưới hỏi, động thổ, nhập trạch, khai trương — lọc ngày hợp tuổi trong khoảng bạn chọn.✨ Dùng thử

Nguồn tham khảo

• Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt — sao Sát Chủ trong bảng sao ngày (đại ý, theo dữ liệu sao ngày của công cụ xem ngày).
• Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, bản Tứ Khố Toàn Thư — quyển 36 Biện Ngụy, mục Băng Tiêu Ngõa Giải (nguyên văn, đối chiếu bản số hoá trên Wikisource tiếng Hán); dò cả 36 quyển để kiểm việc không có sao Sát Chủ.
• Bộ máy âm lịch và xem ngày của aihuyenhoc.com — liệt kê 32 ngày Sát Chủ năm âm Đinh Mùi và các lệ trùng.