Người tuổi Tỵ theo sách cổ: sâu sắc, kín đáo

Người tuổi Tỵ là người sinh năm âm lịch có chi Tỵ, gần đây là 1977, 1989, 2001, 2013, 2025. Tỵ thuộc Hoả, tháng Tư âm lịch, đầu mùa hạ, phương Đông Nam lệch Nam. Sách cổ đặt Tỵ vào nhóm bốn chi "tứ sinh": Tỵ là nơi Kim bắt đầu, và là Dịch Mã, sao di chuyển, của người tuổi Hợi, Mão, Mùi.

Con rắn: một trong ít con giáp có lời giải từ chính chữ

Với phần lớn con giáp, người ta phải đoán vì sao chi này đi với con vật kia. Riêng Tỵ thì có văn bản. Thuyết Văn Giải Tự của Hứa Thận đời Hán giảng chữ Tỵ, rồi viết thẳng, đại ý: vì thế Tỵ là con rắn, chữ vẽ theo hình. Nét chữ Tỵ cổ trông như một con rắn cuộn hay một bào thai cong. Tức là con rắn đã gắn với chữ Tỵ từ rất sớm.

Lớp phủ của con rắn trên tính cách tuổi Tỵ quen thuộc: kín đáo, trầm, sâu, có lúc lạnh. Một phần các nét này còn có thể suy từ vị trí của Tỵ trên vòng chi, phần khác thuần là hình ảnh con vật. Bài này cố tách hai lớp ấy.

Tỵ trong vòng địa chi: đầu hạ, dương lên đến đỉnh

• Tháng Tỵ là tháng Tư âm lịch, có tiết Lập Hạ và Tiểu Mãn. Trong mười hai quẻ chỉ mùa, tháng Tỵ ứng quẻ Càn: cả sáu hào đều dương. Đây là tháng dương khí đầy nhất trước khi Hạ Chí ở tháng Ngọ mở đường cho âm.
• Giờ Tỵ từ 9 đến 11 giờ sáng.
• Phương Tỵ ở Đông Nam lệch Nam (khoảng 150 độ trên la kinh), thuộc quẻ Tốn.
• Hành: Hoả. Can tàng trong Tỵ có Bính Hoả là chính, kèm Mậu Thổ và Canh Kim.

Chữ Canh Kim trong Tỵ là chi tiết người đọc hay bỏ qua: giữa lúc Hoả bốc lên, Kim đã được "thai nghén" bên trong. Đó là lý do Tỵ là chỗ Trường Sinh của Kim.

Tỵ là Dịch Mã của nhóm Hợi, Mão, Mùi

Bốn chi Dần, Thân, Tỵ, Hợi được gọi là tứ sinh, vì mỗi chi là chỗ Trường Sinh của một hành: Hoả sinh ở Dần, Thuỷ sinh ở Thân, Kim sinh ở Tỵ, Mộc sinh ở Hợi. Bốn chi ấy cũng chính là bốn chỗ của Dịch Mã (trong Tử Vi gọi là Thiên Mã), sao của sự di chuyển, thay đổi.

Cách an Dịch Mã có một quy luật gọn: lấy chi Trường Sinh của nhóm tam hợp, rồi lấy chi xung với nó.

Vì sao lại là chi xung? Cách giảng phổ biến: Trường Sinh là nơi khởi đầu, chi đối diện là nơi xa nhất của điểm khởi đầu ấy; con ngựa chạy từ quê nhà ra đến tận chỗ đối diện. Như vậy Tỵ là ngựa của người tuổi Hợi, Mão, Mùi; còn Dịch Mã của chính người tuổi Tỵ nằm ở Hợi.

Chuyện này có hai hệ quả thực tế:

• Câu "tuổi Tỵ hay đi xa, hay đổi việc" chỉ đúng nửa: Tỵ là một chi Dịch Mã, nhưng sao Thiên Mã của người tuổi Tỵ an ở Hợi, và nó rơi vào cung nào trên lá số mới nói lên điều gì.
• Theo cách an của Tử Vi Việt, người tuổi Tỵ có Đào Hoa ở Ngọ, Thiên Mã ở Hợi, Hoa Cái ở Sửu. Thiên Mã đi cùng Lộc Tồn thì sách gọi là cách Lộc Mã giao trì, xem bài Lộc Mã giao trì.

Năm năm sinh gần nhất

Chi Tỵ đi với năm can âm: Ất, Đinh, Kỷ, Tân, Quý. Quan hệ can chi đọc theo năm loại có gốc từ Hoài Nam Tử: can sinh chi là Bảo, chi sinh can là Nghĩa, cùng hành là Chuyên, can khắc chi là Chế, chi khắc can là Phạt.

Khoảng ngày sinh tính bằng bộ âm lịch của site theo Tết Việt Nam; can chi, nạp âm tính bằng máy và đối chiếu tay với bảng hoa giáp. Ất Tỵ 1965 lặp lại can chi, nạp âm của 2025.

Đinh Tỵ 1977 — Sa Trung Thổ. Can và chi cùng Hoả, loại "chuyên": lửa nhỏ trên lửa âm, nét Tỵ đậm nhất. Đinh là ngọn đèn, Tỵ là lửa ẩn: một người soi kỹ và giữ kín. Nạp âm đất trong cát, thứ đất lửa đã nung qua. Năm 2027 tuổi mụ 51, lứa đã qua nhiều lần đổi việc, đổi chỗ, đang chọn chỗ dừng.

Kỷ Tỵ 1989 — Đại Lâm Mộc. Chi Hoả sinh can Thổ, loại "nghĩa": lửa nung đất thành gạch. Kỷ là đất vườn, được lửa Tỵ làm khô, làm chắc. Nét thường được đọc là thực tế, chịu được áp lực. Nạp âm rừng lớn. Năm 2027 tuổi mụ 39, giữa đường sự nghiệp.

Tân Tỵ 2001 — Bạch Lạp Kim. Chi Hoả khắc can Kim, loại "phạt": lửa nung kim. Nhưng nhớ rằng Tỵ chính là chỗ Kim trường sinh; Tân Kim ngồi trên Tỵ vừa bị nung vừa được sinh. Hình ảnh rèn: áp lực tạo ra hình. Nạp âm kim trong sáp nến. Năm 2027 tuổi mụ 27, giai đoạn lập nghiệp.

Quý Tỵ 2013 — Trường Lưu Thuỷ. Can Thuỷ khắc chi Hoả, loại "chế": mưa đầu hạ dịu nắng. Lứa này năm 2027 tuổi mụ 15; đọc can chi chỉ để gợi người lớn rằng một chút mát mẻ, kiên nhẫn có ích hơn thêm lửa.

Ất Tỵ 2025 — Phú Đăng Hoả. Can Mộc sinh chi Hoả, loại "bảo": cành khô nuôi lửa. Trẻ lứa này năm 2027 mới tuổi mụ 3; không gán tính cách cho trẻ nhỏ.

Tuổi Tỵ với các con giáp khác

Một chỗ đáng chú ý: Tỵ với Thân vừa lục hợp, vừa hình, vừa phá. Sách đọc cặp này là thân mà dễ va, gần mà dễ làm nhau tổn thương; chi tiết ở bài lục hợp, lục hại, tam hình. Năm Đinh Mùi 2027, tuổi Tỵ không phạm Thái Tuế và không ở năm tam tai; đọc kỹ ở bài tử vi 2027 tuổi Tỵ.

Sách cổ nói gì

Dịch: Tỵ là nói dương khí đã ra hết. — Sử Ký, Luật Thư

Bình: "dĩ tận" là ra hết, đầy hết, đúng với quẻ Càn sáu hào dương của tháng Tư. Cái gì đã đầy thì sắp đổi chiều. Nét "sâu, kín" của tuổi Tỵ có thể đọc từ đây: một người đứng ở đỉnh dương nhưng đã cảm thấy âm sắp tới, nên không phô hết.

Thuyết Văn Giải Tự giảng Tỵ, đại ý: Tỵ là "dĩ" (đã); tháng Tư dương khí đã ra, âm khí đã ẩn, muôn vật hiện rõ, thành văn vẻ; vì vậy Tỵ là con rắn, chữ vẽ theo hình. Bình: đây là một trong số rất ít chỗ sách cổ nói thẳng con giáp gắn với chữ, nên ở tuổi Tỵ, con vật và chữ đã đi với nhau ít nhất từ đời Hán; ngoài Tỵ, Thuyết Văn chỉ còn ghi dạng chữ Hợi cổ giống chữ "thỉ" (con lợn).

Tam Mệnh Thông Hội bàn Dịch Mã, đại ý: Mã an ở chi xung với Trường Sinh của tam hợp, chủ về đi lại, đổi dời; gặp cát thì là đi xa thành việc, gặp hung thì là bôn ba. Bình: sách cũng không đọc Mã một chiều; đi nhiều là trung tính, đi để làm gì mới quyết định tốt xấu.

Đọc cho đúng mức

• Chi năm là một trụ trong bốn. Người tuổi Tỵ sinh tháng, ngày, giờ khác nhau có thể cởi mở, sôi nổi hơn mọi mô tả "kín đáo". Xem bốn con giáp của một người.
• "Tuổi Tỵ thâm" là lớp phủ của con rắn. Không có cơ sở nào cho thấy người sinh năm Tỵ khó tin hơn người khác.
• Dịch Mã không phải lời phán "phải xa nhà". Nó là một sao trên lá số, nghĩa tuỳ cung và sao đi cùng.
• Nét chung không thay lá số. Một phần mười hai dân số không có chung một tính cách.

Việc nên làm

• Dùng sự sâu sắc vào việc cần nghĩ kỹ: nghiên cứu, kế hoạch, thẩm định.
• Tập nói ra một phần điều mình nghĩ với người cần biết; kín quá thì người khác đoán sai về mình.
• Với người sinh tháng Một, tháng Hai dương lịch: kiểm lại ngày Tết của năm sinh, ví dụ Tết Kỷ Tỵ là 6/2/1989, sinh trước ngày đó là tuổi Thìn.
• Lập lá số để biết Thiên Mã của mình ở cung nào, có đi cùng Lộc Tồn không.

Nguồn tham khảo

• Tư Mã Thiên, Sử Ký — Luật Thư, đoạn giảng mười hai chi.
• Hứa Thận, Thuyết Văn Giải Tự — chữ Tỵ (đại ý).
• Vạn Dân Anh, Tam Mệnh Thông Hội — Dịch Mã, vòng trường sinh (đại ý).
• Hoài Nam Tử — thiên Thiên Văn Huấn, năm loại quan hệ ngũ hành (đại ý).
• Ngày Tết, can chi, nạp âm các năm; vị trí Đào Hoa, Thiên Mã, Hoa Cái: bộ âm lịch và bộ máy Tử Vi của aihuyenhoc.com.