Nhà vệ sinh giữa nhà: nhà ống buộc phải đặt ở đó thì làm gì

Nhà vệ sinh giữa nhà bị cả Bát Trạch lẫn Huyền Không ngại vì giữa nhà là chỗ đặt la bàn, chỗ gốc của cả bàn cung, theo quan niệm phải sạch và tĩnh. Nhưng "giữa nhà" theo chiều sâu chưa chắc là trung cung: đo lại trước. Nếu thật sự không dời được, việc chính là thông gió cưỡng bức, chống thấm kỹ và giữ khô.

"Giữa nhà" là chỗ nào: đo trên một căn 4 x 16 mét

Chủ nhà ống hay lo vì một lý do rất cụ thể: cái nhà vệ sinh nằm khoảng mét thứ bảy, thứ tám tính từ cửa, cạnh chân cầu thang. Nghe ai đó nói "nhà vệ sinh giữa nhà là xấu", họ ghép ngay vào nhà mình. Nhưng trung cung trong phong thủy là một ô trên lưới chín ô, không phải "khúc giữa" theo cảm giác.

Lấy nhà ống ngang 4 mét, sâu 16 mét, mặt tiền nhìn hướng Nam. Chia lưới theo tỉ lệ (cách site dùng làm bàn chính, giải thích đủ ở bài chia cửu cung nhà ống):

Mỗi ô rộng 1,33 mét, sâu 5,33 mét. Trung cung là dải ở giữa bề ngang, cách mỗi tường bên 1,33 mét, nằm từ mét 5,33 tới mét 10,67. Tâm nhà ở mét thứ 8.

Bây giờ đặt cái nhà vệ sinh thường gặp vào: phòng 1,2 x 2,2 mét, dựa tường phía Tây, chiếm từ mét 7 tới mét 9,2. Theo chia tỉ lệ, gần trọn phòng nằm trong ô Tây, chỉ có một vệt chưa tới 0,2 mét lấn sang trung cung. Kiểm thêm bằng cách chia quạt 45 độ từ tâm: phòng nằm ngay ngang tâm, sát tường Tây, cũng ra phương Tây. Hai cách cùng một kết luận: đây là nhà vệ sinh ở cung Tây, không phải ở trung cung.

Nhà vệ sinh thật sự nằm ở trung cung khi nó chiếm khúc giữa bề ngang: phòng xây ngang hết nhà, hoặc đặt giữa, hai bên là lối đi. Trường hợp này hay gặp ở căn hộ chung cư (khối vệ sinh giữa căn, không cửa sổ) hơn là ở nhà ống.

Có thầy không chia lưới mà coi cả khúc giữa theo chiều sâu là "giữa nhà". Đó là lối nhìn dân gian, dễ hiểu nhưng không khớp với cách cả hai phái lập bàn. Muốn biết nhà mình tọa gì để gọi đúng tên chín ô, nhập số độ đo được vào công cụ hướng nhà; chia lưới thì làm trên mặt bằng in ra giấy, tâm lấy là giao hai đường chéo trong tường bao.

Vì sao hai phái cùng ngại trung cung

Bát Trạch chia nhà thành tám phương, mỗi phương mang một du niên: bốn cát, bốn hung. Ô giữa không mang du niên nào, vì đó là chỗ người xem đứng đặt la bàn để chia tám phương. Sách khuyên đặt chỗ uế ở phương hung (bài vị trí nhà vệ sinh có bảng đủ tám trạch). Ô giữa không phải phương hung, cũng không phải phương cát, nên lý thuyết "áp hung" không có chỗ áp. Lời kiêng nhà vệ sinh giữa nhà trong dòng Bát Trạch phần lớn là lời thầy đời sau suy ra: tâm nhà như tim người, không đặt chỗ uế.

Huyền Không coi trung cung là ô chứa vận tinh, con số khởi đầu để bay ra tám cung còn lại. Nhà xây trong vận 9 (2024 – 2043) có sao 9 ở giữa. Lấy ví dụ nhà hướng Nam (tọa Tý) dựng trong vận 9, chạy bằng công cụ tinh bàn của site, trung cung có vận tinh 9, sơn tinh 5, hướng tinh 4. Lớp năm còn chồng thêm: năm 2027 sao năm nhập trung là Cửu Tử, sao 9 (tính bằng bộ phi tinh của site, đổi năm ở Lập Xuân 4/2/2027).

Thầy Huyền Không chia hai ý khi gặp chỗ uế ở giữa:

• Ý thứ nhất: giữa nhà là gốc của bàn, chỗ uế ở đây làm "đục" cả bàn, nên tránh bằng mọi giá.
• Ý thứ hai: với ví dụ trên, trung cung có sơn tinh 5 (Ngũ Hoàng); có thầy cho rằng chỗ thoát nước đặt đè lên sao xấu là chấp nhận được. Ý này không được đa số đồng ý, vì nó ngược với chính lý do trung cung được coi trọng.

Hai phái xuất phát khác nhau nhưng gặp nhau ở một điểm: tâm nhà nên là chỗ sạch, khô, sáng. Đó cũng là điều kỹ thuật xây dựng muốn.

Vấn đề thật của nhà vệ sinh nằm giữa nhà ống

Gác chuyện sao và cung lại, nhà vệ sinh giữa nhà có những rắc rối ai ở cũng thấy:

Mấy chuyện này, thêm vài năm ẩm mốc, đủ giải thích vì sao người xưa ghép chỗ uế với "không yên". Bài nhà vệ sinh không có cửa sổ bàn riêng phần quạt hút; bài này lo trọn ca nhà ống.

Trước khi chấp nhận: ba chỗ có thể dời

Nhà đang xây hoặc đang sửa lớn thì thử ba phương án này trước:

1. Dời ra cuối nhà, cạnh giếng trời sau. Có cửa sổ, ống thoát ngắn, bể phốt nằm ở sân sau. Nhược: người ở phòng khách đi xa hơn.
2. Đưa lên chiếu nghỉ cầu thang. Nhà ống cao 3,3 – 3,6 mét một tầng, cầu thang hai vế có chiếu nghỉ ở khoảng 1,7 – 1,8 mét. Nhà vệ sinh nhỏ trên chiếu nghỉ ra khỏi tầng trệt, gần cả hai tầng. Cần dầm đỡ và ống thoát đi trong hộp kỹ thuật.
3. Dạt hẳn vào một góc của khúc giữa. Như ví dụ trên, phòng sát tường bên đã ra khỏi trung cung. Chỉ cần đừng để nó lấn sang ô giữa.

Nếu cả ba không làm được vì kết cấu, vì nhà thuê hay vì chi phí, thì phần dưới đây là đủ để nhà vệ sinh giữa nhà sống được tử tế.

Không dời được: bốn việc phải làm

Thông gió cưỡng bức

Phòng 1,2 x 2,2 mét, trần 2,8 mét có thể tích khoảng 7,4 mét khối. Thợ điện lạnh thường tính 8 – 10 lần đổi gió mỗi giờ cho phòng vệ sinh không cửa sổ, tức 60 – 75 mét khối mỗi giờ. Nhưng con số trên nhãn quạt đo ở lúc không có ống; ống gió càng dài, càng nhiều khúc cong thì lưu lượng thật càng tụt. Nhà ống phải kéo ống 4 – 6 mét ra giếng trời hoặc lên trần, nên chọn quạt ghi 100 – 150 mét khối mỗi giờ, ống đường kính 100 mm, càng ít khúc cong càng tốt.

Ba chi tiết hay bị quên:

• Gió vào: quạt hút ra thì phải có đường cho gió vào. Cửa cách sàn 1 – 2 cm hoặc có ô lá sách dưới chân cửa.
• Chạy trễ: dùng công tắc có hẹn giờ trễ, quạt chạy thêm 10 – 15 phút sau khi tắt đèn. Mùi và hơi nước còn lại sau khi người ra là phần lớn.
• Miệng xả: đừng xả vào gầm cầu thang hay trần giả; phải ra không gian ngoài nhà hoặc giếng trời có gió.

Chống thấm đúng thứ tự

Nhà vệ sinh giữa nhà thấm thì nước đi thẳng vào tường chung và gầm cầu thang, sửa rất khó. Thói quen thi công tốt: quét chống thấm sàn, kéo lên chân tường ít nhất 20 – 30 cm, vùng tắm vòi sen kéo lên khoảng 1,8 mét; cổ ống xuyên sàn chèn vữa không co ngót và bọc chống thấm riêng; ngâm nước thử 24 – 48 giờ, kiểm mặt dưới và chân tường bên ngoài rồi mới cán nền, lát gạch.

Cửa đóng được, kích thước đẹp

Cửa phòng vệ sinh giữa nhà nên là loại đóng kín được, có tay co thủy lực hoặc bản lề tự đóng. Nếu gia đình muốn đóng theo thước Lỗ Ban 52,2 cm (thước đo lọt lòng), tính bằng công cụ thước Lỗ Ban của site:

Lỗ Ban là tục của thợ mộc, không phải sách phong thủy lý khí. Chọn bề rộng theo người dùng (người già, xe lăn cần rộng hơn) trước, rồi nhích vài phân cho lọt cung.

Ống thoát, bể phốt và hố thăm

Ống thoát bồn cầu ra ngoài nên đi thẳng, ít co, đủ dốc; chỗ đổi hướng có lỗ thăm để thông tắc. Nếu bể phốt nằm dưới nền giữa nhà, làm nắp thăm kín mùi ở chỗ lát được gạch, đừng chôn kín; nếu đang xây, dời bể phốt ra sân trước hoặc sân sau. Chuyện đặt bể phốt ở đâu có bài riêng: vị trí bể phốt.

Sách cổ nói gì

Nhà lấy thế đất làm thân thể, nước làm huyết mạch, đất làm da thịt, cây cỏ làm lông tóc, nhà cửa làm áo mặc, cổng cửa làm mũ đai. — Hoàng Đế Trạch Kinh

Bình: sách không nói gì về nhà vệ sinh, vì nhà xưa không có phòng vệ sinh trong lòng nhà; chỗ xí đặt ngoài vườn. Nhưng câu "nước làm huyết mạch" cho ta một cách nghĩ dùng được: đường nước trong nhà như mạch máu, phải chảy thông, không đọng. Nhà vệ sinh giữa nhà ống là chỗ mạch nước thải đi qua tim ngôi nhà, nên điều sách muốn là đường ống thông, kín, không rò.

Bát Trạch Minh Kính, đại ý: xét nhà thì đứng ở giữa đặt la bàn, chia tám phương mà định cát hung. — Bát Trạch Minh Kính

Bình: giữa nhà là chỗ người xem đứng, không phải một phương để xếp đồ. Lời kiêng chỗ uế ở giữa nhà là suy ra từ đó, không phải một câu chữ có sẵn trong sách.

Thẩm Trúc Nhưng, đại ý: lấy sao của vận nhập vào giữa rồi bay thuận ra tám cung để lập vận bàn. — Thẩm Thị Huyền Không Học

Bình: ô giữa là "gốc" của bàn sao. Huyền Không đời sau coi trọng ô này vì thế.

Đọc cho đúng mức

• Đo trước khi lo. Phần lớn nhà vệ sinh "giữa nhà" của nhà ống dựa tường bên, rơi vào cung Đông hoặc Tây, không phải trung cung.
• Không có câu sách cổ nào nói nhà vệ sinh giữa nhà gây bệnh hay hao tài. Đó là lời đời sau. Cái có thật là ẩm, mùi, thấm.
• Hai phái không thống nhất khi trung cung có sao xấu; đừng dựa vào ý "đè sao xấu" để biện hộ một phòng vệ sinh ẩm mốc.
• Không cần đập phá nếu đã thông gió, chống thấm, giữ khô. Đập một phòng vệ sinh nhà ống tốn kém và dễ hỏng chống thấm sàn tầng trên.

Việc nên làm

• In mặt bằng tầng trệt, kẻ lưới chín ô theo tỉ lệ, xem phòng vệ sinh thực sự nằm ở ô nào.
• Nhà đang xây: thử ba chỗ dời (cuối nhà, chiếu nghỉ, góc khúc giữa) trước khi chốt.
• Không dời được: lắp quạt hút 100 – 150 mét khối mỗi giờ có hẹn giờ trễ, chừa khe gió vào dưới cửa.
• Ngâm nước thử chống thấm 24 – 48 giờ trước khi lát; làm nắp thăm cho bể phốt nếu nằm dưới nền.
• Giữ phòng khô: lau sàn sau khi tắm, không phơi khăn ướt trong phòng kín.

Nhiều gia đình đặt một món nhỏ ở khoảng giữa nhà, gần lối vào phòng vệ sinh, như lời nhắc giữ chỗ này khô ráo và gọn. Nếu chọn theo ngũ hành, trung cung thuộc Thổ, nên người ta hay chọn gốm, đá. Vật là biểu tượng; phần làm cho giữa nhà sạch là quạt hút và cái giẻ lau.

Nguồn tham khảo

• Hoàng Đế Trạch Kinh — đoạn ví nhà với thân người, nguyên văn theo bản lưu hành.
• Bát Trạch Minh Kính, bản lưu hành đời Thanh — cách đứng giữa nhà chia tám phương, đại ý.
• Thẩm Trúc Nhưng, Thẩm Thị Huyền Không Học — phép lập vận bàn, đại ý.
• Tinh bàn nhà tọa Tý vận 9, sao năm 2027 và cung thước Lỗ Ban 52,2 cm tính bằng công cụ tinh bàn, thước Lỗ Ban của aihuyenhoc.com.