Thiên Thương, Thiên Sứ: hai sao luôn kẹp cung Thiên Di, và vì sao chúng chỉ "lên tiếng" khi hạn đi qua

Thiên Thương luôn ở cung Nô Bộc, Thiên Sứ luôn ở cung Tật Ách, nên hai sao lúc nào cũng kẹp cung Thiên Di hai bên. Quy tắc này có trong cả sách Trung Hoa lẫn sách Việt; riêng phái Trung Châu đổi chỗ hai sao với người âm nam, dương nữ. Vì vị trí cố định theo cung Mệnh, Thương Sứ không nói gì riêng về một người; sách dùng chúng chủ yếu khi đại vận, tiểu hạn đi qua.

Thương Sứ hay bị coi là "đặc sản tử vi Việt" vì sách Việt nhắc chúng nhiều khi bàn hạn. Thật ra chúng có mặt trong truyền thống Trung Hoa; cái riêng của Việt Nam là cách dùng. Bài này làm rõ cả hai.

Cách an: không theo năm, tháng, ngày, giờ

Hầu hết phụ tinh an theo một yếu tố thời gian: chi năm, tháng, ngày hay giờ sinh. Thương Sứ thì không. Chúng an theo vị trí cung:

• Thiên Thương ở cung Nô Bộc (cung thứ tám tính từ Mệnh theo chiều an cung).
• Thiên Sứ ở cung Tật Ách (cung thứ sáu).
• Ở giữa hai cung ấy là Thiên Di (cung thứ bảy, đối với Mệnh).

Bộ máy Tử Vi của site an đúng như vậy, và trùng với cách phổ biến của sách Trung Hoa mà thư viện iztro gọi là "thông hành". Phái Trung Châu (Vương Đình Chi) có một biến thể: người dương nam, âm nữ giữ như trên; người âm nam, dương nữ thì đổi lại, Thiên Thương ở Tật Ách, Thiên Sứ ở Nô Bộc. Dù theo cách nào, hai sao vẫn kẹp Thiên Di.

Hệ quả quan trọng: vì cung Mệnh đã quyết định Nô Bộc, Tật Ách, nên mọi lá số đều có Thương Sứ ở cùng một chỗ tương đối. Biết Thương Sứ nằm ở chi nào không cho thêm thông tin gì về tính cách hay số phận; nó chỉ cho biết chi của hai cung ấy.

Vậy sách dùng Thương Sứ để làm gì

Câu trả lời của truyền thống Việt: dùng cho hạn. Mỗi đại vận mười năm, mỗi tiểu vận một năm đi qua một cung. Khi đại vận hay tiểu hạn đi vào cung có Thiên Thương hoặc Thiên Sứ, sách Việt dặn cẩn trọng hơn: Thương gợi chuyện hao tổn, Sứ gợi chuyện "có tin mang tới", và cả hai ở hai bên Thiên Di nên hay gắn với đi lại, ra ngoài.

Đọc theo cách đó, Thương Sứ là hai chiếc cọc tiêu ở hai đầu cửa ra vào của lá số. Bản thân cọc tiêu không làm gì; chỉ khi "xe" (hạn) đi ngang, người lái mới cần chú ý.

Mấy điều nên biết khi đọc hạn:

• Trong mười hai năm, tiểu hạn đi qua mỗi cung một lần, nên hai trong mười hai năm tiểu hạn rơi vào cung có Thương hoặc Sứ. Không có gì đặc biệt hiếm.
• Sách bảo xét thêm: cung ấy có chính tinh gì, có cát tinh giải không (Thiên Giải, Địa Giải, Giải Thần, Thiên Quan, Thiên Phúc), có Tuần Triệt không. Thương Sứ đứng một mình là lời nhắc nhẹ.
• Đọc "cẩn trọng" theo nghĩa thực tế: đi đường cẩn thận, kiểm tra xe, mua bảo hiểm khi đi xa, giữ sức khoẻ; không đọc thành điềm dữ.

Thương Sứ trong bức tranh "kẹp cung"

Tử vi có nhiều thế "giáp" (kẹp): hai sao đứng hai bên một cung được coi là ảnh hưởng tới cung ở giữa. Sách hay bàn giáp Tả Hữu, giáp Xương Khúc, giáp Khôi Việt (kẹp tốt), giáp Kình Đà, giáp Không Kiếp (kẹp xấu). Thương Sứ là trường hợp đặc biệt: kẹp cố định, ai cũng có, và luôn kẹp đúng một cung là Thiên Di.

Vì thế, trong khi các thế giáp khác giúp phân biệt lá số này với lá số khác, thế giáp Thương Sứ không phân biệt gì. Nó chỉ có ý nghĩa khi đặt cạnh chính tinh của Thiên Di: Thiên Di có sao sáng, sao giải thì hai bên Thương Sứ chỉ như hàng rào; Thiên Di có Hoá Kỵ, sát tinh hãm thì sách dặn chuyện đi lại, làm việc xa nhà nên tính kỹ hơn. Bài trục Mệnh – Thiên Di bàn kỹ cặp cung này.

Tên gọi và hành

"Thương" là tổn thương, "sứ" là sứ giả, người mang tin. Sách Việt hay xếp Thiên Thương vào hành Thổ, Thiên Sứ vào hành Thuỷ, và gọi chung là "hai sao hạn". Một cách đọc dễ nhớ: ra ngoài (Thiên Di) thì có lúc mỏi mệt, hao tổn (Thương, phía bạn bè, người ngoài), có lúc nhận tin, nhận việc (Sứ, phía sức khoẻ, thân thể). Đây là lối đọc gợi ý, không phải quy tắc của sách.

Ví dụ tính trên lá số

Lấy một lá số Mệnh ở Dần: Huynh Đệ ở Sửu, Phu Thê ở Tý, Tử Tức ở Hợi, Tài Bạch ở Tuất, Tật Ách ở Dậu, Thiên Di ở Thân, Nô Bộc ở Mùi. Vậy Thiên Sứ ở Dậu, Thiên Thương ở Mùi, kẹp Thiên Di ở Thân. Nếu người ấy là âm nam hoặc dương nữ và theo phái Trung Châu, hai sao đổi chỗ: Thiên Thương ở Dậu, Thiên Sứ ở Mùi. Năm nào tiểu hạn đi vào Mùi hoặc Dậu, sách dặn lưu ý chuyện đi lại, sức khoẻ.

Bộ máy của site in Thương Sứ ở đúng vị trí ấy; muốn biết năm nào tiểu hạn đi qua, xem phần vận hạn trên lá số.

Sách cổ nói gì

Đại ý từ Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư và các sách an sao Trung Hoa: Thiên Thương an ở cung Nô Bộc, Thiên Sứ an ở cung Tật Ách.

Bình: một quy tắc hai dòng, không gắn với thời điểm sinh. Đó là dấu hiệu rằng hai sao được thêm vào hệ thống để phục vụ việc đọc hạn, không phải để mô tả người.

Đại ý từ ghi chú của phái Trung Châu (theo thư viện iztro dẫn): Thiên Thương ở Nô Bộc, Thiên Sứ ở Tật Ách, kẹp Thiên Di, dễ nhận nhất; dương nam âm nữ theo đó, còn âm nam dương nữ thì Thiên Thương ở Tật Ách, Thiên Sứ ở Nô Bộc.

Đại ý từ sách Việt: hạn gặp Thiên Thương, Thiên Sứ thì nên giữ gìn, nhất là khi không có sao giải.

Đọc cho đúng mức

• Thương Sứ không phải sao riêng của Việt Nam; cái riêng là sách Việt dùng chúng nhiều khi đọc hạn. Bài này đính chính nhận định "gần như không có trong sách Trung Hoa".
• Vị trí cố định theo Mệnh nên Thương Sứ không nói gì riêng về tính cách.
• Hạn gặp Thương Sứ là chuyện thường, hai trên mười hai năm; không nên lo hơn mức cần.
• Biến thể Trung Châu chỉ đổi tên hai sao ở hai cung, không đổi thế kẹp Thiên Di.

Việc nên làm

1. Lập lá số trên site, tìm cung Thiên Di và hai sao kẹp hai bên.
2. Xem phần tiểu vận để biết năm nào hạn đi qua Nô Bộc, Tật Ách.
3. Những năm ấy, lên kế hoạch đi lại cẩn thận: kiểm tra xe, nghỉ đủ khi đi xa, khám sức khoẻ định kỳ.
4. Đọc Thương Sứ cùng các sao giải và Tuần Triệt ở cùng cung.
5. Nếu dùng phần mềm Trung Quốc theo phái Trung Châu, nhớ rằng tên hai sao có thể đổi chỗ.

Nguồn tham khảo

• Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư và các sách an sao Trung Hoa (đại ý).
• Vân Đằng Thái Thứ Lang, Tử Vi Đẩu Số Tân Biên (đại ý).
• Thư viện iztro, hàm an Thiên Thương, Thiên Sứ và ghi chú phái Trung Châu (đại ý).
• Quy ước an sao và lá số ví dụ của bộ máy Tử Vi aihuyenhoc.com.