Cung Tật Ách: thể chất theo quan niệm cổ, đọc cặp với cung Mệnh và giới hạn phải nói rõ

Cung Tật Ách là cung thứ sáu tính nghịch từ Mệnh, nói về thể chất, những chỗ yếu của cơ thể và tai nạn theo cách nhìn của người xưa. Nó được đọc bằng ngũ hành của sao ứng với tạng phủ và luôn đi cặp với cung Mệnh. Đây là kiến thức văn hoá: lá số không chẩn đoán được bệnh, có dấu hiệu bất thường thì đi khám.

Tật Ách luôn đi cặp với cung Mệnh

Điều người mới học ít để ý: chính tinh ở Tật Ách không tự do. Mười bốn chính tinh chia hai chòm, mỗi chòm giữ khoảng cách cố định giữa các sao. Tật Ách luôn cách Mệnh năm cung, nên với bảy chính tinh ở Mệnh, sao ở Tật Ách đã được xác định sẵn, không có lựa chọn khác. Bảng dưới tính bằng bộ máy lá số của site, chạy đủ 144 tổ hợp vị trí Tử Vi và cung Mệnh:

Đọc ngược cũng đúng: thấy Thiên Đồng ở Tật Ách thì Mệnh có Tử Vi; thấy Thiên Cơ ở Tật Ách thì Mệnh có Liêm Trinh. Các sao còn lại (Thiên Cơ, Vũ Khúc, Thiên Đồng, Thiên Phủ, Thái Âm, Tham Lang, Thiên Tướng ở Mệnh) thì Tật Ách đổi theo vị trí, có khi là cung trống chính tinh.

Cặp cố định này có nghĩa thực hành. Người xưa đọc Mệnh là tính, Tật Ách là thân, và hai thứ đó đi liền. Người Tử Vi thủ Mệnh hay gánh việc, giữ thể diện, ít kêu mệt; Tật Ách có Thiên Đồng, một sao ưa nhàn, như lời nhắc rằng cơ thể họ cần được nghỉ thật chứ không phải đổi việc này sang việc khác. Người Thất Sát thủ Mệnh lao vào việc như ra trận; Tật Ách có Thái Âm, sao của đêm và sự âm thầm, nhắc rằng cái mệt của họ tích lại lặng lẽ. Đọc Tật Ách mà không nhìn Mệnh là đọc nửa câu.

Ba lớp nghĩa người xưa gửi vào cung này

Lớp thứ nhất: thể chất theo ngũ hành. Mỗi chính tinh có một hành, và y lý cổ nối năm hành với năm tạng: Mộc với Can, Hoả với Tâm, Thổ với Tỳ, Kim với Phế, Thuỷ với Thận. Sách Tử Vi mượn bảng này để nói sao nào ở Tật Ách thì "chủ" vùng cơ thể nào. Cần nhớ "Can", "Thận" ở đây là khái niệm chức năng của y lý cổ, không trùng với lá gan, quả thận trong giải phẫu (bài ngũ hành ứng ngũ tạng nói kỹ chỗ này).

Lớp thứ hai: tai ách. Chữ "ách" là tai nạn, trắc trở. Sát tinh như Kình Dương, Đà La, Hoả Tinh, Linh Tinh, Địa Không, Địa Kiếp, Thiên Hình ở Tật Ách được sách đọc là dễ va quệt, dao kéo, bỏng, hoặc phải can thiệp ngoại khoa. Thiên Hình còn có nghĩa kỷ luật và mổ xẻ, nên có thầy đọc nó ở Tật Ách là "từng qua phẫu thuật" — đọc theo kiểu đã xảy ra thì được, đọc theo kiểu báo trước thì không.

Lớp thứ ba: sao giải. Thiên Lương, Thiên Đồng, Thiên Giải, Địa Giải, Giải Thần, Thiên Quan, Thiên Phúc ở Tật Ách được đọc là "có bệnh gặp thầy, có nạn gặp người giúp". Lớp này hay bị bỏ quên khi người ta chỉ chăm chăm đếm sát tinh.

Một chi tiết riêng của lá số Việt: sao Thiên Sứ luôn an ở Tật Ách, Thiên Thương luôn ở Nô Bộc, hai sao kẹp cung Thiên Di. Nghĩa là lá số nào cũng có Thiên Sứ ở Tật Ách. Thấy nó trên lá số mình rồi lo là lo một thứ ai cũng có (xem Thiên Thương, Thiên Sứ).

Ngũ hành của sao không thống nhất giữa các sách

Bảng "sao ứng tạng" lan trên mạng thường trình bày như một bảng chuẩn. Thực ra các sách không cùng ý ở vài sao:

Hệ quả: cùng Thiên Lương ở Tật Ách, theo bản này là tỳ vị, theo bản kia là gan mật. Khi hai nguồn cổ còn chưa thống nhất sao ứng tạng nào, việc dùng nó để "đoán bệnh" càng không có chỗ đứng. Dùng nó như một gợi ý chung về thói quen thì vừa sức hơn.

Phái Phi Tinh đọc Tật Ách thế nào

Phái Phi Tinh coi mỗi cung vừa là chính nó, vừa là một cung khác khi lấy cung khác làm gốc. Đếm theo thứ tự mười hai cung thì Tật Ách đồng thời là:

• Điền Trạch của Quan Lộc: "nhà" của công việc, tức chỗ làm việc, xưởng, văn phòng. Vì thế phái này hay nối chuyện sức khoẻ với môi trường làm việc, và đọc "Quan Lộc phi Hoá Kỵ vào Tật Ách" là công việc đè lên thân thể.
• Thiên Di của Phụ Mẫu, và đứng thẳng đối diện Phụ Mẫu. Cha mẹ soi vào thân thể con, một cách nói cổ về thể trạng mang từ gốc nhà.

Phái này cũng xem cung Mệnh "phi" Tứ Hoá vào đâu. Mệnh phi Hoá Lộc hay Hoá Khoa vào Tật Ách thường được hiểu là người có để tâm tới thân thể, có duyên với việc chăm sóc; Mệnh phi Hoá Kỵ vào Tật Ách là người hay lo về sức mình, hoặc hay bỏ bê nó rồi lại lo. Cách phi hoá được giải ở bài Phi tinh Tứ Hoá.

Ví dụ trên một lá số lập bằng công cụ

Lá số nam, sinh 6 giờ 15 sáng ngày 10/9/1984 dương lịch (15/8 năm Giáp Tý, giờ Mão), lập bằng bộ máy của site:

• Mệnh ở Ngọ: Thất Sát miếu. Thổ ngũ cục.
• Tật Ách ở Sửu (can Đinh): Thái Dương đắc, mang Hoá Kỵ của năm Giáp, đồng cung Thái Âm đắc; thêm Đà La (đắc địa ở Sửu), Thiên Khôi, Tam Thai, Bát Toạ, Thiên Không, Thiên Sứ.
• Phụ Mẫu ở Mùi (xung chiếu): vô chính diệu, có Văn Xương, Văn Khúc, Thiên Việt, Linh Tinh.
• Tam hợp: Huynh Đệ ở Tỵ có Thiên Lương hãm cùng Hoả Tinh; Điền Trạch ở Dậu vô chính diệu, gặp Triệt.

Trước hết, cặp cố định khớp: Thất Sát thủ Mệnh thì Thái Âm ở Tật Ách. Nhật Nguyệt đồng cung ở Sửu là cặp hai "mắt" của bầu trời, nên sách hay nhắc mắt và đầu; Thái Dương mang Hoá Kỵ làm điểm nhắc ấy rõ hơn. Đà La là sát tinh chậm, đọc là những chuyện dai dẳng hơn là cấp tính. Thiên Khôi ở đây là sao quý nhân, phái Việt đọc "gặp được thầy thuốc giỏi".

Lớp Phi Tinh cho thêm hai nét. Cung Mệnh can Canh phi Hoá Lộc (Thái Dương) và Hoá Khoa (Thái Âm) cùng vào Tật Ách: người này có xu hướng để ý tới cơ thể mình. Còn cung Quan Lộc can Giáp phi Hoá Kỵ vào đúng Thái Dương ở Tật Ách: lối đọc "việc đè lên thân" ứng vào đây. Với một người Thất Sát thủ Mệnh, Quan Lộc có Phá Quân hoá Quyền, đó là bức tranh của người làm việc cường độ cao.

Lá số dừng ở đó. Nó không nói người này bị bệnh mắt, cũng không nói huyết áp cao. Nó gợi ra một danh sách việc nên làm mà bác sĩ nào cũng khuyên người ngoài bốn mươi: khám mắt định kỳ, đo huyết áp, và giữ giờ nghỉ khi công việc dồn.

Đại vận đi qua Tật Ách rơi vào tuổi nào

Đại vận đi mười năm một cung. Dương Nam, Âm Nữ đi thuận; Âm Nam, Dương Nữ đi nghịch. Tính theo cục:

Lá số ví dụ ở trên là Dương Nam, Thổ ngũ cục, nên đại vận vào Tật Ách năm 75 tuổi âm, khớp với bộ máy. Người đi nghịch gặp vận này ở tuổi năm mươi đến sáu mươi, đúng độ tuổi y học khuyên tầm soát kỹ hơn. Đó là một trùng hợp đáng dùng như lời nhắc, không phải lời báo.

Mười lăm trang sao tại cung Tật Ách

Mỗi trang dưới đây bàn một chính tinh ở Tật Ách: độ sáng theo từng địa chi, khi gặp cát tinh, sát tinh, Tứ Hoá.

• Tử Vi tại cung Tật Ách
• Thiên Cơ tại cung Tật Ách
• Thái Dương tại cung Tật Ách
• Vũ Khúc tại cung Tật Ách
• Thiên Đồng tại cung Tật Ách
• Liêm Trinh tại cung Tật Ách
• Thiên Phủ tại cung Tật Ách
• Thái Âm tại cung Tật Ách
• Tham Lang tại cung Tật Ách
• Cự Môn tại cung Tật Ách
• Thiên Tướng tại cung Tật Ách
• Thiên Lương tại cung Tật Ách
• Thất Sát tại cung Tật Ách
• Phá Quân tại cung Tật Ách
• Tật Ách vô chính diệu

Tật Ách là một trong mười hai cung; thứ tự các cung và sáu trục đối nằm ở bài Mười hai cung trên lá số tử vi.

Sách cổ nói gì

Phương đông, sắc xanh, thông vào tạng Can, mở ra ở mắt. — Hoàng Đế Nội Kinh, Tố Vấn, thiên Kim Quỹ Chân Ngôn Luận

Bình: câu này là một mắt xích trong hệ phối ngũ hành của y lý cổ, nối phương hướng, màu sắc, tạng và giác quan thành một bảng. Sách Tử Vi về sau mượn đúng hệ này để nói sao hành Mộc ở Tật Ách thì nhắc gan mật và mắt. Biết gốc như vậy để thấy Tử Vi không tự có học thuyết y khoa riêng; nó vay của y lý, và y lý cổ là một hệ mô tả, chưa phải giải phẫu.

Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư khi bàn các sao, đại ý coi sao miếu vượng ở Tật Ách là người ít bệnh, sao hãm lại gặp sát tinh là người nhiều tật, và chú ý riêng tới các thế sát tinh hội tụ. Thái Thứ Lang trong Tử Vi Đẩu Số Tân Biên đi theo lối ấy, đọc từng chính tinh ở Tật Ách bằng ngũ hành và đọc sát tinh bằng thương tích. Cả hai đều không đưa ra cách nào để biết bệnh nặng hay nhẹ, lúc nào phát.

Đọc cho đúng mức

Tật Ách là cung dễ bị dùng sai nhất trong mười hai cung, vì nó chạm vào nỗi sợ. Mấy giới hạn cần nói thẳng:

• Lá số cố định từ lúc sinh, cơ thể thì thay đổi theo tuổi, ăn ở, môi trường. Một bản đồ không đổi không theo dõi được thứ luôn đổi.
• Lá số không phân biệt cảm lạnh với viêm phổi, đau dạ dày thoáng qua với loét dạ dày. Đọc kiểu gì cũng khớp được với một triệu chứng nào đó, và chính sự "khớp" ấy dễ làm người ta tin nhầm.
• Hai người sinh cùng giờ có cùng cung Tật Ách nhưng sống hai cuộc đời khác hẳn về sức khoẻ.
• Phái Tam Hợp đọc sao trong cung, phái Phi Tinh đọc đường đi của Tứ Hoá, phái Việt thêm các sao như Thiên Sứ. Ba lối đọc có thể cho ba lời khác nhau trên cùng lá số.

Chỗ dùng được của cung này là làm lời nhắc chung: người Tật Ách có sao Hoả nên để ý huyết áp, người có nhiều sát tinh nên cẩn thận khi lái xe, làm việc với máy móc. Những lời nhắc ấy đúng với mọi người, lá số chỉ làm chúng dễ nhớ hơn.

Việc nên làm

• Khám sức khoẻ tổng quát định kỳ theo độ tuổi, theo lời khuyên của bác sĩ, bất kể Tật Ách có sao gì.
• Đi khám sớm khi có các dấu hiệu sau, đừng chờ "qua năm hạn": sụt cân không rõ lý do, đau ngực hoặc khó thở, đau đầu dữ dội đột ngột, nhìn mờ hay mất thị lực một bên, sốt kéo dài, đi tiêu ra máu, khối u cục mới xuất hiện, mệt kéo dài nhiều tuần.
• Hỏi cha mẹ, anh chị em về bệnh mạn tính trong nhà và ghi lại, mang theo khi đi khám. Đây là chỗ trục Tật Ách – Phụ Mẫu có ích thật.
• Không mua thuốc, thực phẩm chức năng vì lá số "nói" tạng nào yếu. Thuốc y học cổ truyền thì đến cơ sở có giấy phép và báo cho bác sĩ đang điều trị.
• Nếu Tật Ách nhiều sát tinh, coi đó là lý do đội mũ bảo hiểm cài quai, đeo đồ bảo hộ khi làm việc tay chân, chứ không phải lý do lo.

Nguồn tham khảo

• Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư — phần luận các sao theo cung (đại ý).
• Hoàng Đế Nội Kinh, Tố Vấn — thiên Kim Quỹ Chân Ngôn Luận (hệ phối ngũ hành, ngũ tạng).
• Vân Đằng Thái Thứ Lang — Tử Vi Đẩu Số Tân Biên, phần cung Tật Ách (đại ý).
• Bảng cặp sao Mệnh – Tật Ách và tuổi đại vận: tính bằng bộ máy lá số của aihuyenhoc.com, chạy đủ 144 tổ hợp vị trí.