Tham Lang tại cung Huynh Đệ: anh em vui khi tụ, khó khi chung tiền

Luận chung

Cung Huynh Đệ nói về anh chị em ruột, và theo cách đọc ngày nay còn là những người ngang hàng gắn bó lâu: bạn đồng môn, người cùng góp vốn, đồng nghiệp cùng cấp. Tham Lang đóng ở đây cho thấy những người ấy hoạt bát, mỗi người một sở thích, ít ai giống ai. Lúc tụ họp thì đông vui, có chuyện có rượu; bàn việc hệ trọng thì khó ngồi lâu, vì ai cũng đang có kế hoạch riêng dở dang.

Một chi tiết cấu trúc ít trang nào nói: khi Tham Lang ở Huynh Đệ, bộ máy an sao luôn đặt Cự Môn ở cung Mệnh — có khi một mình, có khi cùng Thiên Cơ, Thiên Đồng hoặc Thái Dương. Nghĩa là đương số là người nói thẳng, hay soi xét, còn anh em thì phóng khoáng, ham vui. Hai tính ấy bổ cho nhau lúc yên, nhưng va nhau lúc có chuyện: mình nói một câu đúng mà khó nghe, anh em lại coi là mất vui. Hiểu cặp Cự – Tham này là hiểu phần lớn chuyện xích mích trong nhà.

Sách Việt thường đọc Tham Lang ở Huynh Đệ là anh em không đông, hoặc tình thân có quãng nhạt. Một số thầy còn xét chuyện anh chị em khác cha hoặc khác mẹ — đó là giả thuyết phải đối chiếu đời thật, không suy ra từ riêng một sao. Điều đáng tin hơn là cách sao này vận hành: anh em hay rủ nhau cùng chơi, cùng thử một mối làm ăn mới, và cũng dễ vướng nhau vì tiền khi cái vui đã qua. Ví dụ quen gặp: ba anh em góp tiền mở quán cà phê, năm đầu vui như hội, năm thứ hai bắt đầu tính ai đứng quầy nhiều hơn, ai rút tiền chưa báo.

Khi sáng (Miếu, Vượng, Đắc)

Cung Huynh Đệ ở Sửu, Mùi thì Tham Lang miếu, đồng cung Vũ Khúc: anh chị em thực tế, giỏi xoay tiền, giúp nhau bằng việc cụ thể hơn lời hứa. Hợp tác với họ cần sổ sách rõ, nhưng làm được việc thật. Thế Vũ Tham này cũng mang nhịp "thành muộn": anh em lúc trẻ mỗi người một ngả, về sau mới quây lại.

Ở Thìn, Tuất, sao vượng, Vũ Khúc chiếu từ đối cung (Nô Bộc): trong nhà có người cứng cỏi, đi xa lập nghiệp, ít nói mà làm. Ở Dần, Thân, sao đắc, đối diện Liêm Trinh: anh em năng nổ, đôi khi ganh đua, nhưng chính sự ganh đua ấy kéo nhau lên. Ở cả sáu vị trí này, tình thân có chỗ dựa vào việc chung.

Khi hãm

Ở Tý, Ngọ, Tham Lang một mình, Tử Vi chiếu sang: anh em thích được coi trọng, ai cũng muốn làm người quyết. Ở Mão, Dậu, Tử Tham đồng cung: trong nhà có người cái tôi rất lớn, quen được nhường. Ở Tỵ, Hợi, Liêm Tham đồng cung: chuyện vay mượn giữa anh em dễ thành khúc mắc dai dẳng, có khi lan sang cả dâu rể.

Ở chỗ làm, cũng thế ấy hiện ra với đồng nghiệp ngang cấp: một nhóm vui, hay rủ nhau ăn trưa, nhưng đến lúc chia thưởng hay chia việc khó thì ai cũng có lý của mình. Người Mệnh Cự Môn trong nhóm ấy thường là người phải nói ra điều mọi người né — vai đó có ích, miễn là nói vào việc chứ không nói vào người.

Điểm cần giữ là đừng để một khoản tiền nhỏ làm sứt một mối thân lớn. Việc chung nên chậm lại, nói rõ phần ai việc nấy từ đầu, nhất là khi chạm tới nhà đất cha mẹ để lại.

Gặp cát tinh, sát tinh, Tứ Hoá

Tả Phù, Hữu Bật hội về thì anh em đông hơn, có người đỡ lúc cần; sách Việt coi Tả Hữu ở Huynh Đệ là được trợ lực từ người ngang hàng. Thiên Khôi, Thiên Việt cho thấy trong nhà có người học hành, địa vị nổi. Gặp Hoả Tinh, Linh Tinh ở Thìn Tuất, Sửu Mùi thành Hoả Tham — có người anh hay em bứt lên nhanh, kéo cả nhà theo một quãng.

Kình Dương, Đà La làm lời qua tiếng lại sắc hơn; Địa Không, Địa Kiếp nhắc rằng tiền góp chung dễ hao, nên góp ít và có giới hạn. Tuần, Triệt án ngữ thì tình thân nhạt lúc đầu, về sau lại gần.

Tứ Hoá: tuổi Mậu, Tham Lang Hoá Lộc — anh em có lộc làm ăn và chịu chia. Tuổi Kỷ, Hoá Quyền — một người nắm tiếng nói quyết định, những người khác nên để người ấy làm đầu mối thay vì tranh. Tuổi Quý, Hoá Kỵ — chuyện tiền nong kéo dài nếu không có giấy tờ. Cùng tuổi Quý, Cự Môn ở Mệnh lại Hoá Quyền: lời mình nặng ký trong nhà, nên nói mềm và nói ít, kẻo đúng mà vẫn mất lòng.

Lời khuyên

Mọi khoản vay hay góp với anh em, dù nhỏ, nên ghi vài dòng có chữ ký — giấy tờ rõ là để giữ tình, không phải vì nghi nhau. Buổi sum họp để vui, đừng mang sổ nợ vào bàn ăn. Khi anh chị em rủ làm ăn, hỏi thêm một người ngoài cuộc hiểu nghề trước khi gật đầu; việc chung có người thứ ba góp ý thì tình thân nhẹ hơn.