Tham Lang tại cung Phúc Đức: biết hưởng, và có khi tìm về tu tập

Luận chung

Phái Việt đặt cung Phúc Đức rất nặng: đây là gốc phúc dòng họ, là cách mình hưởng đời và là sự bình yên trong lòng. Tham Lang ở đây cho người biết thưởng thức — món ngon, chuyến đi, cuộc vui, cái đẹp — và coi niềm vui là phần chính đáng của đời sống chứ không phải phần thưởng sau cùng. Dòng họ thường có người khéo làm ăn, người có tài nghệ, người sống phóng khoáng; câu chuyện trong họ hay xoay quanh những người "chịu chơi".

Cấu trúc cố định của bộ máy: Tham Lang ở Phúc Đức thì Mệnh luôn có Thiên Phủ — sao kho tàng, giỏi giữ, ưa ổn định. Bên ngoài là người chừng mực, chu đáo, biết vun vén; bên trong lại có một khoảng khát được sống phong phú. Nhiều người thế này đi làm rất nề nếp suốt tuần, cuối tuần mới là lúc "sống thật": câu cá, đi phượt, nấu một bữa thật cầu kỳ. Hiểu được cặp Phủ – Tham này thì đừng ép mình phải chọn giữa an toàn và thú vui; cả hai đều là mình.

Có một lớp nghĩa ít người nhắc. Toàn Thư đại ý xếp Tham Lang vào những sao có duyên với tu đạo, thần tiên; ở Phúc Đức, lớp nghĩa ấy hiện rõ nhất. Không ít người có Tham Lang ở đây sống sôi nổi nửa đời đầu rồi quay sang thiền, sang đạo, sang một kỷ luật tinh thần ở tuổi trung niên — cùng một cơn khát, đổi chỗ uống. Hiểu điều này, người ta bớt tự trách về những ham muốn của mình.

Khi sáng (Miếu, Vượng, Đắc)

Phúc Đức ở Sửu, Mùi (Vũ Tham, miếu): hưởng có chừng mực, phúc dày lên theo tuổi; dòng họ có nền làm ăn, người già trong họ thường sống lâu và tự lo được. Ở Thìn, Tuất (vượng, Vũ Khúc chiếu từ Tài Bạch): tinh thần vững, ít để chuyện nhỏ làm phiền, tiền làm ra có chỗ để hưởng. Ở Dần, Thân (đắc, Liêm Trinh đối chiếu): tận hưởng bằng hoạt động, đi lại, kết bạn; niềm vui đến từ việc làm cùng người khác hơn là từ đồ vật.

Khi hãm

Ở Tý, Ngọ, Tham Lang một mình, Tử Vi chiếu sang: hay mang nỗi băn khoăn về danh phận, sợ mình sống chưa đủ lớn; câu Tham cư Hợi Tý, danh vi phiếm thuỷ đào hoa ở Phúc Đức đọc thành lòng hay trôi theo cuộc vui. Ở Mão, Dậu, Tử Tham đồng cung: niềm vui gắn với được người khác chú ý. Ở Tỵ, Hợi, Liêm Tham đồng cung: dễ mắc những thú tiêu khiển tốn kém.

Khi sao mờ, lòng ít khi yên, hay tìm vui bên ngoài để lấp chỗ trống bên trong. Điểm cần giữ là phân biệt niềm vui nuôi mình với niềm vui chỉ làm mình quên. Một phép thử đơn giản: sau cuộc vui, mình thấy đầy lên hay rỗng đi? Ví dụ cụ thể: một tối đi hát với bạn cũ, về nhà thấy lòng ấm — đó là niềm vui nuôi mình. Một đêm lướt điện thoại đến hai giờ sáng, xem hết video này đến video khác, sáng ra thấy mệt và trống — đó là niềm vui làm mình quên. Tham Lang hãm ở Phúc Đức không cấm vui; nó chỉ nhắc chọn loại vui.

Với dòng họ, sao mờ ở đây đôi khi ứng vào những người trong họ sống theo hứng, để lại những câu chuyện khó kể. Đọc chúng như bài học chứ không như món nợ mình phải trả.

Gặp cát tinh, sát tinh, Tứ Hoá

Tử Tham Mão Dậu gặp Địa Không, Địa Kiếp — Toàn Thư có câu Tử Vi Mão Dậu, Kiếp Không tứ sát, đa vi thoát tục chi tăng: nhiều người là bậc tu hành thoát tục. Ở Phúc Đức, nên đọc là có duyên với đời sống tinh thần, tôn giáo, hoặc ít nhất là một thực hành tĩnh theo mình suốt đời. Tuần, Triệt, Thiên Hình kìm bớt tính ham vui, lòng định hơn. Tả Hữu, Khôi Việt: được họ hàng nâng đỡ, lúc khó có người trong họ đứng ra. Hoả Tham ở Thìn Tuất, Sửu Mùi: niềm vui đến bất chợt và mạnh — một chuyến đi, một đam mê mới — cần biết giữ nhịp để cái hứng không đốt hết sức.

Kình Dương, Đà La, Hoả Tinh, Linh Tinh: có những quãng tâm trạng thất thường, nóng lên rồi nguội; lúc ấy nên giảm việc, đừng quyết chuyện lớn.

Tứ Hoá: tuổi Mậu, Hoá Lộc — được hưởng lộc của dòng họ, đời sống đủ đầy. Tuổi Kỷ, Hoá Quyền — có tiếng nói trong việc họ, hay được nhờ đứng ra lo giỗ chạp. Tuổi Quý, Hoá Kỵ — ham muốn thành nỗi bứt rứt, cần một thực hành tĩnh. Tuổi Nhâm, Thiên Phủ ở Mệnh Hoá Khoa — người ngoài nhìn mình là người đáng tin, nề nếp; nếu Phúc Đức ở Sửu Mùi thì Vũ Khúc cùng cung lại Hoá Kỵ, nên giữ cho chuyện tiền trong họ rõ ràng.

Lời khuyên

Giữ một thú vui lành mạnh đều đặn và một thực hành tĩnh mỗi ngày, mười lăm phút là đủ — ngồi thở, chép kinh, tưới cây, miễn là không có màn hình. Dành thời gian cho việc họ, việc làng — phúc tích từ việc nhỏ. Khi thấy mình tìm vui liên tục mà vẫn trống, đó là lúc nên ngồi yên hơn là đi thêm.