Tham Lang tại cung Tật Ách: sức bền lớn, điều cần giữ nằm ở lối sống

Luận chung

Đây là kiến thức văn hoá Tử Vi, không thay cho khám chữa bệnh.

Cung Tật Ách trong sách cổ dùng để bàn những điểm yếu của thân thể và những trắc trở bất ngờ. Tham Lang thuộc Thuỷ đới Mộc; theo phép phối ngũ hành với tạng phủ, các thầy Việt xưa liên hệ sao này với thận, gan và đường bài tiết. Đó là một hệ quy chiếu văn hoá, không phải kết luận y khoa.

Chỗ đáng giá hơn của cách đọc cổ là nhận xét về nếp sống. Tham Lang là sao của ăn ngon, uống vui, thức khuya, chơi tới bến. Những vấn đề sách gán cho sao này phần lớn sinh từ chính các thói quen ấy, tích lại qua nhiều năm, chứ không đến từ trời. Ví dụ rất quen: người làm kinh doanh, tuần ba bữa tiếp khách, ngủ sau nửa đêm, sáng uống cà phê thay bữa sáng — mười năm sau mới thấy cơ thể "đòi nợ". Lá số không biết gì về huyết áp, men gan hay đường huyết của bạn; chỉ xét nghiệm mới biết.

Về cấu trúc: Tham Lang ở Tật Ách thì Thất Sát, Phá Quân nằm ở Huynh Đệ và Điền Trạch, còn Mệnh do Thiên Cơ, Thiên Đồng hoặc Thái Dương giữ, có khi Mệnh để trống. Người Mệnh Thiên Đồng hay chiều mình, người Mệnh Thái Dương hay lo việc người khác quên việc mình, người Mệnh Thiên Cơ nghĩ nhiều mà ngủ ít — mỗi kiểu một chỗ hở trong nếp sinh hoạt, đáng tự soi.

Tật Ách nằm đối diện Phụ Mẫu, nên nhiều thầy Việt xem hai cung cùng nhau khi bàn thể chất: cái gì cha mẹ truyền lại, cái gì mình tự tạo ra. Cách dùng lời nhắc ấy hôm nay rất cụ thể: hỏi cha mẹ, ông bà xem trong nhà có ai từng mắc bệnh mạn tính gì, ở tuổi nào, rồi kể lại cho bác sĩ khi khám. Một trang ghi chép tiền sử gia đình có ích hơn mọi lời đoán trên lá số.

Khi sáng (Miếu, Vượng, Đắc)

Tật Ách ở Sửu, Mùi (miếu, đồng cung Vũ Khúc), Thìn, Tuất (vượng, Vũ Khúc chiếu từ Phụ Mẫu) hoặc Dần, Thân (đắc, Liêm Trinh đối chiếu): sách đọc là thể lực bền, ốm mau lại. Có câu được truyền đại ý Tham Lang vào miếu thì thọ nguyên dài — nên hiểu là nền sức khoẻ tốt, chứ không phải giấy miễn trừ.

Cái bẫy nằm ngay trong cái khoẻ. Người khoẻ hay chủ quan, gắng sức quá lâu rồi mới nhận ra. Vũ Tham ở Sửu Mùi thêm tính cứng đầu, mệt vẫn làm; Tham Lang Thìn Tuất ham thi đấu, dễ tập quá sức; Tham Lang Dần Thân hay đi, ăn ngủ theo lịch công tác chứ không theo đồng hồ của cơ thể.

Khi hãm

Tật Ách đóng nơi Tham Lang mờ thì sách xưa lưu ý nhiều hơn về rượu, ăn uống thất thường và giấc ngủ. Tý, Ngọ: sao một mình, Tử Vi chiếu sang — hay gồng, không muốn ai thấy mình yếu. Mão, Dậu: Tử Tham đồng cung — nhịp sống theo cuộc vui, giờ giấc đảo lộn. Tỵ, Hợi: Liêm Tham đồng cung — sách nhắc riêng những chuyện kéo dài do lối sống, cần theo dõi bền.

Sao hãm ở Tật Ách không có nghĩa là thể chất kém. Nhiều người có thế này khoẻ hơn mức trung bình; chỗ khác là biên độ an toàn hẹp hơn khi lối sống lệch, nên lệch ít năm đã thấy hậu quả, trong khi người khác lệch lâu hơn mới thấy.

Điểm cần giữ: khám định kỳ đúng hẹn, không đợi có dấu hiệu mới đi; và giữ giờ ngủ như giữ một cuộc hẹn.

Gặp cát tinh, sát tinh, Tứ Hoá

Kình Dương, Đà La hội về: dễ va quệt, chấn thương nhỏ vì vội; nên chậm lại khi lái xe, khi chơi thể thao đối kháng. Hoả Tinh, Linh Tinh: theo cách nói dân gian là người hay "nóng trong", tính nóng thì nên bớt cay, bớt rượu. Thiên Hình đi cùng, sách đọc là có lúc cần đến can thiệp y khoa — khi bác sĩ đã khuyên thì làm theo, đừng trì hoãn. Thiên Giải, Giải Thần, Thiên Quan, Thiên Phúc: dễ gặp thầy thuốc hợp, người chăm sóc tận tình. Tuần, Triệt án ngữ thường được đọc là giảm bớt cái hung của cung này.

Tứ Hoá: tuổi Mậu, Hoá Lộc — ăn uống quá đà, tiệc nhiều; Lộc ở Tật Ách là cái vui dễ thành thói. Tuổi Kỷ, Hoá Quyền — sức chịu đựng cao, nhưng cũng hay tự quyết thay bác sĩ. Tuổi Quý, Hoá Kỵ — chuyện gì đã có thì hay dai dẳng, cần theo dõi lâu và kiên trì với lời dặn.

Lời khuyên

Khám sức khoẻ tổng quát mỗi năm, có xét nghiệm chức năng gan thận theo chỉ định của bác sĩ. Giữ giờ ngủ, bớt rượu, ăn đúng bữa. Nếu thích tiệc tùng, tự đặt luật: mỗi tuần ít nhất ba tối không rượu. Tham Lang thích vui có bạn, nên chọn môn vận động có nhóm — đá bóng, cầu lông, chạy bộ cùng hội — để việc tập tự giữ được nhịp. Thấy dấu hiệu bất thường kéo dài thì đi khám, đừng tự đoán theo lá số.