Tuổi 49, tuổi 53 có phải "hạn lớn": câu nói từ đâu ra và nhìn thực tế thế nào

Không có phép nào trong tử vi coi tuổi 49 và 53 là "hạn lớn" chung cho mọi người. Câu "bốn chín chưa qua, năm ba đã tới" là lời truyền miệng, gom vài thứ có thật: 49 là năm tuổi lần thứ năm, nam 49 và nữ 53 gặp sao Thái Bạch, tuổi 53 phạm Kim Lâu, và y học cổ coi 49 là mốc cơ thể đổi.

Câu nói ấy từ đâu ra

Chúng tôi chưa tìm thấy câu "bốn mươi chín chưa qua, năm mươi ba đã tới" trong Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, trong các phú Tử Vi quen thuộc hay trong sách tử vi Việt in đầu thế kỷ hai mươi. Nó sống trong lời nói hằng ngày, thường được nhắc khi trong họ có người tầm tuổi ấy ốm đau hay gặp chuyện.

Nhìn kỹ thì câu nói không đứng trên một phép tính duy nhất. Nó là chỗ gặp nhau của bốn hệ đếm khác nhau, mỗi hệ đánh dấu một trong hai con số. Gỡ từng hệ ra thì thấy rõ cái gì có cơ sở, cái gì chỉ là trùng hợp.

Bốn phép đếm đứng sau hai con số

Bảng dưới lấy theo bảng Cửu Diệu và tám hạn đang dùng trên site (đã đối chiếu với bảng của các bài sao hạn 2027 và lịch vạn sự lưu hành). Mọi số đều theo tuổi mụ.

Bốn nhận xét:

1. Thái Bạch rơi vào nam 49 và nữ 53. Sao Thái Bạch trong lịch Việt hay được gắn với chuyện hao tốn tiền bạc. Có lẽ đây là sợi dây nối hai con số: chồng 49, vợ 53, hoặc ngược lại, thì mỗi người "đến lượt" ở một tuổi.
2. Tuổi 49 là năm tuổi lần thứ năm, sau 1, 13, 25, 37 tuổi. Năm tuổi được để ý trong dân gian, nhưng nó đến đều mười hai năm một lần.
3. Tuổi 53 phạm Kim Lâu (tuổi mụ chia 9 dư 8). Kim Lâu là phép dùng khi xem tuổi cưới hỏi, làm nhà; nó không nói gì về sức khoẻ. Xem bài Kim Lâu.
4. Các cặp sao – hạn này không riêng gì hai tuổi ấy. Theo cùng bảng, nam 53 gặp Thái Âm – Diêm Vương, đúng cặp đã gặp lúc 17, 26, 35, 44 tuổi; nữ 53 gặp Thái Bạch – Thiên La, cũng y như lúc 17, 26, 35, 44. Nam 49 gặp Thái Bạch – Toán Tận, cặp sẽ gặp lại lúc 58, 67, 76.

Tên của tám hạn (Huỳnh Tuyền, Diêm Vương, Toán Tận…) nghe nặng, nhưng đó là nhãn của một vòng đếm theo tuổi, ai sống đủ lâu cũng đi qua cả tám nhãn nhiều lần. Bảng tám hạn còn có dị bản lệch nhau một bậc giữa các lịch.

Trên lá số tử vi, 49 và 53 rơi vào đâu

Đây là phần ít bài nào nói, và là phần có thể tính được cho từng người. Chúng tôi lập 600 lá số ngẫu nhiên bằng bộ máy của site và xét hai tuổi này.

Đại vận. Ở tuổi 49, mọi lá số đều đang ở đại vận thứ năm, bất kể cục nào: Thuỷ nhị cục 42–51, Mộc tam cục 43–52, Kim tứ cục 44–53, Thổ ngũ cục 45–54, Hoả lục cục 46–55. Vận thứ năm rơi vào cung Quan Lộc với người đi thuận (Dương Nam, Âm Nữ) hoặc cung Tài Bạch với người đi nghịch (Âm Nam, Dương Nữ). Cả hai đều là cung tam hợp với Mệnh. Nói cách khác, tuổi 49 trên lá số là giữa mười năm mà nghề nghiệp hoặc tiền bạc làm trục, khớp với đời thật của người tuổi ấy hơn là một "cái hạn".

Tuổi 53 thì chia hai nhóm:

Người Mộc tam cục đổi vận đúng năm 53, người Kim tứ cục đổi vận ngay năm sau. Với họ, khoảng 53–54 là lúc giao vận, đáng đọc kỹ (xem bài bước sang đại vận mới). Với ba cục còn lại, 53 không có gì khác năm 52.

Tiểu vận. Tuổi 49 bằng 1 cộng 48, nên tiểu vận quay về đúng cung khởi: Thìn với người sinh năm Dần, Ngọ, Tuất; Tuất với người sinh năm Thân, Tý, Thìn; Mùi với Tỵ, Dậu, Sửu; Sửu với Hợi, Mão, Mùi. Thìn và Tuất là hai cung Thiên La, Địa Võng, nên một nửa số con giáp có tiểu vận tuổi 49 nằm ở hai cung "lưới". Có thể đây là một gốc nữa của quan niệm, nhưng cũng chính cung ấy họ đã đi qua lúc 1, 13, 25, 37 tuổi và sẽ gặp lại lúc 61.

Thái Tuế. Năm 49 tuổi, lưu Thái Tuế đóng đúng chi năm sinh. Riêng nữ sinh năm Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, năm 49 tiểu vận còn bị Thái Tuế xung chiếu (bảng ở bài tiểu vận và lưu niên); nữ nhóm Dần, Thân, Tỵ, Hợi gặp thế ấy ở tuổi 53.

Kết lại: tử vi cho mỗi người một bức tranh tuổi 49 riêng, tuỳ cung vận có sao gì. Không có lời phán nào áp chung cho cả một lứa tuổi.

Tuổi 49 trong y học cổ: mốc "bảy lần bảy"

Nơi con số 49 có trọng lượng thật lại là sách thuốc. Hoàng Đế Nội Kinh chia đời người nữ theo chu kỳ bảy năm, đời người nam theo chu kỳ tám năm, và mốc bảy lần bảy là lúc kinh nguyệt dứt. Đây không phải lời đoán vận; đó là quan sát về sinh lý, và y học hiện đại xác nhận phần cốt lõi: Tổ chức Y tế Thế giới ghi phần lớn phụ nữ mãn kinh trong khoảng 45 đến 55 tuổi.

Với nam, sách đặt mốc sáu lần tám (48 tuổi) là lúc dương khí bắt đầu suy ở phần trên, mặt kém tươi, tóc mai điểm bạc; bảy lần tám (56 tuổi) là lúc gân cốt kém linh hoạt.

Nhìn như thế, khoảng 48 đến 56 tuổi đúng là một chặng chuyển của cơ thể ở cả hai giới. Câu nói dân gian có thể đã nắm được cái nhịp ấy bằng kinh nghiệm, rồi gắn nó vào hai con số dễ nhớ.

Vì sao câu nói "trông đúng"

Tuổi 45 đến 55 là khoảng nhiều việc lớn dồn lại: các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường bắt đầu lộ rõ hơn; cha mẹ đã già; con cái vào tuổi tự lập; nghề nghiệp lên đỉnh hoặc chững lại. Chuyện gì xảy ra trong khoảng này cũng dễ được gán cho "hạn 49, 53". Năm yên ổn thì không ai nhắc, năm có chuyện thì được kể mãi; câu nói vì thế lần nào cũng có vẻ ứng.

Hiểu như vậy không phải để gạt bỏ, mà để dùng câu nói cho đúng việc: một lời nhắc rằng chặng giữa đời cần được chăm sóc kỹ hơn.

Sách cổ nói gì

Dịch: đến bảy lần bảy tuổi, mạch Nhâm hư, mạch Thái Xung suy ít, thiên quý cạn, đường kinh không thông, nên thân hình suy và không còn sinh con. — Hoàng Đế Nội Kinh, Tố Vấn, thiên Thượng cổ thiên chân luận

Dịch: đến sáu lần tám tuổi, dương khí suy kiệt ở phần trên, mặt sạm, tóc mai lốm đốm bạc. — cùng thiên

Bình: đây là đoạn văn duy nhất chúng tôi tìm được trong sách cổ đặt nặng con số 49, và nó nói về sinh lý chứ không nói về hạn. Còn Toàn Thư thì xem từng năm bằng đại vận, tiểu hạn và sao lưu riêng của mỗi người, không đánh dấu tuổi nào là nặng cho mọi người.

Đọc cho đúng mức

• Sao hạn Cửu Diệu và tám hạn là hệ đếm theo tuổi của lịch vạn sự, khác hẳn tử vi. Đừng ghép "năm nay gặp Thái Bạch" với một cung trên lá số thành một lời phán; xem bài sao hạn và tử vi.
• Các nhận xét về đại vận và tiểu vận ở trên là kết quả phép đếm của phái Việt, kiểm trên 600 lá số, không phải câu chữ của sách cổ.
• Bảng tám hạn có dị bản; một số lịch lệch một bậc so với bảng ở đây.
• Nội Kinh mô tả xu hướng chung của cơ thể. Mỗi người mỗi khác; dấu hiệu bất thường ở bất kỳ tuổi nào cũng cần đi khám.

Việc nên làm

1. Coi tuổi 49 đến 53 là dịp khám sức khoẻ tổng quát định kỳ: huyết áp, đường huyết, mỡ máu, và các xét nghiệm tầm soát bác sĩ khuyên theo tuổi, giới. Đây là việc có ích nhất mà câu nói dân gian có thể nhắc mình làm.
2. Với phụ nữ, nói chuyện với bác sĩ về giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh thay vì chịu đựng một mình.
3. Rà lại tài chính gia đình: quỹ dự phòng, bảo hiểm, các khoản cho vay, hùn vốn. Năm có Thái Bạch hay không thì việc này cũng đáng làm.
4. Lập lá số, xem mình đang ở đại vận nào lúc 49 và 53, có giao vận trong khoảng ấy không. Đọc cung vận theo bài vận tuổi 40 đến 50.
5. Nếu gia đình muốn giữ tục lệ đầu năm, cứ làm cho yên lòng, nhưng đừng để nó thay cho việc đi khám.

Nguồn tham khảo

• Hoàng Đế Nội Kinh, Tố Vấn — thiên Thượng cổ thiên chân luận (đoạn chu kỳ bảy năm của nữ, tám năm của nam).
• Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư — phép khởi vận mười năm và tiểu hạn (đại ý).
• Bảng Cửu Diệu và tám hạn theo tuổi mụ lưu hành trong lịch vạn sự Việt Nam, đối chiếu với bảng của các bài tử vi 2027 trên site.
• Tổ chức Y tế Thế giới — tài liệu về mãn kinh (độ tuổi mãn kinh thường gặp 45–55).
• Bộ máy lá số Tử Vi phái Việt của aihuyenhoc.com: đại vận và tiểu vận ở tuổi 49, 53 trên 600 lá số ngẫu nhiên.