Tượng ngựa phong thủy: đặt ở đâu, quay đầu vào hay ra, mấy con

Tượng ngựa thường đặt ở phòng khách hoặc trên bàn làm việc, trên kệ ngang tầm mắt, phía trước đầu ngựa chừa khoảng trống chứ không để mõm ngựa sát tường. Người theo ngũ hành đặt ở phía Nam vì ngựa thuộc chi Ngọ, hành Hỏa. Chuyện đầu ngựa phải quay vào hay quay ra thì chỉ là truyền miệng, hai phe nói ngược nhau và không phe nào có sách.

Ngựa đứng ở đâu trong hệ thống cổ: hai đáp án

Điều ít bài nói: sách cổ cho con ngựa hai chỗ khác nhau, tùy hệ thống.

Theo mười hai địa chi, ngựa là Ngọ, chi thứ bảy, thuộc hành Hỏa, đóng ở chính Nam, ứng với giờ Ngọ (11 – 13 giờ) và tháng Năm âm lịch. Cách phối chi với phương và hành này là nền của các sách lịch pháp, chép lại đầy đủ trong Hiệp Kỷ Biện Phương Thư đời Thanh (đại ý). Hầu hết lời khuyên "đặt ngựa ở phía Nam" đi từ đây.

Theo Kinh Dịch, ngựa thuộc quẻ Càn. Thuyết Quái truyện viết rõ:

Rồi kể tiếp: Càn là ngựa tốt, ngựa già, ngựa gầy, ngựa vằn. Quẻ Khôn cũng có ngựa, nhưng là ngựa cái: lời thoán quẻ Khôn có câu "lợi tẫn mã chi trinh", lợi ở sự bền chính của ngựa cái. Trong Hậu Thiên Bát Quái, Càn đóng ở Tây Bắc, thuộc hành Kim.

Người bán tượng chỉ dùng dòng thứ nhất, vì nó gọn. Biết cả hai dòng, bạn sẽ hiểu vì sao có thầy khuyên đặt ngựa phía Nam, có thầy lại để ngựa đồng ở Tây Bắc phòng khách: họ đang đứng ở hai hệ khác nhau, chứ không phải một người đúng một người sai.

Quay đầu vào hay quay ra: truyền miệng nói ngược nhau

Hai lối nói đang lưu hành:

• Đầu ngựa quay ra cửa: ngựa "đi ra" mới "đem về", ý xuất hành, đi xa làm ăn.
• Đầu ngựa quay vào nhà: ngựa chạy vào là mang của vào, quay ra là "đem đi".

Hai lối trái nhau hoàn toàn, và không lối nào có trong Bát Trạch Minh Kính, Dương Trạch Tam Yếu hay sách phong thủy cổ nào bàn chuyện đặt tượng ngựa. Đây là quy ước truyền miệng của thời bán vật phẩm.

Có một nguyên tắc chắc chân hơn, đến từ mỹ thuật bày biện chứ không từ phong thủy: tượng có hướng chuyển động thì phía trước mặt nó phải có khoảng trống. Con ngựa phi mà mõm cách tường năm phân trông như sắp đâm đầu vào vách, người ngồi nhìn thấy bức bối. Vì vậy:

• Đặt ngựa trên kệ dài thì cho ngựa "chạy" dọc chiều dài kệ, hướng về phía còn trống.
• Đặt trên bàn làm việc thì đầu ngựa hướng ra phía phòng, không hướng vào màn hình hay vào người ngồi. Bàn đã có quả cầu đá, tháp Văn Xương thì nên chọn một món thôi, như bài vật phẩm trên bàn làm việc đã bàn.
• Ở phòng khách nhà ống, đầu ngựa hướng về phía lối vào hay về giữa phòng đều được, miễn trước mặt nó thoáng.

Cách này trùng với lối "quay ra" ở chỗ ngựa nhìn về khoảng mở, nhưng lý do là cảm giác thị giác, nói ra được và kiểm được bằng mắt.

Mấy con ngựa: con số nào có gốc

Bát Tuấn là con số có gốc sâu nhất. Mục Thiên Tử Truyện kể Chu Mục Vương đánh cỗ xe tám ngựa đi về phía tây; tên tám con được chép lại, có những tên như Xích Ký, Hoa Lưu, Lục Nhĩ (đại ý). Lớp nghĩa "bát" đọc gần "phát" trong tiếng Quảng là chơi chữ đến sau, không phải lý do người xưa chọn số tám. Chuyện tranh Bát Tuấn, tranh tám ngựa treo phòng khách có bài riêng: tranh Mã đáo thành công.

Với tượng thì khác tranh một điểm thực tế: tám con ngựa đồng trên một kệ phòng khách 18 m² là chật. Một con, hoặc một đôi, là cỡ hợp với nhà phố và căn hộ Việt.

Ngựa có khỉ cưỡi, ngựa đạp chim én: đọc hình cho đúng

Hai mẫu tượng hay gặp có tích riêng, đáng biết trước khi mua:

• Khỉ ngồi trên lưng ngựa: là "mã thượng phong hầu". "Mã thượng" vừa là "trên lưng ngựa" vừa là "ngay lập tức"; "hầu" vừa là con khỉ vừa là tước hầu. Cả hình là một câu chơi chữ chúc thăng chức. Hình này hợp bàn làm việc, không hợp phòng ngủ.
• Ngựa phi một vó đạp lên con chim bay: chép theo tượng ngựa đồng đời Đông Hán khai quật năm 1969 ở Lôi Đài, Vũ Uy (Cam Túc), thường gọi "mã đạp phi yến". Ý của tác phẩm là ngựa chạy nhanh hơn chim bay. Đây là cổ vật thật; bản bán ở chợ là chép lại.

Tượng ngựa đứng hai chân sau, chồm cao trông đẹp nhưng trọng tâm cao, dễ đổ. Nhà có trẻ nhỏ thì chọn ngựa đứng bốn chân hoặc ngựa phi có đế rộng, đặt sâu vào trong kệ.

Đặt theo năm 2027 và theo tuổi

Năm Đinh Mùi 2027. Theo phi tinh năm tính bằng công cụ của site, từ Lập Xuân 4/2/2027 sao Cửu Tử nhập trung cung và Tứ Lục bay tới chính Nam, đúng phương của chi Ngọ. Người theo Huyền Không coi Tứ Lục là sao văn chương, thi cử; vì vậy năm 2027, ai muốn đặt ngựa phía Nam thì góc ấy hợp làm góc học, góc đọc sách. Xem bài Tứ Lục 2027 ở chính Nam. Phía Bắc năm 2027 có Ngũ Hoàng: đặt gì ở đó cũng nên hạn chế động chạm, không riêng gì ngựa.

Chi năm Mùi và chi Ngọ là lục hợp (Ngọ – Mùi hợp), một quan hệ hòa trong bảng địa chi. Người thích lối này coi năm 2027 là năm thuận để bày tượng ngựa; đó là suy diễn từ bảng chi, không phải lời sách nào dặn.

Theo tuổi. Tý và Ngọ là cặp lục xung. Lối dân gian từ đó khuyên người tuổi Tý đừng đặt tượng ngựa ở chỗ ngồi của mình. Đây là suy từ bảng xung hợp, không có sách cổ nào dặn kiêng tượng; nếu người tuổi Tý thích ngựa thì đặt ở phòng khách chung, không cần bỏ.

Đọc cho đúng mức

• Phần có sách: ngựa là chi Ngọ, hành Hỏa, phương Nam theo hệ địa chi; ngựa là quẻ Càn, Tây Bắc, hành Kim theo Thuyết Quái. Hai hệ cho hai đáp án.
• Phần có tích: Bát Tuấn, Lục Tuấn, "mã thượng phong hầu", ngựa đạp chim én đều có gốc văn học, lịch sử, cổ vật.
• Phần truyền miệng: quay đầu vào hay ra, "ngựa phải đủ tám con mới linh", "tượng ngựa đem quyền lực" là lời của thời vật phẩm, nói ngược nhau và không kiểm được.
• Không có bằng chứng đặt tượng ngựa làm công việc thuận hơn. Tượng ngựa là một hình ảnh đẹp về sức bền và sự đi xa; nó nhắc người nhìn, chứ không chạy thay người.

Việc nên làm

• Chọn chỗ trước, rồi mới chọn tượng: đo kệ, mặt bàn, để biết tượng cao bao nhiêu thì vừa.
• Để trước đầu ngựa một khoảng trống, không để mõm ngựa sát tường hay sát màn hình.
• Một con hoặc một đôi là đủ cho nhà phố, căn hộ; muốn tám con thì cân nhắc tranh thay vì tượng.
• Nhà có trẻ nhỏ chọn ngựa đế rộng, đứng vững; tránh ngựa chồm hai chân đặt mép kệ.
• Nếu theo năm 2027, góc phía Nam hợp làm góc đọc sách, có thể đặt một con ngựa nhỏ ở đó; xác định phương bằng la bàn trước khi đặt.

Nếu muốn một vật nhỏ nhắc mình giữ sức bền cho việc học, việc làm năm 2027, người theo hệ địa chi hay chọn tượng ngựa, xếp vào hành Hỏa, đặt phía Nam phòng làm việc. Tượng là hình ảnh; việc đi đường dài vẫn là ở người.

Nguồn tham khảo

• Chu Dịch, Thuyết Quái truyện — "Càn vi mã" và các loại ngựa thuộc Càn; dẫn nguyên văn câu ngắn.
• Chu Dịch, quẻ Khôn — lời thoán "lợi tẫn mã chi trinh".
• Mục Thiên Tử Truyện — tám ngựa của Chu Mục Vương; dẫn đại ý.
• Hiệp Kỷ Biện Phương Thư — phối mười hai chi với phương vị, ngũ hành; dẫn đại ý.
• Sao năm 2027 tính bằng công cụ phi tinh của aihuyenhoc (Cửu Tử nhập trung, Tứ Lục ở Nam, Ngũ Hoàng ở Bắc; đổi sao từ Lập Xuân 4/2/2027).