Bàn làm việc quay lưng ra cửa: vì sao khó chịu và xoay thế nào trong phòng chật

Ngồi làm việc quay lưng ra cửa khó chịu vì một lý do rất đời thường: người ta giật mình mỗi khi có ai đi vào sau lưng mà mình không thấy, và cơ thể luôn để một phần chú ý canh phía sau. Phòng chật không xoay được bàn thì tạo "chỗ tựa" sau lưng (tủ thấp, ghế lưng cao) và tạo "mắt sau lưng" (gương nhỏ nghiêng thấy cửa). Phong thủy gọi đó là thiếu Huyền Vũ.

Lý do thật: giật mình và canh chừng

Khi một người đang tập trung mà có tiếng động hay bóng người bất ngờ ngay sau lưng, cơ thể phản ứng trước khi kịp nghĩ: vai co lại, tim đập nhanh, đầu quay về phía tiếng động. Đó là phản xạ giật mình, có ở mọi người. Một lần thì không sao; ngồi ở chỗ mà mỗi giờ có vài người mở cửa sau lưng thì cả ngày bị cắt ngang nhiều lần.

Ngay cả khi không ai vào, người ngồi quay lưng ra cửa vẫn để một phần chú ý "canh" phía sau: nghe ngóng tiếng tay nắm cửa, tiếng bước chân. Nhiều người tả cảm giác ấy là "không yên", "như có ai nhìn".

Giới nghiên cứu cảnh quan có một cách gọi cho chuyện này. Nhà địa lý Jay Appleton, trong sách The Experience of Landscape (1975), nêu thuyết tầm nhìn và chỗ trú: người ta thích những chỗ vừa nhìn ra được xa (tầm nhìn), vừa có chỗ che chắn sau lưng (chỗ trú). Một góc phòng tựa tường, nhìn ra cửa là chỗ như vậy; một cái ghế quay lưng ra cửa là ngược lại.

Đặt cạnh phong thủy, hai cách nói trùng nhau đến lạ: loan đầu đòi sau lưng có Huyền Vũ (núi tựa), trước mặt có Minh đường (khoảng thoáng). Cách đọc tứ linh cho chỗ ngồi có ở bài hướng bàn làm việc.

Vì sao phòng nhỏ hay kê bàn quay lưng ra cửa

Phòng làm việc ở nhà, phòng ngủ kiêm chỗ làm, văn phòng thuê nhỏ thường chỉ 2,5 – 3 mét mỗi chiều. Kê bàn áp tường là cách tiết kiệm chỗ nhất, và tường trống dài nhất thường là tường đối diện cửa. Thế là bàn áp vào tường ấy, người ngồi quay lưng ra cửa.

Một bàn làm việc thông thường sâu khoảng 60 cm. Sau mép bàn cần thêm chừng 90 cm đến 1 mét để kéo ghế ra, ngồi xuống, đứng dậy. Nghĩa là bàn kèm chỗ ngồi chiếm một dải sâu khoảng 1,5 – 1,6 mét tính từ tường. Phòng 2,5 mét mà kê bàn giữa phòng, lưng tựa tường, thì gần như hết lối đi. Đó là lý do người ta ít khi chọn kê "đúng phong thủy" ở phòng nhỏ.

Xoay bàn: ba cách kê cho phòng 2,5 x 3 mét

Phòng mẫu: 2,5 x 3 mét, cửa ở giữa tường ngắn 2,5 mét, cửa sổ ở tường dài bên phải khi bước vào. Bàn 1,2 x 0,6 mét.

Cách thứ ba là cách "đúng" nhất về chỗ tựa và tầm nhìn, nhưng chỉ làm được nếu bàn đủ ngắn hoặc chấp nhận lối đi hẹp một bên. Cách thứ hai là cách chữa cháy hay dùng: chỉ cần xoay bàn 90 độ là cửa đã chuyển từ sau lưng sang bên hông.

Thêm một điều để thử trước khi khoan tường: kê tạm, ngồi làm việc ba ngày, rồi mới chốt. Cảm giác "yên" hay "không yên" ở một chỗ ngồi là thứ mỗi người tự thấy rõ nhất.

Không xoay được bàn: bốn cách bù

Văn phòng thuê bàn cố định, góc làm việc ở nhà không còn chỗ, hay bàn đã đóng liền tường. Khi đó bù bằng những thứ nhỏ:

1. Tủ thấp sau ghế. Một tủ hồ sơ hoặc kệ thấp cao 75 – 90 cm, sâu 30 – 40 cm, đặt sau lưng ghế, cách lưng ghế đủ để kéo ghế ra (khoảng 60 cm trở lên). Người đi vào phải vòng qua tủ, không đi thẳng tới sát lưng; người ngồi có cảm giác có một "bức tường" sau lưng. Đây là cách loan đầu gọi là tạo Huyền Vũ.

2. Ghế lưng cao, có tay vịn. Lưng ghế cao tới vai hoặc gáy che phía sau, hai tay vịn che hai bên. Hiệu quả nhỏ hơn tủ nhưng đi theo người. Bài ghế làm việc lưng cao bàn kỹ chuyện chọn ghế.

3. Gương nhỏ thấy cửa. Một gương nhỏ, cỡ lòng bàn tay, dựng nghiêng cạnh màn hình hoặc gắn ở mép màn hình, đủ để liếc thấy cửa phía sau. Dân văn phòng dùng cách này từ lâu, có cả loại gương chiếu hậu bán sẵn cho màn hình máy tính. Một số thầy kiêng gương chiếu thẳng vào người ngồi; gương nhỏ nghiêng chỉ để thấy cửa thì không thuộc lời kiêng ấy.

4. Báo trước có người vào. Chuông gió nhỏ hoặc chuông cửa treo ở cánh cửa, rèm hạt ở khung cửa phòng ở nhà, hay đơn giản là thoả thuận với người cùng nhà "gõ cửa trước khi vào". Mục đích là bỏ đi yếu tố bất ngờ, gốc của phản xạ giật mình.

Bốn cách này cộng lại thường đủ để chỗ ngồi quay lưng ra cửa bớt khó chịu rõ rệt. Nếu ngồi ở văn phòng chung sát lối đi, sát nhà vệ sinh thì xem thêm bài chỗ ngồi văn phòng.

Trường hợp riêng: quầy, bàn lễ tân, phòng giám đốc

• Quầy thu ngân, quầy lễ tân quay lưng ra cửa thì không chỉ khó chịu mà còn mất an toàn, vì người đứng quầy không thấy ai vào. Những vị trí này gần như bắt buộc phải nhìn ra cửa; xem bài quầy thu ngân đặt ở đâu.
• Phòng giám đốc: người tiếp khách mà quay lưng ra cửa thì khách vào phải đi vòng ra trước mặt mới chào được; bố cục phòng nên để người chủ nhìn ra cửa; xem bài phòng giám đốc.

Sách cổ nói gì

Nghĩa: dừng ở nơi lưng, không thấy được thân mình; đi trong sân, không thấy người; không lỗi. — Chu Dịch, quẻ Thuần Cấn, lời quẻ

Bình: quẻ Cấn là núi, là dừng. Kinh Dịch lấy cái lưng làm hình ảnh cho chỗ yên tĩnh nhất của thân người, phần không nhìn, không động. Lời quẻ nói về sự tĩnh tâm, không nói về bàn ghế; dẫn ra ở đây chỉ để thấy người xưa đã coi lưng là chỗ cần được yên. Một cái lưng phải canh chừng cửa thì không yên được.

Táng Thư, đại ý: thế đất tốt thì phía sau có Huyền Vũ, núi tựa cúi đầu ôm lấy. — Táng Thư

Bình: Huyền Vũ trong Táng Thư là núi sau mộ. Người đời sau mượn sang chỗ ngồi, và cách mượn này có lý do thực tế đứng được, như phần đầu bài đã nói.

Đọc cho đúng mức

• Phần có thật là cảm giác: giật mình, phân tâm, không yên. Mức độ khác nhau theo người; có người ngồi quay lưng ra cửa nhiều năm không thấy phiền.
• Không có cơ sở để nói ngồi quay lưng ra cửa làm hỏng công việc hay "bị người đâm sau lưng" như vài trang mạng viết. Đó là cách nói hình ảnh bị hiểu theo nghĩa đen.
• Gương, chuông, tủ thấp là cách xử lý thực tế; không cần đến vật phẩm đắt tiền.
• Cung hướng theo Bát Trạch đứng sau chuyện chỗ tựa; xem bài hướng bàn làm việc để thấy vì sao không nên đổi hướng hợp tuổi mà quay lưng ra cửa.

Việc nên làm

• Thử xoay bàn 90 độ để cửa chuyển từ sau lưng sang bên hông.
• Phòng đủ chỗ: đặt bàn ở góc xa cửa, lưng tựa tường, mặt nhìn ra cửa.
• Không xoay được: tủ thấp sau ghế cách lưng ghế khoảng 60 cm trở lên; đổi ghế lưng cao.
• Thêm gương nhỏ nghiêng cạnh màn hình để thấy cửa.
• Thoả thuận gõ cửa, treo chuông nhỏ ở cánh cửa phòng.
• Kê tạm ba ngày rồi mới khoan tường, đóng kệ.

Ai thích có một vật nhắc mình về chỗ tựa sau lưng thường chọn đồ hành Thổ, lấy hình ảnh núi của quẻ Cấn: vững, tĩnh. Vật ấy là biểu tượng của sự yên, còn sự yên thật đến từ cách kê bàn.

🛋️Xem phong thuỷ qua ảnh
Chụp phòng ngủ, phòng khách, bàn làm việc, bếp: AI chỉ ra gương, xà, cửa, góc nhọn thấy trong ảnh và cách chỉnh rẻ nhất. Ảnh không lưu.✨ Dùng thử

Nguồn tham khảo

• Chu Dịch, quẻ 52 Thuần Cấn — lời quẻ.
• Táng Thư, tương truyền của Quách Phác — phần tứ linh, đại ý.
• Jay Appleton, The Experience of Landscape (1975) — thuyết tầm nhìn và chỗ trú.