Đầu giường không tựa tường đặc: cửa sổ, vách kính, vách gỗ thì làm sao

Đầu giường không tựa được tường đặc — dưới cửa sổ, sát vách kính, dựa vách gỗ mỏng — thì cái thiếu là một chỗ dựa phía sau đầu, điều mà sách loan đầu gọi là Huyền Vũ. Không cần đục tường: làm một đầu giường cao, đặc, hoặc dựng vách giả cách kính 50 – 60 cm là trả lại được chỗ dựa ấy, đồng thời giải quyết luôn chuyện nóng, lạnh, sáng và ồn.

"Sau có chỗ dựa" từ đâu ra

Câu "sau lưng có chỗ dựa" mà các thầy phong thủy hiện nay hay nói không phải nguyên văn sách cổ. Nó là cách nói gọn của một nguyên lý trong Táng Thư: một huyệt đất tốt có bốn phía được che chở, gọi theo bốn thần — Thanh Long bên trái, Bạch Hổ bên phải, Chu Tước phía trước, Huyền Vũ phía sau. Huyền Vũ là núi tựa sau lưng huyệt, phải "cúi đầu" — tức là thấp dần, ôm lấy huyệt, không dốc đứng, không bỏ trống.

Đem nguyên lý của đất mộ, của làng, của nhà vào tới chiếc giường là một bước suy rộng của người đời sau — bước ấy cũng đã được dùng cho ghế làm việc, cho sofa (xem bài kê sofa phòng khách). Với giường, Huyền Vũ là bức tường sau đầu; Chu Tước là khoảng trống phía chân giường; Thanh Long, Bạch Hổ là hai bên giường. Bốn thần được giảng đầy đủ ở bài tứ linh Thanh Long, Bạch Hổ.

Lý do thực tế của nguyên lý này không khó hiểu. Khi ngủ, đầu là phần ta không nhìn thấy và không che được. Một bức tường đặc phía sau làm người nằm yên tâm, chặn gió, chặn tiếng động sau lưng. Thiếu nó, người nằm dễ trở mình, dễ giật mình — điều nhiều người tự nhận thấy khi ngủ ở chỗ lạ.

Bốn tình huống hay gặp ở nhà Việt

Phần lớn những chuyện cần xử lý trong bảng là chuyện vật lý. Đó là lý do cách xử lý tốt nhất thường là một món đồ đặc làm hai việc một lúc: vừa là "Huyền Vũ" của giường, vừa che nắng gió.

Cách 1: Đầu giường cao, đặc

Cách rẻ và gọn nhất là dùng giường có tấm đầu giường cao, mặt liền (gỗ, nệm bọc), không phải kiểu nan hở.

• Chiều cao: cao hơn đầu người ngồi tựa, tức khoảng 1,05 – 1,10 m tính từ sàn. Trên thước Lỗ Ban 42,9 cm, đoạn này rơi cung Nghĩa – Quan (đỏ); con số tròn 1,0 m lại rơi cung Ly (đen), 1,2 m rơi cung Hại. Bảng đầy đủ cho khung giường ở bài kích thước giường theo thước Lỗ Ban.
• Chiều rộng: rộng hơn giường mỗi bên 20 – 30 cm, để che luôn tủ đầu giường — nhìn từ chân giường lên giống một bức tường nhỏ.
• Khoảng hở: khi đầu giường đặt dưới cửa sổ, chừa 8 – 10 cm giữa đầu giường và tường để còn kéo rèm và lau bụi bậu cửa.

Với cửa sổ có bậu thấp (dưới 1 m), đầu giường cao sẽ che mất một phần cửa sổ. Đó là cái giá chấp nhận được: phòng ngủ cần tối khi ngủ hơn là cần sáng.

Cách 2: Vách giả trước vách kính

Căn hộ kính sát sàn mà muốn đầu giường ở phía kính (vì đó là bức dài nhất) thì làm một vách giả song song với kính:

• Khung xương thạch cao hoặc gỗ, dày khoảng 10 – 12 cm, cao từ sàn tới 2,0 – 2,2 m hoặc kịch trần.
• Cách mặt kính 50 – 60 cm. Khoảng này đủ để một người đi vào kéo rèm, lau kính, kiểm tra ron và để không khí lưu thông, tránh đọng hơi nước giữa vách và kính.
• Lắp rèm ở phía kính (không phải phía giường) để ánh sáng sớm bị chặn ngay từ mặt kính.
• Đi sẵn dây điện cho đèn đầu giường, ổ cắm sạc trong vách.

Trước khi làm, đọc kỹ nội quy tòa nhà: nhiều chung cư không cho khoan vào khung kính hay sàn ở mép mặt dựng. Vách đứng trên sàn, kẹp vào trần là cách ít đụng chạm nhất.

Một biến thể nhẹ hơn: kệ lưng cao — tủ đầu giường liền khối dài bằng cả bức, cao 1,1 – 1,2 m, sâu 25 – 30 cm. Kệ vừa là chỗ tựa, vừa chứa đồ, vừa đẩy giường ra khỏi kính một khoảng.

Cách 3: Vách mỏng, vách gỗ ngăn phòng

Căn hộ studio hoặc phòng chia đôi hay có vách gỗ, thạch cao dày 6 – 8 cm. Vách này đứng vững nhưng truyền tiếng. Việc cần làm:

• Nhồi bông khoáng hoặc bông thủy tinh vào lòng vách nếu còn mở được; nếu không, ốp thêm một lớp tấm cách âm phía đầu giường.
• Kê giường cách vách 3 – 5 cm và dùng đầu giường có đệm, để tiếng gõ, rung không truyền thẳng vào khung giường.
• Không treo kệ nặng, tranh khung kính phía trên đầu trên vách mỏng — vít thạch cao chịu tải kém, rơi xuống lúc ngủ là chuyện nguy hiểm thật, quan trọng hơn mọi lời kiêng.

Căn hộ studio còn chuyện giường nhìn thẳng ra cửa căn; xem bài căn hộ studio.

Cách 4: Giường giữa phòng

Giường đặt giữa phòng theo kiểu khách sạn đẹp trên ảnh, nhưng trong nhà ở Việt Nam thường thiếu chỗ cắm điện, đặt đèn, đặt nước. Nếu đã chọn bố cục này, một vách đầu giường đứng độc lập (cao 1,2 – 1,4 m, phía sau là tủ áo hoặc bàn trang điểm) giải quyết cả hai: giường có chỗ tựa, phía sau vách thành khu thay đồ.

Sách cổ nói gì

Huyền Vũ cúi đầu, Chu Tước múa lượn, Thanh Long uốn khúc, Bạch Hổ nằm phục. — Táng Thư

Chữ cuối có bản chép 頫, có bản chép 俯 (cùng nghĩa cúi xuống); sách tiếng Việt hay phiên theo nghĩa là "Bạch Hổ thuần phục". Bài theo bản chép 頫.

Dương Trạch Tam Yếu, đại ý: phòng chủ là một trong ba thứ cốt yếu của ngôi nhà, cùng với cửa và bếp.

Lỗ Ban Kinh, đại ý: đồ gỗ trong nhà lấy kích thước rơi vào chữ tốt của thước tám chữ.

Bình: Táng Thư viết cho đất mộ, Huyền Vũ là cả một dãy núi. Đem vào phòng ngủ, ta giữ lại cái ý chứ không giữ cái quy mô: phía sau đầu nên có thứ gì đó đặc, vững, cao hơn đầu, không đổ dốc vào người nằm. Chữ "thùy đầu" (cúi đầu) đáng để ý — sách không chuộng một bức tường cao vút đè lên, mà chuộng thứ ôm lấy. Đầu giường cao vừa phải, mặt mềm là cách hiểu khá sát.

Đọc cho đúng mức

Không có nghiên cứu nào nói đầu giường dưới cửa sổ làm hại sức khỏe. Những gì đo được là nhiệt độ sát kính, gió, ánh sáng sớm và tiếng ồn — đủ để làm giấc ngủ nông hơn ở người nhạy cảm, và đủ lý do để xử lý.

Cũng nên tách hai chuyện: hướng đầu giường theo Bát Trạch (phương cát của người nằm) và việc đầu giường có tường hay không. Nhiều khi bức tường đặc duy nhất trong phòng lại nằm ở phương không hợp cung phi. Lúc ấy, các thầy theo loan đầu thường chọn tường đặc trước; thầy theo Bát Trạch chọn phương trước rồi làm đầu giường cao để bù. Cả hai cách đều có lý; bài phong thủy phòng ngủ trình bày khung chung để cân nhắc.

Việc nên làm

• Xác định vì sao đầu giường không tựa được tường: cửa sổ, vách kính, vách mỏng hay giường giữa phòng.
• Thử đổi chiều giường trước — nhiều phòng vẫn có một bức tường đặc dùng được.
• Không đổi được thì làm đầu giường cao 1,05 – 1,10 m, mặt liền, rộng hơn giường.
• Vách kính: dựng vách giả hoặc kệ lưng cao, cách kính 50 – 60 cm, rèm lắp phía kính.
• Vách mỏng: cách âm lòng vách, kê giường cách vách vài cm, không treo đồ nặng trên đầu.

Nếu muốn có một vật nhỏ trên kệ đầu giường làm "núi tựa" tượng trưng, nhiều nhà chọn đá hoặc gốm dáng núi — hành Thổ, đúng hình ảnh một chỗ dựa vững phía sau. Vật chỉ là lời nhắc; chỗ dựa thật vẫn là tấm đầu giường đặc và tấm rèm kín.

📏Thước Lỗ Ban
Tra kích thước cửa, bàn thờ, mộ trên ba loại thước 52,2 – 42,9 – 38,8 cm.Mở

Nguồn tham khảo

• Táng Thư — tương truyền của Quách Phác, đời Tấn; đoạn tứ linh "Huyền Vũ thùy đầu, Chu Tước tường vũ, Thanh Long uyển diên, Bạch Hổ tuần phủ".
• Dương Trạch Tam Yếu — Triệu Cửu Phong, đời Thanh; phòng chủ trong ba điều cốt yếu (đại ý).
• Lỗ Ban Kinh (Lỗ Ban Kinh Tượng Gia Kính), đời Minh — thước tám chữ cho đồ gỗ (đại ý).
• Số đo Lỗ Ban trong bài tính bằng mã công cụ thước Lỗ Ban của aihuyenhoc (`ThuocLoBan::tra`, thước 42,9 cm).