Bàn trà phòng khách theo thước Lỗ Ban 42,9 cm: cao, dài, rộng bao nhiêu

Bàn trà là khối đặc nên đo bằng thước Lỗ Ban 42,9 cm. Tính bằng công cụ của site: cao 40 – 46 cm, rộng 60 – 68 cm hoặc 85 – 90 cm, dài 1,05 – 1,10 m hoặc 1,25 – 1,30 m đều nằm trong cung tốt. Ba số hay gặp ở cửa hàng — rộng 50 – 55 cm, dài 1,00 m và 1,20 m — rơi vào cung xấu.

📏Thước Lỗ Ban
Tra kích thước cửa, bàn thờ, mộ trên ba loại thước 52,2 – 42,9 – 38,8 cm.Mở

Ba loại thước và vì sao bàn trà dùng 42,9

Thợ mộc Việt Nam hiện dùng ba loại thước Lỗ Ban, mỗi loại cho một nhóm việc:

Bàn trà là khối đặc, đặt trong nhà ở, nên thuộc thước 42,9. Ba quy ước chia việc này là quy ước của thợ — sách cổ không có một bảng phân công như vậy. Bài Ba loại thước Lỗ Ban kể gốc gác từng thước; cách dùng thước 52,2 cho cửa có ở bài Kích thước cửa chính theo Lỗ Ban.

Tám cung của thước 42,9 theo thứ tự: Tài, Bệnh, Ly, Nghĩa, Quan, Kiếp, Hại, Bản. Bốn cung đỏ là Tài, Nghĩa, Quan, Bản; bốn cung đen là Bệnh, Ly, Kiếp, Hại. Mỗi cung dài khoảng 5,36 cm.

Một quy luật ít người để ý

Xếp tám cung theo thứ tự và nhìn liền nhau qua nhiều vòng thước, bạn sẽ thấy chúng gom thành từng đoạn chừng 10,7 cm, tốt và xấu xen nhau:

• Bản (cuối vòng trước) + Tài (đầu vòng sau): tốt, khoảng 10,7 cm liền.
• Bệnh + Ly: xấu, 10,7 cm.
• Nghĩa + Quan: tốt, 10,7 cm.
• Kiếp + Hại: xấu, 10,7 cm.

Tính bằng công cụ của site, trong khoảng 35 cm tới 1,55 m, các đoạn tốt là:

Biết quy luật này, bạn không cần tra từng con số: cứ chọn kích thước nằm ở giữa một đoạn tốt là yên tâm về sai số thi công.

Bảng kích thước bàn trà đã tính sẵn

Bàn trà tròn đo theo đường kính, dùng cùng bảng: đường kính 62 cm, 66 cm, 87 cm, 90 cm đều tốt; 80 cm xấu.

Một chỗ cần cẩn thận: 1,07 m nằm sát ranh giới giữa Nghĩa và Quan — cả hai đều tốt nên không sao. Còn 38 cm và 48 cm nằm sát ranh giới với cung xấu, sai lệch vài milimét là sang cung khác.

Đo cái gì: mặt bàn, khung hay cả chân

Thợ mộc đo bàn theo kích thước tổng của khối: dài và rộng đo ở mặt bàn (phần lớn nhất), cao đo từ sàn tới mặt trên của mặt bàn. Ba lỗi thường gặp:

• Đo trước khi đánh bóng, lót kính. Mặt kính cường lực dày 8 – 10 mm đặt lên bàn gỗ làm tăng chiều cao. Bàn 42 cm thêm kính 1 cm thành 43 cm — vẫn tốt; nhưng bàn 47,5 cm thêm kính là sang cung Bệnh.
• Quên nút chân. Nút cao su, đệm nỉ dưới chân bàn thường dày 3 – 5 mm.
• Tin số trên phiếu. Hàng sản xuất hàng loạt ghi số tròn; kích thước thật lệch vài milimét là thường.

Kích thước theo công năng, không chỉ theo cung

Một chiếc bàn trà rơi đúng cung tốt mà đặt sai chỗ vẫn khó dùng. Ba số công năng nên có cùng lúc:

• Cao bàn so với mặt ngồi sofa: bằng hoặc thấp hơn mặt ngồi 2 – 5 cm. Sofa mặt ngồi 45 cm thì bàn 40 – 44 cm.
• Dài bàn so với sofa: khoảng một nửa đến hai phần ba chiều dài sofa. Sofa 2,1 m thì bàn 1,05 – 1,30 m.
• Khoảng cách mép sofa tới mép bàn: khoảng 40 – 45 cm — đủ chỗ đặt chân, với tay lấy chén trà không phải nhổm người.

Phòng khách nhà ống ngang 3,6 – 4 m sau khi trừ tường thường chỉ còn 3,4 – 3,8 m thông thủy. Sofa sâu 85 cm, khoảng để chân 40 cm, bàn rộng 62 cm, rồi thêm lối đi phía trước bàn khoảng 70 – 80 cm — cộng lại đã gần 2,6 m. Đây là lý do bàn rộng 62 cm hợp với nhà ống hơn bàn vuông 90 cm. Cách tính khoảng đi lại quanh sofa có ở bài Vị trí đặt sofa.

Người cần chọn kích thước sofa theo thước Lỗ Ban xem bảng ở bài Màu sofa phòng khách.

Sách cổ nói gì

Mặc Tử, thiên Công Thâu, đại ý: Công Thâu Bàn làm thang mây cho nước Sở để đánh nước Tống; Mặc Tử tới can, dùng thắt lưng làm thành, thẻ gỗ làm khí giới để diễn tập, chín lần chặn được các cách đánh của Công Thâu Bàn. — Mặc Tử (dẫn đại ý)

Bình: Công Thâu Bàn người nước Lỗ — được tôn là tổ nghề mộc với tên Lỗ Ban — có thật trong sử liệu thời Chiến Quốc. Nhưng sách thời ấy không nhắc gì tới cây thước tám cung.

Lỗ Ban Kinh, đại ý: sách nghề mộc in đời Minh, ghi phép làm nhà, đóng đồ, cách chọn ngày khởi công và một cây thước chia tám cung Tài, Bệnh, Ly, Nghĩa, Quan, Kiếp, Hại, Bản để đo cửa và đồ dùng. — Lỗ Ban Kinh (dẫn đại ý)

Bình: thước tám cung xuất hiện trong văn bản muộn hơn người mang tên nó gần hai nghìn năm. "Thước Lỗ Ban" là theo truyền thống gắn tên tổ nghề; văn bản hiện còn cho thấy nó là tri thức nghề mộc đời Minh. Độ dài quy ra centimet của thước này trong các bản sách không thống nhất; con số 42,9 cm là quy ước phổ biến của thợ Việt hiện nay.

Đọc cho đúng mức

Thước Lỗ Ban là một tục nghề: thợ mộc giữ nó như giữ nghề, gia chủ theo nó cho yên lòng. Không sách phong thủy lý khí nào — Bát Trạch, Huyền Không — xét kích thước bàn trà. Cũng không có sách nào nói chiếc bàn ở cung Hại thì nhà gặp chuyện gì.

Vì vậy cách dùng hợp lý là: khi đằng nào cũng phải chọn một con số, chọn số rơi vào giữa cung tốt; khi đã có chiếc bàn ưng ý ở cung xấu, chênh vài centimet, không cần vì nó mà bỏ. Kích thước công năng — cao so với sofa, khoảng để chân, lối đi — ảnh hưởng tới việc ngồi uống trà mỗi ngày nhiều hơn.

Việc nên làm

• Đo sofa trước, chọn chiều cao bàn bằng hoặc thấp hơn mặt ngồi 2 – 5 cm.
• Chọn kích thước nằm giữa một đoạn tốt 10,7 cm, tránh số sát ranh giới.
• Tính cả mặt kính, nút chân khi đo chiều cao.
• Đặt đóng thì ghi kích thước hoàn thiện trên bản vẽ, nhờ thợ đo lại khi giao.
• Giữ khoảng 40 – 45 cm từ mép sofa tới mép bàn, lối đi phía trước 70 – 80 cm.

Nguồn tham khảo

• Mặc Tử — thiên Công Thâu.
• Lỗ Ban Kinh — sách nghề mộc in đời Minh (phần thước tám cung).
• Mọi số đo trong bài tính bằng công cụ thước Lỗ Ban của aihuyenhoc.com (ranh giới tính đến phần nghìn milimét).