Lục thú trong Lục Hào: Thanh Long, Chu Tước, Câu Trần, Đằng Xà, Bạch Hổ, Huyền Vũ an theo can ngày

Lục thú, còn gọi lục thần, là sáu linh vật Thanh Long, Chu Tước, Câu Trần, Đằng Xà, Bạch Hổ, Huyền Vũ gắn vào sáu hào theo can của ngày gieo, bắt đầu từ hào 1 rồi đi lên. Lục thú không quyết định việc tốt hay xấu; nó chỉ cho biết việc diễn ra theo kiểu nào: vui vẻ, ồn ào, dây dưa, rối rắm, va chạm hay khuất tất.

Bảng an lục thú theo can ngày

Thứ tự sáu thú cố định: Thanh Long, Chu Tước, Câu Trần, Đằng Xà, Bạch Hổ, Huyền Vũ, rồi quay vòng. Can ngày chỉ quyết định thú nào đứng ở hào 1.

Can ngày tra bằng công cụ lịch của site hoặc tự tính theo bài can chi ngày; ngày đổi ở giờ Tý, nên gieo lúc gần nửa đêm phải để ý mình theo lối đổi ngày nào.

Vì sao theo can ngày, và vì sao Mậu, Kỷ đứng riêng

Sáu thú là bốn linh vật của bốn phương cộng hai con của trung ương:

Mười can chia cho năm phương, mỗi phương hai can. Bốn phương ngoài mỗi phương một thú cầm cả hai can; riêng Thổ ở giữa được tách đôi, Mậu dương cho Câu Trần, Kỷ âm cho Đằng Xà, để đủ sáu thú cho sáu hào. Ngày nào thì thú của ngày ấy "khởi" ở hào 1, như người chủ ngày đứng ở cửa.

Bốn linh vật Thanh Long, Chu Tước, Bạch Hổ, Huyền Vũ cũng là tứ linh trong địa lý, nhưng hai nơi dùng khác hẳn: địa lý nói về hình thế núi sông quanh nhà, mộ; Lục Hào chỉ mượn tên để gắn tính chất cho hào. Đại Lục Nhâm cũng có Đằng Xà, Chu Tước nhưng nằm trong bộ mười hai thiên tướng, an theo cách khác, đừng lẫn.

Điều ít ai nói: lục thú không phụ thuộc quẻ

Nhìn lại bảng an sẽ thấy một điều hiển nhiên mà ít sách nói thẳng: lục thú chỉ phụ thuộc can ngày, không phụ thuộc quẻ gieo ra. Mọi quẻ gieo trong một ngày Giáp, dù là Thuần Càn hay Địa Thủy Sư, đều có Thanh Long ở hào 1 và Huyền Vũ ở hào 6.

Hệ quả cho người đọc: một mình lục thú không mang thông tin gì về việc hỏi. Nó chỉ có nghĩa khi đi cùng hào mà nó đậu lên: hào ấy là lục thân gì, có phải dụng thần không, vượng hay suy, động hay tĩnh. "Quẻ có Bạch Hổ" là câu vô nghĩa, vì quẻ nào cũng có. "Dụng thần lâm Bạch Hổ mà động" mới là thông tin.

Vì Thế đứng ở những vị trí khác nhau tuỳ quẻ (hào 3 và hào 4 mỗi chỗ 16 quẻ, các hào còn lại mỗi chỗ 8 quẻ trên 64), nên trong một ngày cố định, thú lâm Thế vẫn thay đổi theo quẻ. Nhưng cái thay đổi là vị trí Thế, không phải lục thú.

Nghĩa từng thú

Bảng gom theo các sách Lục Hào thông dụng, đại ý. Cột "khi hào có lực" và "khi hào yếu, bị hại" cho thấy cùng một thú đọc khác nhau tuỳ hào nó đậu.

Hai điều nên nhớ. Thứ nhất, "Thanh Long là tốt, Bạch Hổ là xấu" chỉ là cách nói tắt; Thanh Long đậu trên hào kỵ thần đang động thì cái vui ấy chính là cái làm hỏng việc. Thứ hai, ý nghĩa lục thú được sách cổ gán theo xã hội nông nghiệp (Câu Trần là ruộng, Bạch Hổ là đường xa vất vả); người đọc hôm nay nên dịch sang việc tương ứng chứ đừng đọc nguyên văn.

Ví dụ: năm ngày sau, sức mạnh y nguyên, chỉ màu đổi

Người hỏi: "Hợp đồng thuê mặt bằng đang thương lượng, trong tháng này có ký được không?" Dụng thần là Phụ Mẫu (văn bản). Quẻ ra Thủy Hỏa Ký Tế, sáu hào tĩnh. Ký Tế thuộc cung Khảm (Thủy), Thế hào 3, Ứng hào 6.

Giả sử quẻ này gieo ở hai ngày, đều trong tháng Dậu năm 2027 (sau tiết Bạch Lộ 8/9) và cùng một tuần giáp (tuần Giáp Thìn, tuần không Dần, Mão), can chi ngày tính bằng bộ máy lịch của site:

Phần quyết định, giống nhau ở hai ngày. Dụng thần Thân Kim gặp tháng Dậu cùng hành Kim, được tháng phù, ở thế vượng. Ngày Thìn là Thổ sinh Kim; ngày Dậu là Kim phù Kim: hai ngày đều đỡ dụng thần. Kỵ thần của Phụ Mẫu là Thê Tài (Hỏa) không có mặt trên quẻ, chỉ phục dưới hào 3. Phụ Mẫu Thân Kim lại sinh Thế Hợi Thủy: văn bản hướng về phía người hỏi. Đọc theo sách, ở cả hai ngày việc ký có nền tốt.

Phần khác nhau, là màu. Ngày Giáp Thìn, Phụ Mẫu lâm Đằng Xà: văn bản ký được nhưng có chỗ quanh co, điều khoản cần đọc kỹ, có thể phải sửa đi sửa lại. Ngày Kỷ Dậu, Phụ Mẫu lâm Thanh Long: việc ký thuận, không khí dễ chịu. Thế ngày đầu lâm Câu Trần (mình chậm, cân nhắc lâu), ngày sau lâm Huyền Vũ (mình có điều chưa nói hết).

Có một chỗ không giống nhau ngoài lục thú, và nên nói cho trung thực: ngày Thìn là Thổ khắc Thủy và cũng là mộ của Thủy, nên ở ngày Giáp Thìn hào Thế Hợi Thủy vừa bị ngày khắc vừa nhập mộ ở nhật thần, đọc là người hỏi đang bị bó, khó tự quyết; ngày Kỷ Dậu thì Dậu Kim sinh Thế. Bài trường sinh, mộ, tuyệt giải chuyện nhập mộ. Nghĩa là đổi ngày gieo không chỉ đổi lục thú mà còn đổi nhật thần; muốn tách riêng tác dụng của lục thú thì chỉ so phần dụng thần, nơi sức mạnh giữ nguyên.

Bài học của ví dụ: nếu chỉ đọc lục thú, người đọc sẽ kết luận ngày Giáp Thìn "có Đằng Xà ở văn thư, không nên ký", ngày Kỷ Dậu "Thanh Long, ký đi". Đọc đúng thứ tự thì cả hai ngày việc đều có nền; lục thú chỉ gợi chỗ cần cẩn thận.

Sách cổ nói gì

Đại ý, các sách Lục Hào đời Thanh, trong đó có Tăng San Bốc Dịch, dặn: lục thần chỉ để trợ đoán, phải lấy sinh khắc vượng suy của hào làm chủ; hào cát gặp hung thần không vì thế mà hoá hung, hào hung gặp cát thần không vì thế mà hoá cát. — Tăng San Bốc Dịch, chương Lục thần (đại ý)

Bình: đây là lý do người học theo Tăng San thường để lục thú sau cùng hoặc bỏ hẳn. Lục thú hấp dẫn vì có hình ảnh, dễ kể chuyện; chính vì dễ kể chuyện nên nó dễ kéo người đọc rời khỏi dụng thần.

Đại ý, các bản Hỏa Châu Lâm và sách Lục Hào thông dụng chép phép an "Giáp Ất khởi Thanh Long, Bính Đinh khởi Chu Tước, Mậu khởi Câu Trần, Kỷ khởi Đằng Xà, Canh Tân khởi Bạch Hổ, Nhâm Quý khởi Huyền Vũ", từ hào sơ đi lên. — Hỏa Châu Lâm (đại ý)

Đọc cho đúng mức

Lục thú là lớp thứ yếu trong Lục Hào, ngay trong giới học cũng có người dùng nhiều, người bỏ hẳn. Vì lục thú chỉ phụ thuộc can ngày, nó không thể tự mang tin tức về việc hỏi; mọi ý nghĩa của nó đến từ hào mà nó đậu lên. Tên các thú gợi hình ảnh mạnh (hổ, rắn), nên dễ gây lo không đáng có: Bạch Hổ lâm Thế không có nghĩa sắp có chuyện dữ. Như mọi phép bói, Lục Hào chưa được kiểm chứng là đoán tốt hơn ngẫu nhiên; lục thú càng nên đọc nhẹ tay.

Việc nên làm

1. Đọc quẻ theo thứ tự: dụng thần, tháng, ngày, động biến, tuần không; lục thú để cuối.
2. Chỉ đọc lục thú ở ba chỗ: dụng thần, hào Thế, hào động. Bỏ qua lục thú ở hào nhàn.
3. Dịch nghĩa thú sang việc hôm nay: Câu Trần là thủ tục chậm, Chu Tước là tin nhắn, cuộc gọi, Huyền Vũ là điều chưa được nói ra.
4. Khi lục thú gợi chỗ đáng ngại, biến nó thành một việc kiểm tra cụ thể: đọc lại điều khoản, hỏi thẳng bên kia, chờ thêm vài ngày.
5. Ghi lục thú vào sổ quẻ nhưng đánh giá riêng, để sau một thời gian biết nó có giúp mình đọc đúng hơn không.

☯️Gieo quẻ Kinh Dịch
Gieo ba đồng xu sáu lần, ra quẻ chủ, hào động, quẻ biến — AI giải theo câu hỏi.✨ Dùng thử

Nguồn tham khảo

• Dã Hạc lão nhân, Lý Văn Huy tăng san — Tăng San Bốc Dịch, chương Lục thần (đại ý)
• Vương Hồng Tự — Bốc Phệ Chính Tông (đại ý)
• Hỏa Châu Lâm — tương truyền của Ma Y đạo giả, phép an lục thần theo can ngày (đại ý)
• Can chi ngày, tháng tiết, tuần không: bộ máy lịch của aihuyenhoc.com; quẻ lập bằng bảng nạp giáp Kinh Phòng