Ngày có nạp âm khắc nạp âm tuổi: luật "ngày khắc mệnh" khi chọn ngày dân gian tin được tới đâu

Luật "ngày khắc mệnh" coi ngày có nạp âm khắc nạp âm năm sinh là ngày nên tránh. Nó phủ rất rộng: mỗi tuổi có 12 trên 60 ngày như vậy, khoảng 73 ngày một năm. Sách chọn ngày chính thống đặt trọng tâm ở thần sát, trực và quan hệ xung của chi ngày với chi tuổi; còn theo lối "khắc mà thành" của sách nạp âm, nhiều ngày "khắc" lại là ngày hợp.

Câu hỏi "ngày này có khắc tuổi tôi không" xuất hiện trong gần như mọi cuộc chọn ngày cưới, ngày động thổ. Bài này đếm bằng máy xem luật ấy loại bao nhiêu ngày, đặt nó cạnh các luật xung tuổi mà lịch Việt dùng, và chỉ ra chỗ nó mâu thuẫn với chính sách nạp âm.

Luật nói gì, và nó loại bao nhiêu ngày

Mỗi ngày có một cặp can chi, mỗi cặp có một nạp âm. Luật dân gian: ngày có hành nạp âm khắc hành nạp âm năm sinh (Kim khắc Mộc, Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thủy, Thủy khắc Hỏa, Hỏa khắc Kim) là "ngày khắc mệnh".

Trong vòng sáu mươi ngày, mỗi hành có đúng mười hai ngày (sáu tên nạp âm, mỗi tên hai ngày). Vậy với bất kỳ tuổi nào, 12 trên 60 ngày, tức 20%, là ngày khắc theo luật này. Đếm cho năm dương lịch 2027 bằng máy:

Khoảng bảy mươi ngày một năm, hơn hai tháng. Cộng thêm các lệ kiêng khác của lịch, số ngày còn lại để chọn cho một việc thu hẹp rất nhanh.

Đặt cạnh luật xung tuổi của lịch Việt

Lịch Việt và công cụ chọn ngày phổ biến xét tuổi chủ yếu bằng quan hệ can chi của ngày với năm sinh, không bằng nạp âm:

Luật nạp âm loại nhiều gấp hai, ba lần luật xung, và gấp mười hai lần luật thiên khắc địa xung.

Điều đáng chú ý hơn: hai hệ không trùng nhau. Với tuổi Canh Ngọ, ngày nặng nhất theo can chi là Giáp Tý (thiên khắc địa xung), nhưng Giáp Tý có nạp âm Hải Trung Kim, mà Thổ (của tuổi) sinh Kim: theo luật nạp âm, đó không phải ngày khắc mệnh. Đếm trên cả sáu mươi tuổi: 48 tuổi có một ngày thiên khắc địa xung trong vòng sáu mươi ngày, và chỉ 12 trong 48 ngày ấy đồng thời là ngày nạp âm khắc tuổi. Ba phần tư ngày "nặng nhất" theo can chi lại "sạch" theo nạp âm, và ngược lại.

Hai hệ đo hai thứ khác nhau. Luật xung đo quan hệ của chính can chi (ngày đứng đối diện tuổi); luật nạp âm đo quan hệ giữa hai nhãn hình tượng. Dùng chồng cả hai thì gần như ngày nào cũng có lý do để loại.

Sách chọn ngày chính thống đặt trọng tâm ở đâu

Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, bộ sách chọn ngày triều Thanh cho biên soạn để chỉnh lý các thuyết thần sát, xét ngày bằng các lớp: thần sát của năm, tháng, ngày; trực (Kiến, Trừ, Mãn…); và bảng việc nên làm, việc kiêng của từng ngày theo thần sát. Quan hệ với tuổi người được xét qua những thứ như ngày xung tuổi. Theo chỗ chúng tôi đọc, bộ sách này không đặt "ngày nạp âm khắc nạp âm tuổi" làm một lệ kiêng chính.

Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt cũng tổ chức việc chọn ngày theo từng việc (cưới gả, động thổ, khai trương…) với danh mục ngày tốt, trực, thần sát riêng, như công cụ chọn ngày của site đang làm (xem xem ngày cưới). Công cụ ấy trừ điểm ngày xung tuổi, thiên khắc địa xung, cộng điểm ngày tam hợp, lục hợp với tuổi; nó không trừ điểm ngày nạp âm khắc tuổi.

Luật "ngày khắc mệnh" vì vậy nên được hiểu là một lớp của lịch dân gian, sống mạnh trong lời truyền và các bảng phổ thông, chứ không phải xương sống của phép chọn ngày.

Khắc mà thành: chỗ luật tự mâu thuẫn với sách nạp âm

Chính các chương nạp âm của Tam Mệnh Thông Hội và khẩu quyết đi kèm không coi mọi tương khắc là xấu (xem nạp âm phản sinh, phản khắc). Đặt luật "ngày khắc mệnh" lên vài tuổi (hình tượng từng tên ở các bài như sáu nạp âm hành Kim):

Với khoảng một phần ba số tên nạp âm, luật "ngày khắc mệnh" loại đúng những ngày mà sách nạp âm coi là ngày giúp "thành". Một luật lấy nạp âm làm gốc mà đọc ngược với sách nạp âm là dấu hiệu nó được rút gọn từ bảng sinh khắc hai cột, không qua hình tượng.

Nếu vẫn muốn dùng luật này

Nhiều gia đình vẫn muốn tránh ngày khắc mệnh cho yên lòng. Cách dùng có chừng mực:

1. Xét theo việc, theo người đứng ra. Cưới thì thường xét tuổi cô dâu (cùng với chú rể ở một số nơi); động thổ xét tuổi chủ nhà. Không xét cho cả nhà.
2. Đặt luật này sau các lớp chính. Lọc trước bằng ngày hợp việc, trực, thần sát, ngày không xung tuổi; còn lại nhiều ngày thì mới dùng luật nạp âm để chọn giữa chúng.
3. Nhìn tên nạp âm, không chỉ hành. Tuổi Kiếm Phong Kim, Lộ Bàng Thổ, Thiên Hà Thủy, Tích Lịch Hỏa thì những ngày "khắc" theo luật lại là ngày hợp theo sách.

Sách cổ nói gì

Tam Mệnh Thông Hội, các chương nạp âm, đại ý: ngũ hành nạp âm có cái khắc mà thành, có cái sinh mà bại; kim mũi kiếm, kim trong cát phải nhờ lửa mới thành khí cụ; nước sông trời, nước biển lớn thì đất không khắc nổi.

Bình: Đây là lời của chính bộ sách nạp âm. Một luật kiêng ngày theo nạp âm mà bỏ qua câu này là đã bỏ qua phần tinh nhất của hệ nạp âm.

Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, tóm theo cách bộ sách sắp xếp (lời tóm của chúng tôi): chọn ngày phải theo việc, mỗi việc có thần sát nên dùng, nên kiêng riêng, không lấy một lệ mà dùng cho mọi việc.

Bình: Tinh thần "theo việc" của sách chọn ngày triều đình đi ngược với một luật áp đồng loạt hai mươi phần trăm số ngày cho mọi việc.

Đọc cho đúng mức

Không có bằng chứng ngày "khắc mệnh" cho kết quả khác. Đây là quy ước của lịch dân gian, không phải phép đo.

Luật này rất rộng. Một phần năm số ngày trong năm, áp như nhau cho cả lứa tuổi.

Hai hệ (can chi và nạp âm) đo hai thứ khác nhau. Dùng chồng thì số ngày còn lại rất ít; người làm nghề chọn một hệ chính và dùng hệ kia, nếu có, như lớp phụ.

Việc nên làm

1. Chọn ngày theo việc trước bằng công cụ dưới đây (ngày hợp việc, trực, xung tuổi).
2. Nếu gia đình muốn xét thêm nạp âm, chỉ dùng để chọn giữa các ngày đã đạt, và nhớ các tên nạp âm "khắc mà thành".
3. Tra đúng tên nạp âm của tuổi mình ở bảng lục thập hoa giáp, đừng chỉ dừng ở hành.

🗓️Xem ngày tốt xấu
Một ngày bất kỳ: hoàng đạo, trực, nhị thập bát tú, giờ tốt, việc nên tránh.✨ Dùng thử

Nguồn tham khảo

• Hiệp Kỷ Biện Phương Thư, biên soạn đời Càn Long: phần nghi kỵ theo việc, thần sát ngày (đại ý).
• Vạn Dân Anh, Tam Mệnh Thông Hội: các chương nạp âm, khắc mà thành (đại ý).
• Ngọc Hạp Thông Thư bản Việt: các mục chọn ngày theo việc (đại ý).
• Số ngày khắc tuổi năm 2027, đối chiếu thiên khắc địa xung trên 60 tuổi: tính bằng chương trình riêng với bảng nạp âm của bộ máy lá số aihuyenhoc.com; quy tắc xung, thiên khắc địa xung theo công cụ chọn ngày của site.