Nhà phố 5 tầng: tầng nào ở, tầng nào thờ, tầng nào cho thuê

Nhà phố 5 tầng thường xếp theo ba lối chồng lên nhau: theo tục, phòng thờ ở tầng trên cùng có mái che; theo Huyền Không, tầng nào cũng nhận khí qua đầu cầu thang nên vị trí thang quyết định phòng nào "sống"; theo công năng, người già ở thấp, trẻ nhỏ gần bố mẹ, tầng trệt để kinh doanh hoặc để xe. Ba lối hiếm khi đá nhau nếu sắp đúng thứ tự.

Ba lối xếp tầng và chỗ chúng va nhau

Cổ thư phong thủy viết cho nhà thấp, phần lớn một tầng, cùng lắm có gác. Dương Trạch Tam Yếu bàn cửa, phòng chủ, bếp trên một mặt bằng; Bát Trạch Minh Kính chia tám phương trên một mặt bằng. Không sách cổ nào có chương "nhà năm tầng". Vì vậy cách xếp tầng hôm nay là ghép ba nguồn:

Chỗ va nhau thường gặp nhất: tục muốn phòng thờ ở tầng 5 thì phòng thờ thành nơi xa nhất với ông bà — người hay thắp hương nhất lại phải leo nhiều bậc nhất. Bài này giải chỗ va đó trước, rồi mới đến bảng mẫu.

Lối thứ nhất: phòng thờ trên cùng — tục từ đâu ra

Nhà Việt xưa một tầng, bàn thờ đặt ở gian giữa, trên đầu chỉ có mái. Khi nhà lên tầng, tục giữ một ý: không có ai ngủ, đi lại, giặt giũ phía trên bàn thờ. Cách dễ nhất để giữ ý đó là đưa bàn thờ lên tầng trên cùng. Không sách phong thủy cổ nào ghi "thờ ở tầng trên cùng"; đó là cách người phố hiện đại giữ một tập quán cũ trong nhà nhiều tầng.

Hai hệ quả cần biết:

• Tầng trên cùng không phải là sân thượng lộ thiên. Phòng thờ cần mái đặc phía trên. Nhà làm tum thang ở tầng 5 thì phòng thờ đặt trong tum, phần sân còn lại để phơi đồ, trồng cây. Chi tiết trường hợp tầng thượng vừa là sân phơi ở bài bàn thờ tầng thượng.
• Phòng thờ không nên trùng trục với nhà vệ sinh tầng dưới. Nhà ống hay xếp vệ sinh chồng thẳng một trục từ tầng 1 lên tầng 4 cho gọn đường ống; trục ấy lên đến tầng 5 thì đừng kê bàn thờ ngay trên đó. Bài bàn thờ trên nhà vệ sinh có cách dịch trục.

Nếu ông bà ở tầng trệt và chân yếu, nhiều nhà chọn cách khác: phòng thờ chính ở tầng trên cùng, ngày thường ông bà thắp hương ở một ban thờ nhỏ tầng dưới, giỗ Tết cả nhà lên trên. Tục không cấm cách này; điều tục giữ là không có sinh hoạt phía trên bàn thờ chính.

Lối thứ hai: Huyền Không — khí lên tầng theo cầu thang

Huyền Không lập một tinh bàn cho cả ngôi nhà, theo tọa – hướng và năm xây (vận). Thẩm Thị Huyền Không Học không có phần riêng cho nhà nhiều tầng; các thầy về sau đọc tầng trên theo lối, đại ý: mỗi tầng dùng chung tinh bàn với nhà, nhưng khí lên tầng đi qua cầu thang, nên chỗ đầu thang ở mỗi tầng được xét như "cửa" của tầng đó. Có phái lại lấy hướng ban công hoặc cửa sổ lớn của từng tầng làm chỗ khí vào. Không có lối nào được mọi phái công nhận.

Ví dụ một nhà ống hướng Đông Nam (tọa Càn, hướng Tốn), xây trong vận 9. Chạy công cụ tinh bàn:

Đây là cục song tinh đáo tọa: cả sao vượng của người lẫn của khí đều nằm ở phía sau. Đọc theo Huyền Không, phía sau nhà cần khoảng mở (giếng trời sau, cửa sổ lớn, ban công sau) để hướng tinh 9 có chỗ nhận khí, đồng thời đó là chỗ tốt cho phòng ngủ vì sơn tinh 9 cũng ở đây. Với nhà 5 tầng, điều này dẫn tới một cách xếp gọn: phòng ngủ chính dồn về phía sau ở các tầng giữa, giếng trời hoặc ô thoáng đặt cuối nhà. Cầu thang ở dải Đông Bắc gặp hướng tinh 2 — vận 9 coi là sao tiến khí, nhưng nhiều thầy vẫn dè dặt với số 2 vì tên Nhị Hắc của nó; đây là chỗ các phái chưa thống nhất.

Lớp năm 2027 chồng lên: Cửu Tử nhập trung, Ngũ Hoàng bay tới chính Bắc, Nhị Hắc tới chính Tây. Với căn ví dụ, góc sau tay trái (Bắc) là chỗ nên tránh khoan đục lớn trong năm 2027 — bài sửa nhà theo phi tinh có bảng theo tháng.

Mỗi nhà một tinh bàn; bảng trên chỉ đúng cho nhà tọa Càn hướng Tốn vận 9. Nhà bạn nhập hướng đo được vào công cụ tinh bàn để có bảng riêng.

Lối thứ ba: công năng — phần đo được

Đây là phần ít tranh cãi nhất, và là phần quyết định nhà có dễ sống hay không:

• Người già ở thấp. Một tầng nhà phố cao 3,3 – 3,6 m, cầu thang chừng 20 – 22 bậc mỗi tầng; ông bà ở tầng 4 là mỗi ngày leo lên xuống cả trăm bậc. Tầng 1 hoặc tầng 2 là hợp lý; tầng trệt thì ồn và bụi nếu nhà mặt đường. Bài phòng ngủ người già bàn chuyện cung Càn – Khôn đi kèm.
• Trẻ nhỏ cùng tầng hoặc sát tầng bố mẹ. Trẻ dưới mười tuổi ngủ cách bố mẹ hai tầng là bất tiện ban đêm và kém an toàn cầu thang.
• Bếp không đặt quá cao. Bếp tầng 4, tầng 5 nghĩa là mang đồ chợ lên cao và kéo đường ga lên cao; bếp tầng trệt hoặc tầng 1 thì tiện, trừ khi tầng trệt cho thuê.
• Việc ướt gom một trục. Vệ sinh, giặt, phơi chồng thẳng hàng để đường ống ngắn, ít rò thấm.
• Tầng trệt cho thuê cần lối riêng lên các tầng trên. Không có lối riêng thì người nhà đi xuyên qua cửa hàng mỗi tối, khoá cửa thành chuyện rắc rối. Bài tầng trệt cho thuê bàn kỹ phần cửa.

Hoàng Đế Trạch Kinh, đại ý, xếp "nhà nhỏ người đông" vào cái thực và "nhà lớn người ít" vào cái hư. Nhà 5 tầng cho một gia đình ba bốn người dễ thành hư: tầng 3, tầng 4 bỏ trống, đóng cửa quanh năm, ẩm và bụi. Nếu nhà rộng hơn nhu cầu, gom sinh hoạt vào ba tầng dưới và dùng hai tầng trên làm việc rõ ràng (làm việc, thờ, giặt phơi) tốt hơn để phòng trống.

Bảng mẫu xếp tầng

Hai phương án cho nhà ống 4 – 5 m ngang, gia đình ba thế hệ:

Trục vệ sinh đi chung một dải từ tầng trệt lên tầng 3 và dừng ở đó; phòng thờ tầng 4 đặt ở phía còn lại của mặt bằng, không trùng trục ống. Phương án B đẩy bếp lên tầng 1 — vẫn là tầng thấp, không phải bê đồ lên quá cao.

Nhà cao hơn — năm tầng cộng tum — thì chèn thêm một tầng phòng ngủ vào giữa; nguyên tắc không đổi: thờ trên cùng, người già dưới thấp, việc ướt một trục.

Chiều cao tầng theo thước Lỗ Ban

Lỗ Ban Kinh, đại ý, dùng thước để định cỡ cửa; người Việt nay mở rộng ra cả chiều cao thông thủy của tầng (từ mặt sàn hoàn thiện tới mặt trần), đo bằng thước 52,2 cm vì đó là khoảng rỗng. Chạy công cụ thước Lỗ Ban:

Hai lưu ý thợ hay quên: con số Lỗ Ban áp cho thông thủy sau hoàn thiện, không phải cao độ sàn bê tông; và 3,00 m tròn trịa lại rơi đúng ranh cung Cô Độc. Chênh vài phân không ai nhận ra bằng mắt, nên chọn số nằm giữa đoạn đỏ để thi công lệch một hai phân vẫn còn trong cung.

Đọc cho đúng mức

Tục "thờ trên cùng" là tập quán, không phải luật của sách phong thủy; nhà đặt phòng thờ ở tầng 2 mà phía trên là phòng sách ít người đi lại cũng có, và không sách nào nói điều đó là phạm. Huyền Không cho nhà nhiều tầng là phần người sau bổ sung, các phái còn tranh nhau lấy cửa tầng ở đầu thang hay ở ban công. Bảng tinh bàn trong bài chỉ dùng được cho đúng một tọa – hướng.

Phần vững nhất của bài là phần công năng: chiều cao bậc, số tầng phải leo, đường ống, lối riêng cho người thuê. Khi một gợi ý phong thủy buộc ông bà leo lên tầng 4, công năng nên thắng.

Việc nên làm

• Đo hướng nhà, chạy tinh bàn một lần, đánh dấu cung có sao 9 để đặt phòng ngủ chính và khoảng mở.
• Chọn trục vệ sinh trước, rồi đặt phòng thờ ở phía không trùng trục đó.
• Xếp ông bà ở tầng 1 hoặc tầng trệt phía sau, cạnh một nhà vệ sinh không có bậc.
• Nếu cho thuê tầng trệt, làm lối riêng và chân thang riêng ngay từ bản vẽ.
• Chốt chiều cao thông thủy từng tầng theo đoạn đỏ trên thước 52,2 cm trước khi đổ sàn.

Tầng của ông bà là chỗ cả nhà mong vững và yên nhất. Nếu muốn có một vật nhỏ trong phòng ông bà làm lời nhắc cho điều đó, nhiều nhà chọn đồ hành Thổ — gốm, đá — như một biểu tượng; việc chính vẫn là sàn không trơn, tay vịn chắc, đèn đêm đủ sáng.

📏Thước Lỗ Ban
Tra kích thước cửa, bàn thờ, mộ trên ba loại thước 52,2 – 42,9 – 38,8 cm.Mở

Nguồn tham khảo

• Dương Trạch Tam Yếu — Triệu Cửu Phong, đời Thanh; cửa, phòng chủ, bếp (đại ý).
• Thẩm Thị Huyền Không Học — Thẩm Trúc Nhưng; lập tinh bàn, sơn tinh và hướng tinh (đại ý). Phần nhà nhiều tầng là cách đọc của các thầy về sau, ghi rõ trong bài.
• Hoàng Đế Trạch Kinh — đoạn năm hư năm thực (đại ý).
• Lỗ Ban Kinh — phần thước đo cửa (đại ý).
• Tinh bàn tọa Càn hướng Tốn vận 9 và phi tinh năm 2027 chạy bằng `PhiTinh::lap`, `PhiTinh::saoNam`; khoảng chiều cao chạy bằng `ThuocLoBan::doanTot` của aihuyenhoc.