Nhà phố tầng trệt cho thuê kinh doanh, gia đình ở trên: cửa nào là cửa chính của hộ ở

Nhà phố cho thuê tầng trệt, gia đình ở trên vẫn giữ nguyên tọa hướng và tinh bàn: mặt tiền là hướng, vận theo năm xây. Cái thay đổi là cửa của hộ ở: Huyền Không xét cửa người nhà thật sự đi hằng ngày như khí khẩu. Đi chung qua cửa hàng, có lối riêng sát mặt tiền hay cửa hông ra hẻm thì cửa ấy rơi vào cung khác nhau, mang sao khác nhau.

Ba kiểu lối lên thường gặp

Nhà ống mặt phố Việt Nam cho thuê tầng trệt thường rơi vào một trong ba kiểu:

1. Đi chung qua cửa hàng. Cầu thang ở giữa hoặc cuối nhà, người nhà đi xuyên qua mặt bằng thuê. Cửa hàng đóng cửa cuốn thì người nhà mở cửa nhỏ trên cửa cuốn hoặc có chìa khoá riêng. Rẻ nhất, không mất diện tích cho thuê, nhưng chung giờ giấc, chung an ninh, khách của cửa hàng nhìn thấy cầu thang lên nhà.
2. Lối riêng sát mặt tiền. Ngăn một dải rộng 0,9 – 1,2 m dọc một bên tường, từ mặt tiền vào tới chân thang, có cửa nhỏ riêng cạnh cửa cuốn. Mất một phần tư đến một phần ba bề ngang mặt bằng thuê, giá thuê giảm theo, nhưng hai bên tách hẳn.
3. Cửa hông hoặc cửa hậu ra hẻm. Nhà có hẻm bên hông hay hẻm sau thì mở cửa riêng ra đó, cầu thang đặt sát cửa ấy. Mặt bằng thuê giữ trọn, hộ ở có lối riêng — nhưng phụ thuộc hẻm: rộng hay hẹp, sáng hay tối, có lối thoát ra đường không.

Ba kiểu này khác nhau trước hết ở chuyện sống chung với người thuê. Phần phong thủy đến sau, nhưng cũng đáng xét vì cửa là thứ khó đổi nhất.

Huyền Không: tọa hướng không đổi, khí khẩu đổi

Thẩm Thị Huyền Không Học, đại ý, lấy tọa hướng theo khối nhà và vận theo lúc nhà dựng xong. Cho thuê tầng trệt không làm đổi mặt tiền, không đổi năm xây — vậy tinh bàn giữ nguyên. Đừng lập bàn mới lấy cửa hông làm hướng chỉ vì nhà mình giờ đi cửa hông: hướng là mặt nạp sáng, nạp gió, nhìn ra đường của cả khối nhà, không phải lối người đi.

Cái đổi là khí khẩu của hộ ở. Cửa là chỗ động: ngày nào cũng mở đóng, người ra vào, gió theo vào. Thẩm Thị coi chỗ động là chỗ thúc sao ở cung đó phát tác. Hộ ở đi cửa nào, cung chứa cửa ấy là cung được "đánh thức" cho hộ ở.

Còn cửa cuốn mặt tiền của cửa hàng thì sao? Nó vẫn là khí khẩu lớn nhất của cả khối nhà, mở cả ngày. Các thầy hiện đại thường đọc nó như khí khẩu của phần nhà cho thuê, và vẫn ảnh hưởng tới khối nhà chung — nhưng với người ngủ ở tầng trên, cửa họ dùng mới là cửa đáng xét nhất.

Ví dụ: một nhà ống, bốn vị trí cửa

Nhà ống 4 × 20 m, mặt tiền nhìn Tây (sơn Dậu, tọa Mão), xây xong năm 2015, vận 8. Hẻm chạy dọc phía Bắc nhà, hẻm sau ở phía Đông. Tinh bàn lập bằng công cụ của site:

Nhà xây năm 2015 là cục song tinh đáo hướng của vận 8 — hai sao 8 ở mặt tiền. Sang vận 9 (từ 2024), sao 8 đã qua thời; sao vượng mới là hướng tinh 9, nằm ở Tây Bắc.

Nhà ống dài thì cung của một cái cửa phụ thuộc cách chia. Bài nhà ống theo Huyền Không khuyên lấy cách chia tỉ lệ (chín ô, mỗi ô 1,33 × 6,67 m) làm chính, kiểm lại bằng cách chia quạt 45 độ từ tâm. Tâm nhà ở giữa, cách mặt tiền 10 m:

Ba điều đọc ra:

• Lối riêng sát góc Bắc của mặt tiền rơi vào ô Tây Bắc theo cách chia chính — cung có hướng tinh 9 đang vượng. Theo cách kiểm thì vẫn là Tây (sao 8). Hai cách cùng cho sao tốt hoặc vừa, nên đây là lựa chọn yên tâm nhất trong bốn.
• Cửa hông cách mặt tiền 8 m là chỗ hai cách chia cãi nhau gay gắt nhất: một bên ra Ngũ Hoàng, một bên ra sao vượng. Gặp chỗ như vậy, đừng dựa vào sao để quyết. Dời cửa hông lên phía trước (trong khoảng 6 m đầu) thì cả hai cách mới cùng ra cung tốt hoặc vừa (Tây Bắc sao 9, hoặc Tây sao 8).
• Cửa hậu cả hai cách đều ra Đông, hướng tinh 3 đã qua thời. Không phải lý do để bỏ cửa hậu — nó là lối thoát nạn thứ hai rất quý — nhưng không nên lấy làm cửa đi chính hằng ngày nếu có lựa chọn khác.

Năm 2027 sao năm Ngũ Hoàng bay tới phương Bắc: nếu định trổ cửa hông ra hẻm Bắc thì nên làm trước hoặc sau năm 2027 — xem Ngũ Hoàng 2027.

Bảng trên chỉ đúng cho nhà này. Nhà hướng khác, năm xây khác, phải lập lại bằng công cụ tinh bàn.

Dương Trạch Tam Yếu: "cửa" của hộ ở là cửa nào

Dương Trạch Tam Yếu của Triệu Cửu Phong, đại ý, xếp cửa lên đầu ba yếu tố của nhà — cửa, phòng chủ, bếp. Sách viết cho nhà một hộ, cửa nào cũng là của mình. Với nhà hai hộ trên dưới, câu hỏi "cửa nào là cửa" có câu trả lời thực tế: cửa mà người nhà đi qua hằng ngày, kể cả buổi tối khi cửa hàng đã đóng.

Nếu ngày đi qua cửa hàng, tối đi cửa hông, thì cửa nào được dùng nhiều hơn và vào giờ người nhà về nghỉ là cửa nặng hơn. Thầy theo lối Tam Yếu sẽ xét tiếp phòng chủ và bếp ở tầng trên theo tâm của tầng trên — xem bài Dương Trạch Tam Yếu.

Chuyện sống chung với người thuê

Phần này không có trong sách nào, nhưng là phần quyết định nhà ở có yên không.

Ngành hàng của người thuê. Cửa hàng quần áo, văn phòng, tiệm thuốc thì yên. Quán ăn có bếp nấu thì có khói, mùi, dầu mỡ, chuột gián, giờ dọn dẹp khuya. Quán nhậu, karaoke thì ồn tới khuya. Gara sửa xe, cửa hàng ga, kho vải, kho hàng nhựa thì tăng nguy cơ cháy cho cả người ở trên. Ghi rõ những ngành không cho thuê vào hợp đồng ngay từ đầu.

Lối thoát nạn. Đây là điều quan trọng nhất của kiểu nhà này. Nhiều vụ cháy nhà ống có tầng trệt kinh doanh cho thấy cùng một bài học: đám cháy bắt đầu ở tầng trệt, lối duy nhất lên xuống đi qua đúng chỗ cháy, người ở trên bị kẹt. Vì vậy:

• Nhà đi chung qua cửa hàng cần một lối thoát thứ hai: ban công không lồng sắt kín (hoặc lồng có ô mở được từ trong), lối lên mái sang nhà bên, thang dây.
• Chân cầu thang ngăn với mặt bằng thuê bằng vách và cửa chống cháy tự đóng, nếu đi chung.
• Báo khói ở chân thang và ở mỗi tầng ngủ; bình chữa cháy ở chân thang tầng trên.
• Lối riêng và cửa hông, cửa hậu chính là lối thoát thứ hai — một lý do nữa để giữ chúng thông thoáng.

Điện, nước, biển hiệu. Tách công tơ điện, đồng hồ nước cho mặt bằng thuê. Biển hiệu của người thuê không được che cửa sổ tầng trên: biển ngang theo quy định về biển hiệu trong Luật Quảng cáo 2012 cao tối đa 2 m, không vượt chiều ngang mặt tiền — ghi chiều cao biển vào hợp đồng để khỏi bị che sáng phòng khách tầng hai.

Khói bếp của quán. Nếu cho quán ăn thuê, thoả thuận ống hút khói đi lên mái theo đường riêng, không xả ra hẻm hay vào giếng trời, nơi hơi khói sẽ đi thẳng lên các tầng ở.

Bài thuê mặt bằng kinh doanh nhìn chuyện này từ phía người thuê; bài nhà có lối đi chung bàn trường hợp lối vào dùng chung với nhà khác.

Đọc cho đúng mức

Tinh bàn của nhà không đổi khi cho thuê tầng trệt; chỉ cửa của hộ ở đổi, và cách đọc cửa đó làm khí khẩu là lối các thầy Huyền Không hiện đại suy ra từ Thẩm Thị, không phải nguyên văn sách. Với nhà ống dài, cung của một cửa hông còn phụ thuộc cách chia, nên kết luận chỉ nên giữ khi hai cách chia đồng ý.

Còn lại, những thứ quyết định nhà có yên hay không đều nằm ngoài sách: ngành hàng của người thuê, lối thoát nạn, khói bếp, giờ giấc. Một lối riêng mang sao vượng mà hẹp, tối, không có lối thoát thứ hai thì vẫn là lựa chọn kém hơn một lối đi chung có cửa ngăn cháy và ban công thoát hiểm.

Việc nên làm

• Giữ nguyên tọa hướng theo mặt tiền và vận theo năm xây; không lập bàn mới theo cửa hông.
• Xác định cửa hộ ở đi hằng ngày, chia cung bằng cả hai cách; chỉ dựa vào sao khi hai cách đồng ý.
• Nếu còn chọn được: lối riêng sát mặt tiền hoặc cửa hông ở phần trước nhà thường cho kết quả ổn định hơn cửa hông giữa nhà.
• Hợp đồng thuê ghi rõ ngành hàng không nhận, giờ hoạt động, chiều cao biển hiệu, đường ống hút khói.
• Lắp báo khói, cửa ngăn cháy ở chân thang nếu đi chung; giữ một lối thoát thứ hai không bị khoá kín.
• Định trổ cửa phía Bắc thì tránh năm 2027.

Nếu muốn lối riêng lên nhà có một dấu hiệu "đây là cửa nhà mình", tách khỏi không khí buôn bán bên cạnh, nhiều nhà đặt một chậu cây xanh nhỏ ở bậc cửa riêng hoặc chiếu nghỉ đầu tiên — hành Mộc, tượng cho sự sống và sinh sôi. Chọn chậu không lấn lối thoát.

Nguồn tham khảo

• Dương Trạch Tam Yếu — Triệu Cửu Phong, đời Thanh; cửa là đầu trong ba yếu tố cửa, phòng chủ, bếp (đại ý).
• Thẩm Thị Huyền Không Học — Thẩm Trúc Nhưng; tọa hướng theo khối nhà, vận theo lúc dựng xong, chỗ động thúc sao (đại ý).
• Luật Quảng cáo 2012 — phần quy định về biển hiệu.
• Tinh bàn nhà ví dụ chạy bằng mã công cụ tinh bàn của aihuyenhoc (`PhiTinh::tinh`, tọa Mão, vận 8, đọc theo vận 9 và năm 2027).