Phong thủy phòng họp: bàn tròn hay chữ nhật, chỗ ngồi của người chủ trì

Trong phòng họp, chỗ của người chủ trì theo loan đầu là chỗ lưng tựa tường đặc, xa cửa nhất và nhìn thấy cửa, thường ở đầu bàn phía trong. Bàn tròn hay bàn chữ nhật không phải chuyện cát hung: bàn tròn hợp cuộc bàn bạc ngang hàng, bàn chữ nhật hợp cuộc họp có người điều hành, có trình chiếu. Chọn bàn theo cách họp, rồi xếp chủ vị theo cửa và tường.

Câu "hướng minh nhi trị" và chỗ ngồi chủ

Câu kinh điển hay được dẫn khi bàn chỗ ngồi của người đứng đầu nằm ở Thuyết Quái truyện của Chu Dịch, đoạn nói về quẻ Ly:

Nghĩa: bậc thánh quay mặt về phương Nam mà nghe việc thiên hạ, hướng về phía sáng mà trị. — Chu Dịch, Thuyết Quái

Câu ấy giải thích vì sao cung điện xưa đặt ngai vua tọa Bắc nhìn Nam: Ly là quẻ của phương Nam, của ánh sáng. Đem vào phòng họp, chữ đáng giữ không phải "phương Nam" theo la bàn mà là "nghe" và "hướng minh": người chủ trì ngồi ở chỗ nhìn ra được toàn bộ những người đang nói, nhìn về phía người đến, phía sáng. Phòng họp ở tầng mười hai của một tòa nhà không cần xoay bàn theo kim la bàn để đúng câu này.

Táng Thư, đại ý, chuộng chỗ có Huyền Vũ (núi) sau lưng và Chu Tước (khoảng thoáng) trước mặt. Gộp hai ý lại, chủ vị trong phòng họp có ba điều:

1. Lưng tựa tường đặc. Không tựa vách kính ra hành lang, không tựa cửa sổ lớn, không có lối đi sau ghế.
2. Xa cửa nhất. Người vào trễ không đi ngang qua sau lưng chủ trì.
3. Thấy được cửa. Biết ai vào, ai ra mà không phải quay đầu.

Trong phòng chữ nhật có cửa ở một đầu, chỗ ấy là đầu bàn phía trong. Cửa ở giữa tường dài thì chủ vị thường ở giữa cạnh dài đối diện cửa, hoặc ở một đầu bàn chéo với cửa.

Bàn tròn: không có đầu bàn, nhưng vẫn có chỗ trên

Bàn tròn được chọn vì nó không có đầu bàn: ai ngồi cũng ngang nhau, nhìn thấy mặt nhau. Nó hợp những cuộc họp nhỏ từ bốn đến tám người, kiểu bàn ý tưởng, gỡ một việc khó, họp nhóm hằng tuần.

Nhưng mâm cơm tròn của người Việt cho thấy một điều thú vị: bàn tròn vẫn có chỗ trên. Ông bà ngồi phía trong, xa cửa, quay lưng vào vách; con cháu ngồi phía ngoài, gần cửa và gần bếp để tiện xới cơm. Hình dạng cái mâm không quyết định chỗ trên dưới — cửa và tường quyết định. Phòng họp cũng vậy: đặt bàn tròn rồi, chỗ đối diện cửa, tựa tường vẫn tự nhiên thành chỗ của người chủ trì.

Nhược điểm của bàn tròn:

• Đường kính trên khoảng 1,5 mét thì người ngồi đối diện đã xa nhau, phải nói to.
• Không có cạnh nào để trống cho màn hình; ai ngồi quay lưng về màn hình phải xoay ghế.
• Tốn diện tích hơn bàn chữ nhật cùng số chỗ.

Bàn chữ nhật, bàn ô van, bàn chữ U

Bàn chữ nhật có đầu bàn rõ ràng. Nó hợp cuộc họp có người điều hành, có trình chiếu, có ký kết hay thương lượng hai phía ngồi đối diện. Bàn ô van giữ thứ tự ấy nhưng bo góc mềm hơn, người ngồi gần đầu bàn nhìn nhau dễ hơn. Bàn chữ U để trống một đầu cho màn hình hoặc người trình bày đứng, hợp buổi đào tạo.

Không sách cổ nào xếp bàn tròn là "cát" hay bàn vuông là "hung" cho phòng họp. Những bài nói bàn tròn "tụ khí" hay bàn góc nhọn "sát khí" là cách gán đời sau; phần có lý trong đó là góc bàn nhọn dễ va hông người đi qua, nên bàn họp bo góc là lựa chọn tốt về an toàn.

Màn hình và chủ vị tranh nhau một bức tường

Đây là chỗ khó thật của phòng họp hôm nay. Bức tường xa cửa nhất vừa là chỗ tốt nhất cho chủ vị, vừa là chỗ tốt nhất để treo màn hình (người vào ra không đi ngang trước màn hình). Ba cách gỡ hay gặp:

• Màn hình ở tường cuối, chủ trì ngồi đầu bàn ngay dưới màn hình, lệch sang một bên. Chủ trì vẫn tựa tường, mọi người nhìn về phía chủ trì và màn hình cùng một hướng. Hợp cuộc họp mà chủ trì tự trình bày.
• Màn hình ở tường hông dài, chủ trì ở đầu bàn phía trong. Mọi người xoay nhẹ ghế để xem; chủ trì nhìn được cả màn hình lẫn cửa. Hợp phòng dài.
• Màn hình ở tường gần cửa, chủ trì ở đầu xa. Chủ trì nhìn thẳng màn hình và cửa, nhưng người đi trễ phải bước qua trước màn hình. Chỉ hợp phòng ít người vào ra giữa chừng.

Ánh sáng: đừng để chủ trì ngồi ngược sáng

Cửa sổ sau lưng người chủ trì làm mặt họ thành một mảng tối trên nền sáng; người khác không đọc được nét mặt, trong khi đọc nét mặt là nửa cuộc họp. Cửa sổ sau màn hình thì màn hình chói. Chỗ hợp nhất cho cửa sổ là bên hông bàn họp, có rèm để kéo khi trình chiếu.

Đèn nên đều, không rọi thẳng xuống đầu một người, có chế độ giảm sáng khi chiếu. Chữ "hướng minh" ở trên, đọc theo nghĩa đen, là người chủ trì nhìn về phía sáng, còn mặt mình thì được chiếu đều — không bị cửa sổ biến thành hình bóng.

Kích thước bàn họp và thước Lỗ Ban

Mỗi người cần khoảng 60 – 70 cm mép bàn. Sau lưng ghế chừa khoảng 90 – 110 cm để lùi ghế và người khác đi qua. Từ đó suy ra chiều dài bàn, rồi mới tra thước. Bàn họp là đồ cố định nên người theo lệ thường tra thước Lỗ Ban 42,9 cm cho mặt bàn. Kết quả từ công cụ thước Lỗ Ban:

Số đề xuất là số nằm hẳn vào trong cung tốt, không sát ranh giới, vì xưởng mộc thường lệch vài mi-li-mét. Chiều cao bàn họp quen dùng 75 cm lại rơi cung xấu, và cả dải 69,7 – 80,4 cm đều đen; chỗ vênh giữa thước và thân người này đã bàn ở bài kích thước bàn giám đốc. Cách đọc ở đó áp được cho bàn họp: chiều cao theo người ngồi.

Ghế chủ trì có cần khác ghế còn lại

Không bắt buộc. Một số văn phòng đặt ghế chủ trì lưng cao hơn, như tấm bình phong của bậc ngồi trên. Với cuộc họp nội bộ hay họp với đối tác ngang hàng, ghế giống nhau giữ được không khí bàn bạc; chủ vị đã rõ nhờ chỗ ngồi, không cần nhờ cái ghế. Cách chọn ghế cho người ngồi lâu có ở bài ghế làm việc lưng cao.

Đọc cho đúng mức

• Câu "hướng minh nhi trị" nói về vị trí của bậc trị nước trong cung điện. Áp vào phòng họp là mượn ý — nhìn về phía người đến, phía sáng — chứ không phải quy định quay mặt về phương Nam la bàn.
• Chủ vị tựa tường, thấy cửa là phép loan đầu, được hầu hết các phái đồng ý và có lý do thực tế rõ.
• Bàn tròn hay chữ nhật là lựa chọn về cách họp. Sách cổ không xếp hình bàn vào cát hung.
• Thước Lỗ Ban là lệ của thợ mộc; số đo thuận người dùng, nhất là chiều cao, nên đứng trước khi hai bên vênh nhau.
• Một cuộc họp hiệu quả hay không trước hết nằm ở nội dung, người điều hành và thời lượng.

Việc nên làm

• Xác định cuộc họp thường gặp nhất trong văn phòng: bàn bạc ngang hàng hay có điều hành, có trình chiếu hay không, rồi chọn kiểu bàn.
• Đặt chủ vị ở chỗ tựa tường đặc, xa cửa, thấy cửa.
• Chọn chỗ treo màn hình theo một trong ba cách ở trên, tránh để chủ trì ngồi ngược cửa sổ.
• Tính chiều dài bàn theo số người (60 – 70 cm mỗi người), chừa lối sau ghế, rồi tra thước để chọn số nằm gọn trong cung tốt.
• Đặt cửa sổ ở bên hông bàn, có rèm cho lúc trình chiếu.

Nếu muốn một vật trong phòng họp nhắc chữ "hướng minh" của quẻ Ly, nhiều người chọn món hành Hỏa, như một chiếc đèn ấm ở góc phòng hay một món màu đỏ trầm trên kệ. Vật ấy là lời nhắc giữ phòng họp sáng sủa và cởi mở; cuộc họp tốt vẫn nhờ người điều hành.

📏Thước Lỗ Ban
Tra kích thước cửa, bàn thờ, mộ trên ba loại thước 52,2 – 42,9 – 38,8 cm.Mở

Nguồn tham khảo

• Chu Dịch, Thuyết Quái truyện — đoạn về quẻ Ly: "Thánh nhân nam diện nhi thính thiên hạ, hướng minh nhi trị".
• Táng Thư, tương truyền của Quách Phác — tứ linh, Huyền Vũ sau lưng, Chu Tước trước mặt; đại ý.
• Kích thước bàn tra bằng công cụ thước Lỗ Ban (thước 42,9 cm) của aihuyenhoc.com.