Tử vi Việt Nam và Trung Quốc khác nhau ở đâu: đo trên 2.000 lá số, sao nào lệch, lệch bao nhiêu

Tử vi Việt và tử vi Trung Hoa (Đài Loan, Hồng Kông, đại lục) cho cùng mười hai cung, cùng cục, cùng mười bốn chính tinh. Chỗ lệch nằm ở sáu quy tắc an phụ tinh và Tứ Hoá, ở lịch âm, ở bảng độ sáng và ở cách vẽ Tuần Triệt. Đo trên 2.000 lá số, 98% lá số có ít nhất một sao đặt khác chỗ.

Cách chúng tôi đo

Bộ máy lá số của site theo phái Việt phổ biến (sách Thái Thứ Lang). Chúng tôi lập 2.000 lá số ngẫu nhiên, người sinh 1930 – 2030, đủ nam nữ và mười hai giờ, rồi cho thư viện lập lá số mã nguồn mở iztro (viết ở Trung Quốc, theo sách Trung Hoa phổ biến) lập lại cùng ngày giờ. So từng sao, từng cung. Có 42 ca (2,1%) mà ngày âm lịch Việt khác ngày âm lịch Trung Quốc; các ca ấy được so riêng, đưa đúng ngày âm Việt vào thư viện kia.

Phần trùng hoàn toàn (không lệch ca nào): cung Mệnh, cung Thân, cục, Thân chủ, mười bốn chính tinh, Lộc Tồn, Kình Dương, Đà La, Văn Xương, Văn Khúc, Tả Phù, Hữu Bật, Địa Không, Địa Kiếp, Thiên Mã, khoảng ba mươi lăm phụ tinh khác, vòng Tràng Sinh, vòng Bác Sĩ, vòng Thái Tuế, đại vận, tiểu vận, Hoá Lộc, Hoá Quyền, Hoá Kỵ.

Nghĩa là xương sống của lá số là một. Hai bên khác nhau ở thịt.

Tám mục lệch, và lệch ở bao nhiêu lá số

Trên 1.958 ca cùng ngày âm:

Mỗi tỉ lệ đều giải thích được bằng số học:

• Thiên Quý chỉ trùng khi sinh ngày âm 2, 8, 14, 20 hoặc 26. Hai cách đếm, một nghịch một thuận, gặp nhau mỗi sáu ngày: năm ngày trên ba mươi, nên lệch khoảng 83%.
• Hoả Linh: người Âm Nam, Dương Nữ lệch ở Hoả Tinh; người Dương Nam, Âm Nữ lệch ở Linh Tinh. Mỗi lá số chỉ một trong hai sao lệch. Trừ người sinh giờ Tý, giờ Ngọ, vì đi thuận hay nghịch 0 ô hoặc 6 ô đều tới cùng một chỗ. Thành ra cứ sáu lá số thì năm lá có Hoả hoặc Linh ở chỗ khác.
• Khôi Việt, Hoá Khoa, Thiên Trù chỉ dính một can năm mỗi mục, nên mỗi mục khoảng một phần mười lá số.

Cộng lại: 98,1% lá số (đo lại trên 20.000 lá số) có ít nhất một sao đặt khác chỗ; bỏ riêng Thiên Quý thì vẫn còn 88,9%. Nếu bạn so lá số của mình ở một trang Việt và một trang Trung Hoa mà thấy giống hệt, gần như chắc là trang "Trung Hoa" ấy đã chỉnh theo lối Việt, hoặc ngược lại.

Danh sách các mục này cũng có ở bài các trường phái tử vi; bài này đi vào tần suất và vào những chỗ ngoài bảng.

Hoả Tinh, Linh Tinh: cùng điểm khởi, khác chiều đi

Cả hai bên khởi Hoả Linh theo cùng một câu quyết theo chi năm sinh (dẫn ở mục Sách cổ). Câu quyết cho điểm khởi tại giờ Tý, rồi đếm tới giờ sinh. Chỗ tách là đếm chiều nào:

• Sách Trung Hoa phổ biến: cả Hoả và Linh đều đếm thuận.
• Phái Việt: Dương Nam, Âm Nữ thì Hoả thuận, Linh nghịch; Âm Nam, Dương Nữ thì Hoả nghịch, Linh thuận.

Ví dụ lập bằng công cụ lá số: sinh 10 giờ ngày 15/8/1984 (năm Giáp Tý, giờ Tỵ). Năm Tý thuộc nhóm Thân Tý Thìn, Hoả khởi Dần, Linh khởi Tuất.

Với người nam, một bên có sát tinh ngay Mệnh, một bên không. Lời luận về tính nóng nảy, bốc đồng của người ấy sẽ khác hẳn tuỳ trang.

Thiên Thương, Thiên Sứ: phái Trung Châu đảo theo âm dương

Phái Việt và phần lớn sách Trung Hoa an Thiên Thương ở cung Nô Bộc, Thiên Sứ ở cung Tật Ách, tức hai cung kẹp hai bên cung Thiên Di. Sinh năm nào, giờ nào thì hai sao cũng ở đúng hai cung ấy; hai bên trùng nhau ở mọi ca đã so.

Khác biệt nằm ở phái Trung Châu (Hồng Kông). Theo phần cài đặt phái Trung Châu trong thư viện iztro, câu quyết của phái ấy đại ý: Thiên Thương ở Nô Bộc, Thiên Sứ ở Tật Ách, kẹp Thiên Di, áp cho Dương Nam, Âm Nữ; còn Âm Nam, Dương Nữ thì đổi chỗ: Thiên Thương về Tật Ách, Thiên Sứ về Nô Bộc. Một nửa số lá số theo Trung Châu có hai sao này đảo chỗ so với lá số Việt.

Chuyện này đáng kể với người Việt vì lối xem hạn phái Việt dùng Thiên Thương, Thiên Sứ khá nhiều: tiểu vận, đại vận đi qua Nô Bộc hay Tật Ách, gặp sao nào, là một lớp đọc quen thuộc. Tính chất từng sao ở bài Thiên Thương, Thiên Sứ.

Lưu Hà và những sao chỉ lá số Việt có

Một nhóm sao có trên lá số Việt mà thư viện Trung Hoa dùng để so không an: Lưu Hà, Quốc Ấn (Lộc Tồn tiến 8 ô), Đường Phù (Lộc Tồn lùi 7 ô), Thiên Giải, Địa Giải, Đẩu Quân, và Thiên La, Địa Võng đặt cố định ở Thìn, Tuất.

Lưu Hà an theo can năm sinh:

Phái Việt xếp Lưu Hà vào nhóm sát tinh; bộ máy của site cũng tính nó như vậy khi chấm điểm cung. Sách Trung Hoa thường nhắc Thìn là Thiên La, Tuất là Địa Võng như tên gọi của hai cung, không vẽ thành sao riêng. Ngược lại, thư viện Trung Hoa có những sao lá số Việt không dùng, như một sao Giải Thần thứ hai an theo tháng.

Hệ quả: lá số Việt đông sao hơn, nên một cung trên lá số Việt có thể "nặng" hơn cùng cung ấy trên lá số Trung Hoa, chỉ vì có thêm một hai sát tinh nhỏ.

Ba chỗ lệch nằm ngoài bảng an sao

Lịch. Âm lịch Việt Nam từ năm 1968 tính theo múi +7, lịch Trung Quốc theo +8. Bộ máy đếm từng ngày từ 1968 tới 2030: 867 trên 23.011 ngày (3,8%) có ngày âm khác nhau; Tết lệch ngày ở các năm 1968, 1969, 1985, 2007, 2030; tháng nhuận khác chỗ ở 1984 – 1985 và 1987. Lệch lịch là lệch cả lá số, nặng hơn mọi chuyện khác phái (xem bài vì sao mỗi trang một lá số và sinh tháng nhuận).

Bảng độ sáng. Phái Việt dùng năm mức, sách Trung Hoa bảy mức. So 168 ô của mười bốn chính tinh, hai bảng cùng nhóm sáng, giữa, tối ở 123 ô, đảo hẳn sáng thành tối ở 20 ô; 13,1% lá số có chính tinh ở cung Mệnh bị hai bảng đánh giá ngược nhau. Chi tiết ở bài miếu, vượng, đắc, hãm.

Tuần, Triệt. Lá số Việt vẽ mỗi thứ phủ hai cung và coi rất nặng, có quy ước Triệt trước Tuần sau. Sách Trung Hoa an Tuần Không là một sao ở một cung; bản phổ biến tách Triệt thành hai sao, phái Trung Châu chỉ giữ một. Chi tiết ở bài Tuần Triệt.

Thái Thứ Lang và Vương Đình Chi

Hai tên tuổi hay được đặt cạnh nhau khi bàn chuyện tử vi Việt hay tử vi Trung Hoa.

Vân Đằng Thái Thứ Lang với Tử Vi Đẩu Số Tân Biên là cuốn có ảnh hưởng lớn nhất trong sách tử vi quốc ngữ. Lá số "phái Việt" mà phần lớn trang Việt dùng hôm nay, kể cả bộ máy của site, đi theo dòng sách Việt mà cuốn ấy đứng đầu: nhiều sao, bảng độ sáng năm mức, Tuần Triệt phủ hai cung, Hoả Linh theo âm dương, đọc vận bằng nhiều lớp sao lưu.

Vương Đình Chi ở Hồng Kông gắn với Trung Châu phái, công bố các giảng nghĩa mà ông cho là truyền từ một dòng thầy riêng. Đặt Trung Châu cạnh phái Việt thì thấy một điều bất ngờ: ở vài chỗ, Trung Châu gần phái Việt hơn là gần phần mềm Trung Quốc phổ biến. Mệnh chủ theo chi năm sinh là ví dụ: Trung Châu và phái Việt giống nhau, cấu hình mặc định của iztro thì theo cung Mệnh. Nhưng ở Thiên Thương, Thiên Sứ và ở Triệt thì Trung Châu lại tách xa phái Việt hơn cả.

Bài học cho người đọc: "tử vi Trung Quốc" không phải một khối. Khi một trang nói mình theo "chính tông", nên hỏi tiếp: chính tông theo sách nào, phái nào.

Sách cổ nói gì

Dịch: Người tuổi Thân, Tý, Thìn thì Hoả khởi ở Dần, Linh ở Tuất; tuổi Dần, Ngọ, Tuất thì Hoả ở Sửu, Linh ở Mão; tuổi Tỵ, Dậu, Sửu thì Hoả ở Mão, Linh ở Tuất; tuổi Hợi, Mão, Mùi thì Hoả ở Dậu, Linh ở Tuất. — khẩu quyết an Hoả Tinh, Linh Tinh lưu hành trong sách Đẩu Số

Bình: câu quyết chỉ cho điểm khởi tại giờ Tý, không nói đếm tới giờ sinh theo chiều nào. Chính khoảng trống ấy sinh ra hai cách: sách Trung Hoa phổ biến hiểu là luôn thuận; phái Việt thêm luật âm dương nam nữ, giống cách nhiều vòng sao khác (vòng Tràng Sinh, vòng Bác Sĩ, đại vận) vẫn đi thuận nghịch theo âm dương. Cả hai đều trung thành với câu chữ; họ khác nhau ở phần câu chữ bỏ ngỏ.

Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, nguồn chung của mọi phái, đại ý ghi các quyết an sao như thế dưới dạng câu ngắn để học thuộc; phần lớn dị biệt giữa các phái nằm ở những chỗ câu quyết viết gọn tới mức phải có người giảng.

Đọc cho đúng mức

• Khác phái không có nghĩa là một bên sai. Mỗi bên theo một cách hiểu nhất quán của sách. Chúng tôi chọn phái Việt vì người đọc của site quen với lá số Việt, và ghi rõ mọi chỗ khác để ai cần đổi thì đổi.
• Những sao lệch đều là phụ tinh và một Hoá Khoa. Phần lõi để luận một người (cung Mệnh, chính tinh, Hoá Lộc, Hoá Kỵ) không đổi.
• Phần lệch lớn nhất trong thực tế không đến từ phái mà từ lịch và giờ sinh. Kiểm hai thứ đó trước khi bàn phái.

Việc nên làm

• Khi so lá số giữa hai trang, kiểm theo thứ tự: ngày âm, giờ sinh đã quy múi chưa, rồi mới tới Hoả Linh, Thiên Quý, Hoá Khoa.
• Nếu năm sinh có can Canh, Nhâm hay Quý, xem riêng Khôi Việt, Hoá Khoa, Thiên Trù trên lá số của mình: đó là chỗ hai bên luôn khác.
• Đọc lá số theo một phái cho trọn trước khi trộn phái. Trộn nửa chừng là cách nhanh nhất để có một lời luận tự mâu thuẫn.

Nguồn tham khảo

• Khẩu quyết an Hoả Tinh, Linh Tinh lưu hành trong sách Đẩu Số (nguyên văn; đối chiếu với bản chép trong mã nguồn thư viện iztro).
• Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư — các quyết an sao (đại ý).
• Vân Đằng Thái Thứ Lang — Tử Vi Đẩu Số Tân Biên.
• Vương Đình Chi — các giảng nghĩa về Trung Châu phái, qua phần cài đặt phái Trung Châu trong thư viện iztro (đại ý, chưa đối chiếu sách gốc).
• Phép so 2.000 lá số và các phép đo trên 20.000 lá số: bộ máy Tử Vi phái Việt của aihuyenhoc.com (`app/Core/TuVi`, `tools/so-iztro`) với thư viện iztro bản 2.6.3.