Cơi nới thêm tầng cho nhà cũ: vận nhà, thời điểm và tải trọng móng

Cơi nới thêm tầng cho nhà cũ phải xét theo thứ tự: móng và khung có chịu được không, có được phép không, rồi mới đến phong thủy. Xây thêm tầng có làm đổi vận nhà hay không, các thầy Huyền Không chưa thống nhất: phá mái lộ thiên thì nhiều người coi là đổi vận, xây trên sàn mái bê tông thì phần đông cho là không.

Câu hỏi đầu tiên: móng cũ chịu được bao nhiêu tầng

Nhà phố xây những năm 1990 – 2000 thường chỉ tính móng cho số tầng lúc đó, có khi thêm một tầng dự phòng. Thêm một tầng là thêm một khối nặng đè xuống chính bộ móng ấy. Kỹ sư thường ước sơ bộ khoảng một tấn trên mỗi mét vuông sàn cho nhà bê tông cốt thép, gồm sàn, dầm, tường, lớp hoàn thiện và người ở. Một tầng nhà ống 4 × 16 m như vậy là cỡ sáu, bảy chục tấn — con số đủ lớn để không đoán bằng mắt.

Những thứ cần có trước khi quyết:

• Hồ sơ cũ: bản vẽ kết cấu, giấy phép xây dựng, biên bản hoàn công nếu còn. Nhà mua lại thường mất hồ sơ — khi ấy phải khảo sát.
• Khảo sát hiện trạng: đục kiểm tra móng, cột, đo vết nứt, xem nhà có nghiêng, lún lệch không. Nhà đã nứt chéo ở tường, đã lún về một phía thì thêm tầng là dồn thêm vào chỗ đang yếu.
• Kiểm định khả năng chịu lực khi cần: đơn vị kiểm định sẽ cho biết thêm được bao nhiêu và với loại kết cấu nào.
• Giấy phép: sửa chữa, cải tạo làm thay đổi kết cấu chịu lực hoặc tăng số tầng thường phải xin phép; còn phải kiểm số tầng, chiều cao tối đa theo quy hoạch tuyến phố. Hỏi bộ phận cấp phép quận, huyện trước khi thuê thợ.

Khi móng không dư nhiều, giải pháp thường gặp là làm tầng mới bằng kết cấu nhẹ: khung thép, sàn tôn sóng đổ bê tông mỏng hoặc tấm sàn nhẹ, tường gạch nhẹ, mái tôn cách nhiệt. Tải giảm đáng kể so với bê tông cốt thép toàn khối; đổi lại phải lo chống nóng, chống ồn và chống thấm kỹ hơn.

Xây thêm tầng có đổi vận nhà không

Theo Huyền Không Phi Tinh, mỗi căn nhà mang tinh bàn của vận lúc xây xong. Nhà xây năm 2010 là nhà vận 8 (2004 – 2023); từ 2024 là vận 9. Câu hỏi mà người cơi nới hay nghe: thêm tầng thì nhà thành vận 9, hay vẫn là vận 8?

Thẩm Thị Huyền Không Học, đại ý, cho rằng muốn đổi vận phải "hoán thiên tâm" — làm cho trời lọt vào giữa nhà, sửa lớn đến mức coi như dựng lại. Từ đó các thầy chia hai phía khi áp vào chuyện cơi nới:

Không bên nào đưa ra được câu sách rõ chữ cho riêng trường hợp xây thêm tầng — vì nhà nhiều tầng bê tông không phải thứ Thẩm Trúc Nhưng gặp. Bài này nêu cả hai để bạn biết thầy mình đang đứng phía nào, và biết hỏi lại.

Đổi vận cũng không mặc nhiên tốt hơn. Công cụ tinh bàn Huyền Không cho hai ví dụ nhà ống xây năm 2010:

Cùng một việc cơi nới, nhà thứ nhất (nếu theo phía cho là đổi vận) được sao vượng ra trước mặt, nhà thứ hai lại bị dồn sao vượng ra sau lưng. Bàn kỹ 24 sơn ở bài nhà xây vận 8 sang vận 9. Trước khi quyết dỡ mái chỉ vì "để đổi vận", nên lập tinh bàn hai vận cho chính nhà mình.

Tuổi chủ nhà: có cần xem khi chỉ thêm tầng

Lịch dân gian xét Kim Lâu, Hoang Ốc, tam tai khi "làm nhà". Sửa vặt thì phần đông không xem; còn thêm hẳn một tầng thường được coi như làm nhà, nhiều gia đình vẫn xem tuổi. Năm 2027 Đinh Mùi, công cụ tuổi làm nhà của site cho kết quả với một số năm sinh (tuổi mụ = 2027 − năm sinh + 1):

Tính tay kiểm lại: Kim Lâu khi tuổi mụ chia 9 dư 1, 3, 6 hoặc 8. Tuổi 48 chia 9 dư 3 — Kim Lâu Thê; tuổi 43 dư 7 — không phạm. Hoang Ốc bấm theo sáu cung, hàng chục đặt ở cung tương ứng rồi đếm tiếp hàng đơn vị: tuổi 43 đặt 40 ở cung bốn, đếm tiếp ba cung về cung một — Nhất Cát. Hai cách khớp với công cụ.

Tuổi vướng thì tục cũ có ba lối: dời sang năm thuận, mượn tuổi người nhà đứng ra khởi công, hoặc chỉ xem kỹ ngày khởi công. Chi tiết và danh sách tuổi có thể mượn hiện ngay trong công cụ.

Ngũ Hoàng, Thái Tuế năm 2027 và tháng nên tránh

Cơi nới làm trên mái, trải khắp mặt bằng, nên thầy Huyền Không không hỏi "động thổ phương nào" mà hỏi khởi công từ đâu, phá chỗ nào trước. Năm 2027 (từ Lập Xuân 4/2/2027), tính bằng công cụ của site:

• Cửu Tử vào giữa; Ngũ Hoàng ở chính Bắc, Nhị Hắc ở chính Tây.
• Thái Tuế ở Tây Nam (cung Mùi), Tuế Phá ở Đông Bắc (cung Sửu), Tam Sát ở phương Tây — bàn ở bài Tam sát, Thái Tuế, Tuế Phá năm 2027.

Ngũ Hoàng tháng năm 2027 (tháng tính theo tiết khí):

Hai tháng Ngũ Hoàng vào giữa (Dần, Hợi) là lúc các thầy hay khuyên không khởi công cơi nới, vì việc phá mái, đổ cột trên mái chạm tới trung cung — nhất là nhà có giếng trời, cầu thang ở giữa. Tháng Mùi tránh khởi công từ phía Bắc. Cách đọc bảng tháng ở bài phi tinh tháng.

Có một trùng hợp đáng để ý: các tháng Ngũ Hoàng vào giữa lại rơi vào đầu mùa xuân và đầu mùa đông, còn các tháng mưa lớn (miền Bắc khoảng tháng 6 – 9, miền Nam khoảng tháng 5 – 11) là lúc phá mái dễ dột xuống tầng dưới nhất. Cân cả hai, nhiều nhà ở miền Bắc chọn khởi công khoảng tháng Thìn, tháng Tỵ để kịp đóng mái trước mùa mưa; nhà ở miền Nam chọn mùa khô sau Tết, tránh tháng Dần.

Tầng mới cao bao nhiêu

Tầng mới thường theo chiều cao các tầng dưới cho cầu thang đều bậc. Nếu được chọn, chiều cao thông thủy (từ sàn hoàn thiện tới trần) tra trên thước 52,2 cm: công cụ thước Lỗ Ban cho đoạn đỏ 3,07 – 3,20 m (Tể Tướng nối Quý Nhân) và 3,33 – 3,46 m (Thiên Tài nối Nhân Lộc). Hai con số tròn 3,0 m và 3,2 m lại rơi vào cung đen, chỉ quá ranh vài milimét; 3,1 m và 3,4 m nằm trong đoạn đỏ. Với kết cấu nhẹ, tầng mới thấp hơn một chút cũng giảm tải và giảm diện tích tường hứng nắng.

Sách cổ nói gì

Hoàng Đế Trạch Kinh có đoạn "năm hư, năm thực" của nhà ở, mở đầu bằng:

Nhà rộng mà người ít là cái "hư" thứ nhất… Nhà nhỏ mà người đông là cái "thực" thứ nhất. — Hoàng Đế Trạch Kinh

Bình: sách không bàn chuyện thêm tầng, nhưng đoạn này cho một thước đo dễ dùng khi cơi nới. Thêm tầng vì gia đình đông lên, con lớn cần phòng, cha mẹ về ở cùng — đó là làm cho nhà vừa với người. Thêm tầng để bỏ trống, hoặc vì "nhà hàng xóm đều đã bốn tầng" — sách gọi nhà rộng người ít là hư. Câu hỏi "thêm tầng để làm gì" nên trả lời trước câu hỏi "thêm vào tháng nào".

Thẩm Thị Huyền Không Học, đại ý, coi việc đổi vận là đổi "tâm trời" của nhà chứ không phải đổi bề ngoài. Lỗ Ban Kinh, đại ý, cho thước Môn Quang để chọn kích thước cửa và khoảng rỗng — gốc của lệ tra chiều cao thông thủy.

Đọc cho đúng mức

Chuyện "thêm tầng đổi vận" là chỗ các thầy Huyền Không còn tranh luận; đừng để một bên nói như thể đã chắc. Phần tuổi Kim Lâu, Hoang Ốc là lịch dân gian Việt Nam, sách Huyền Không không dùng; phần Ngũ Hoàng là phép Huyền Không, lịch dân gian không dùng. Gia đình theo cả hai thì sẽ còn rất ít tháng để làm — nên chọn một lối chính, lối kia tham khảo.

Không có phép phong thủy nào bù được cho một bộ móng không đủ sức. Nhà nứt, lún mà cơi thêm tầng là rủi ro an toàn cho chính người trong nhà và nhà hai bên.

Việc nên làm

• Tìm hồ sơ cũ, thuê khảo sát hiện trạng; kiểm định nếu nhà đã có dấu hiệu nứt, lún.
• Hỏi giấy phép và số tầng tối đa của tuyến phố trước khi thuê thợ.
• Móng không dư thì chọn kết cấu nhẹ cho tầng mới.
• Lập tinh bàn vận cũ và vận 9 cho nhà mình trước khi nghe lời khuyên "dỡ mái đổi vận".
• Xem tuổi chủ năm định làm; vướng thì chọn dời năm, mượn tuổi hoặc chọn kỹ ngày.
• Năm 2027 tránh khởi công tháng Dần, tháng Hợi; tháng Mùi không bắt đầu từ phía Bắc; ưu tiên mùa khô.

Trong những tháng công trường ồn ào, nhiều gia đình theo phép Huyền Không đặt một vật kim loại nhỏ, tĩnh — chuông đồng không treo gió, đĩa đồng — ở phía Bắc của nhà, lấy Kim tiết khí Thổ của Ngũ Hoàng. Vật ấy là lời nhắc giữ yên khu phía Bắc, không thay cho việc chọn tháng và làm kết cấu cẩn thận.

🏠Tuổi làm nhà
Kim Lâu, Hoang Ốc, tam tai cho năm định làm nhà; khi nào nên mượn tuổi.✨ Dùng thử

Nguồn tham khảo

• Thẩm Thị Huyền Không Học — Thẩm Trúc Nhưng; phần hoán thiên tâm và vận của nhà (đại ý).
• Hoàng Đế Trạch Kinh — đoạn ngũ hư, ngũ thực.
• Lỗ Ban Kinh (Lỗ Ban Kinh Tượng Gia Kính), đời Minh — thước Môn Quang (đại ý).
• Số liệu tính bằng mã công cụ của aihuyenhoc: tuổi làm nhà (`TuoiXayNha::xetNam`, năm làm 2027), tinh bàn (`PhiTinh::lap` tọa Dậu và tọa Mão, vận 8 và vận 9), phi tinh năm – tháng 2027 (`PhiTinh::saoNam`, `PhiTinh::saoThangDan`, `PhiTinh::lichThang`), thước Lỗ Ban (`ThuocLoBan::doanTot`, thước 52,2 cm).