Đổi hướng cửa chính nhà cũ: khi nào đáng làm, khi nào chỉ tốn tiền

Đổi hướng cửa chính nhà cũ chỉ đáng làm khi nhà có chỗ để dời thật — hai mặt tiền, sân trước rộng, hoặc đang đại tu mặt tiền — và khi lập bàn lại thấy vị trí mới tốt hơn. Xoay khung cửa chéo vài độ không làm đổi gì theo cả Bát Trạch lẫn Huyền Không; nhà ống một mặt tiền hướng Tây hay Đông Nam thì dời cửa cũng không thoát được ô hung.

"Đổi hướng cửa" là ba việc khác nhau

Người ta nói "đổi hướng cửa" để chỉ ba việc, tốn kém và hiệu quả khác hẳn nhau:

Trước khi gọi thợ, nên biết mình đang định làm việc nào trong ba.

Vì sao người xưa đặt cửa lên đầu

Dương Trạch Tam Yếu của Triệu Cửu Phong, đại ý, xếp ba thứ phải xét trước trong nhà ở: cửa, phòng chủ, bếp — cửa đứng đầu, vì là chỗ khí và người cùng vào nhà. Hoàng Đế Trạch Kinh có câu ví ngắn:

Lấy cửa ngõ làm mũ đai. — Hoàng Đế Trạch Kinh

Mũ đai là thứ người ta nhìn thấy đầu tiên, cũng là thứ cho biết người mặc chỉnh tề hay không. Hai sách cùng một ý: cửa quan trọng. Nhưng không sách nào nói cửa quan trọng theo góc nghiêng của cánh cửa. Cái được xét là cửa nằm ở đâu trên mặt bằng, và khí từ phía nào đi vào.

Bát Trạch: cửa xét theo ô, không theo góc xoay

Bát Trạch Minh Kính, đại ý, dạy vẽ mặt bằng theo tỉ lệ rồi chia thành chín ô đều nhau, tám ô quanh một ô giữa; nhà lấy quẻ theo phía tọa (lưng nhà). Cửa nằm ở ô nào thì mang du niên của ô ấy. Xoay khung cửa nghiêng đi không đưa cửa sang ô khác — vì thế lối "xoay cửa cho hợp tuổi" không có chỗ dựa trong phép này.

Nhà ống có mặt tiền ngắn, hàng ô phía trước chỉ có ba ô: ô giữa (đúng hướng mặt tiền) và hai ô góc. Tính bằng công cụ hướng nhà của site (bàn của nhà, khởi từ tọa), ba ô hàng trước của tám loại mặt tiền:

Đọc bảng ra ba nhóm:

• Cửa giữa đã cát (mặt tiền Bắc, Nam, Đông Bắc, Tây Nam): không có lý do gì để dời theo Bát Trạch.
• Cửa giữa hung nhưng có một góc cát (mặt tiền Đông — góc trái Diên Niên; mặt tiền Tây Bắc — góc phải Sinh Khí): dời cửa sang góc đó là việc có lý.
• Cả ba ô đều hung (mặt tiền Tây, mặt tiền Đông Nam): dời cửa trên cùng mặt tiền không thoát được. Tiền đục tường ở đây là tiền mất.

Có một chỗ hay bị bỏ qua: một số thầy không chia lưới chín ô mà chia nan quạt tám góc 45 độ từ tâm nhà. Với nhà 4 × 16 m, tâm nằm giữa nhà, cách mặt tiền 8 m; cửa dời sát mép tường chỉ lệch khỏi trục tâm khoảng 14 độ — vẫn trong nan quạt của hướng chính (lệch 22,5 độ mới sang nan khác). Theo lối chia này, nhà ống một mặt tiền dời cửa thế nào cũng không đổi ô. Trước khi dời, hỏi thầy mình chia lưới hay chia nan quạt.

Huyền Không: cửa đón hướng tinh của ô nó đứng

Theo Huyền Không Phi Tinh, hướng nhà lấy theo mặt tiền (đa số thầy), không theo góc cánh cửa — nên xoay khung cửa cũng không đổi tinh bàn. Cái đổi được khi dời cửa là ô cửa đứng, và hướng tinh ở ô đó. Thẩm Thị Huyền Không Học, đại ý, coi hướng tinh ở chỗ khí vào nhà là chỗ quyết định chuyện tài lộc, công việc của nhà.

Hai ví dụ nhà ống xây năm 2010 (vận 8), tinh bàn lập bằng công cụ của site:

Nhà mặt tiền nhìn Đông (tọa Dậu). Hướng tinh ở ba ô hàng trước: góc Đông Bắc là 9, ô giữa phía Đông là 4, góc Đông Nam là 5. Sao 9 là sinh khí của vận 8 và là sao vượng của vận 9 hiện nay; sao 5 là Ngũ Hoàng. Theo Bát Trạch, góc Đông Bắc của nhà này là Diên Niên, ô giữa là Tuyệt Mệnh. Hai phái cùng chỉ về góc Đông Bắc — góc bên trái khi đứng trong nhà nhìn ra. Đây là trường hợp dời cửa đáng cân nhắc, nhất là khi đang sửa lớn mặt tiền.

Nhà mặt tiền nhìn Tây (tọa Mão). Hướng tinh ở hàng trước: góc Tây Bắc là 9, ô giữa là 8, góc Tây Nam là 4. Huyền Không nghiêng về góc Tây Bắc; nhưng Bát Trạch xếp góc đó vào Ngũ Quỷ, ô giữa vào Tuyệt Mệnh. Hai phái đi ngược nhau, và ô giữa có sao 8 vừa thoái khí — không quá tệ. Nhà này nên giữ cửa, dồn sức vào phần sau: chọn phòng chủ, đặt bếp theo bàn của người. Chuyện hai phái nói ngược nhau thì nghe ai có bài riêng: Bát Trạch và Huyền Không.

Dời cửa trên nhà ống: cái giá thật

Mặt tiền 4 m chia ba ô thì mỗi ô rộng khoảng 1,33 m. Muốn cửa nằm gọn trong một ô góc, cửa chính phải thu về cỡ 1,2 – 1,3 m, phần còn lại thành tường hoặc vách kính. Tra thước 52,2 cm của site: bề rộng lọt lòng 1,24 – 1,37 m là đoạn đỏ (Thiên Tài nối Nhân Lộc), ví dụ 1,30 m; chiều cao 2,28 – 2,41 m cũng đỏ, ví dụ 2,35 m.

Cái giá đi kèm:

• Mất cửa rộng. Nhà ống tầng trệt kinh doanh, để xe máy, ô tô cần cửa cuốn gần hết bề ngang. Thu cửa về 1,3 m là đổi công năng tầng trệt.
• Đục kết cấu. Mở lỗ cửa mới ở góc thường đụng cột, dầm, lanh tô; phải có người tính, không đục theo cảm tính.
• Cửa sát tường bên khó đưa đồ lớn vào, ánh sáng dồn một bên.

Cách hay dùng ở nhà phố: giữ cửa cuốn rộng làm lối xe và hàng, nhưng lối người đi hằng ngày là một cửa nhỏ ở ô góc cát. Nhiều thầy coi lối đi thường xuyên mới là "cửa khí" thật; có thầy vẫn tính cửa rộng nhất. Hỏi rõ thầy mình theo lối nào.

Chuyển cửa chính sang mặt khác

Đây là việc thực sự đổi được thế nhà, và cũng là chỗ dễ làm sai nhất:

• Nhà lô góc, nhà hai mặt tiền: chuyển cửa chính sang mặt đường bên hông có thể làm thầy xác định lại hướng nhà — có phái lấy mặt có cửa chính, có phái lấy mặt rộng, sáng, đông người qua lại. Đọc trước nhà lô góc hai mặt tiền và xác định hướng nhà.
• Nhà có cửa phụ, cửa sau: Huyền Không có phép thành môn — dùng một cửa phụ đặt đúng chỗ để đón khí khi mặt tiền không đắc vận, không cần đụng cửa chính. Xem thành môn quyết.
• Nhà có sân, có cổng: đôi khi chỉ cần dời cổng, giữ cửa nhà — chi phí nhỏ hơn nhiều.

Căn hộ chung cư thì cửa căn hộ gần như không đổi được: đụng kết cấu, lối thoát nạn và quy định của toà nhà. Ở căn hộ, việc làm được là sắp xếp bên trong.

Đọc cho đúng mức

Bảng ở trên dùng phép Bát Trạch chia lưới chín ô, khởi bàn từ tọa nhà. Phái khởi bàn từ cửa (dòng Dương Trạch Tam Yếu) đọc khác: cửa đặt đâu thì lấy cửa làm gốc, rồi xét phòng chủ và bếp có cùng nhóm với cửa không. Theo lối ấy, việc cần làm thường không phải dời cửa mà là chọn phòng chủ, bếp cho hợp với cửa đang có.

Huyền Không lấy theo vận; bảng hướng tinh ở trên chỉ đúng cho nhà vận 8 và hai hướng đã nêu, nhà lệch giữa hai sơn còn phải xét thế quái. Mọi kết luận đều phụ thuộc vào số độ đo được: đo sai vài độ ở gần ranh là đổi trạch. Không có cơ sở nào để nói một cánh cửa ở ô hung gây ra chuyện cụ thể trong nhà; các phép này là cách người xưa xếp hạng vị trí, dùng khi đằng nào cũng phải sửa.

Việc nên làm

• Đo lại hướng mặt tiền, ghi số độ; xác định tọa và trạch của nhà.
• Lập ba ô hàng trước theo Bát Trạch, và nếu theo Huyền Không thì lập tinh bàn đúng vận nhà.
• Nếu cửa giữa đã cát hoặc cả ba ô đều hung: giữ cửa, dồn công vào phòng chủ, bếp, giường.
• Nếu có ô góc cát mà cửa giữa hung: cân nhắc làm cửa đi hằng ngày ở ô góc, khi đằng nào cũng sửa mặt tiền.
• Không trả tiền cho việc xoay khung cửa chéo vài độ.
• Đục mặt tiền thì hỏi kỹ sư về cột, dầm; năm 2027 mặt tiền nằm ở phía Bắc thì tránh khởi công tháng Mùi (Ngũ Hoàng năm và tháng chồng nhau ở chính Bắc).

Lối vào sau khi sửa nên sáng và thoáng. Nhiều nhà đặt một chậu cây hay một vật bằng gỗ cạnh cửa mới, hành Mộc, như lời nhắc giữ lối vào gọn gàng, có sức sống. Vật không thay cho việc đặt cửa đúng chỗ và giữ cửa sạch, sáng.

🧭Hướng nhà Bát Trạch
Cung phi chủ nhà, tám phương cát hung, đặt cửa – bếp – giường.✨ Dùng thử

Nguồn tham khảo

• Dương Trạch Tam Yếu — Triệu Cửu Phong, đời Thanh; ba yếu tố cửa, phòng chủ, bếp (đại ý).
• Hoàng Đế Trạch Kinh — câu "dĩ môn hộ vi quan đới".
• Bát Trạch Minh Kính — chia mặt bằng chín ô, xét cửa theo phương (đại ý).
• Thẩm Thị Huyền Không Học — Thẩm Trúc Nhưng; hướng tinh, thành môn (đại ý).
• Bảng ba ô hàng trước tính bằng mã công cụ hướng nhà của aihuyenhoc (`HuongNha::bangPhuong` theo quẻ tọa); tinh bàn tọa Dậu, tọa Mão vận 8 tính bằng `PhiTinh::lap`; kích thước cửa tra bằng `ThuocLoBan::doanTot`, thước 52,2 cm. Góc 14 độ tính bằng arctan(2/8).