Cửa hàng hẹp và sâu: kệ, đèn, gương để khách đi hết vào trong

Cửa hàng hẹp và sâu muốn khách đi hết vào trong cần ba việc: kệ thấp ở phía trước, cao dần về sau để đứng ở cửa nhìn thấy cuối tiệm; đèn sáng tăng dần về phía cuối, tường cuối sáng nhất; một mảng gương dọc một bên tường để tiệm trông rộng ra, nhưng gương không đối thẳng cửa chính. Thợ trang trí và thầy phong thủy cùng dùng mấy mẹo này.

Nhà ống không phải thế xấu

Nhiều người thuê một gian nhà ống ngang 3 – 4 mét, sâu 15 – 25 mét, rồi lo "nhà dài như cái ống, khí không tụ". Sách cổ nói khác.

Hoàng Đế Trạch Kinh có đoạn ngũ hư, ngũ thực, năm điều làm nhà hư, năm điều làm nhà thực. Trong năm điều thực có "nhà lớn mà cửa nhỏ"; trong năm điều hư có "cửa lớn mà bên trong nhỏ" (đại ý). Một gian hàng mặt tiền hẹp, bên trong sâu rộng thuộc vế thực: cửa vừa, trong chứa được nhiều. Người Việt nói gọn hơn: nhà "nở hậu" thì quý, nhà "thóp hậu" thì ngại.

Cái khó của cửa hàng hẹp sâu không nằm ở thế nhà, mà ở hành vi của khách. Người làm bán lẻ đều biết: khách vào gian hàng sâu thường dừng ở một phần ba đầu, nhìn lướt vào trong thấy tối và hẹp thì quay ra. Hai phần ba diện tích phía sau, phần tiền thuê lớn nhất, ít người đi tới. Mọi mẹo dưới đây chỉ làm một việc: kéo mắt và chân khách vào sâu.

Kệ: thấp trước, cao sau

Đứng ở cửa, khách phải nhìn thấy được tường cuối. Muốn vậy kệ phải bậc thang từ thấp lên cao theo chiều sâu:

Các khoảng trong cột cuối tính bằng công cụ thước Lỗ Ban của site, theo thước 42,9 cm (dương trạch), loại dùng cho khối đặc như kệ, bàn, tủ. Có một điều đáng chú ý: hai chiều cao kệ thợ hay đóng sẵn là 180 cm và 200 cm đều rơi vào cung xấu (180 cm cung Bệnh, 200 cm cung Kiếp). Đóng kệ mới thì đổi sang khoảng 172 cm hay 195 cm cũng không tốn thêm gì. Bài ba loại thước Lỗ Ban nói rõ vì sao kệ dùng thước 42,9 cm.

Thước Lỗ Ban là lớp chọn tinh sau cùng. Trước đó, chiều cao kệ phải theo tầm tay khách: hàng chủ lực ở khoảng 1 – 1,6 mét từ sàn; hàng nặng ở dưới; ngăn trên cùng để hàng nhẹ, hàng trưng bày.

Đèn: tăng dần về cuối, tường cuối sáng nhất

Ánh sáng ban ngày ở cửa hàng nhà ống rơi rất nhanh theo chiều sâu: sát cửa có thể vài nghìn lux, qua 6 – 8 mét chỉ còn một phần nhỏ. Nếu đèn trong tiệm lắp đều nhau, khách đứng ở cửa sẽ thấy phía trong tối hơn hẳn ngoài đường và ngại bước vào.

Cách xử lý ngược lại trực giác:

• Phía trước đã có ánh sáng ban ngày, đèn chỉ cần mức nền, khoảng 300 lux như các khu bán hàng thông thường.
• Đoạn giữa và cuối đèn dày hơn, khoảng 500 lux trở lên trên mặt kệ.
• Tường cuối có đèn hắt tường hoặc đèn rọi chiếu lên mặt tường, để từ ngoài đường nhìn vào thấy một mảng sáng ở tận cùng. Mắt người bị kéo về chỗ sáng nhất trong tầm nhìn.
• Ban đêm thì ngược lại: phía trước cần đèn sáng để tiệm nổi lên giữa phố, nhưng tường cuối vẫn giữ là chỗ sáng thứ hai.

Màu đèn theo hàng: thực phẩm, bánh, đồ gỗ hợp ánh ấm khoảng 3000K; điện thoại, mỹ phẩm, thuốc hợp trắng trung tính khoảng 4000K. Một tiệm không nên trộn lẫn nhiều màu đèn trên cùng một dãy kệ.

Gương: một bên tường, không đối cửa

Gương lớn dọc một bên tường làm gian hẹp trông rộng gấp đôi. Thợ trang trí dùng mẹo này từ lâu; thầy phong thủy cũng hay khuyên, coi gương là cách "mở" một gian bị ép. Nhưng gương đặt sai thì gây hại nhiều hơn lợi. Bốn giới hạn:

1. Không đối thẳng cửa chính. Lời dân gian nói gương đối cửa "đẩy khí ra ngoài". Phần đo được: khách bước vào thấy chính mình đi tới, ban đêm đèn xe ngoài đường phản thẳng vào trong. Bài gương đối diện cửa chính bàn kỹ hơn.
2. Không hai gương đối nhau. Hai mặt gương song song tạo dãy hình lặp vô tận, gây chóng mặt, khách khó biết đâu là lối đi thật.
3. Không phản thẳng quầy thu ngân hay két tiền, vì người đứng ngoài nhìn thấy được thao tác bên trong.
4. Gương an toàn: kính cường lực hoặc dán phim an toàn mặt sau, mép mài, chân gương cách sàn khoảng 20 – 30 cm để xe đẩy, chân người không đá vào.

Cách đặt hay nhất cho gian ngang 3 – 4 mét: kệ áp một bên tường, gương ở bên kia, bắt đầu từ khoảng một phần ba chiều sâu trở vào. Gương phản chiếu dãy kệ, gian hàng trông như có hai dãy, và vì gương nằm ở đoạn giữa – cuối nên nó kéo mắt khách vào sâu chứ không làm loá ở cửa.

Cần nói rõ: chuyện gương "mở rộng không gian" trong phong thủy là quan niệm đời sau, không có trong Bát Trạch Minh Kính hay Dương Trạch Tam Yếu; gương soi xưa là gương đồng nhỏ, cất trong hộp. Bài gương trong nhà đặt ở đâu tách rõ phần nào là tục, phần nào là chuyện ánh sáng.

Lối thẳng từ cửa tới cuối: uốn nhẹ bằng điểm dừng

Gian hẹp sâu thì lối đi gần như luôn thẳng. Nhà ống có cả cửa sau thẳng hàng cửa trước là thế dân gian gọi "xuyên tâm" (bài cửa trước thẳng cửa sau). Cửa hàng không cần phá thế thẳng, chỉ cần đặt điểm dừng dọc đường:

• Cứ 4 – 5 mét có một bàn trưng bày hoặc một biển treo, đặt hơi lệch tâm lối đi.
• Đổi chất liệu sàn hoặc màu tường ở mỗi khu hàng, để khách thấy mình đang đi qua "phòng" khác.
• Treo biển chỉ dẫn khu hàng ở độ cao nhìn thấy từ cửa, nhất là biển của khu cuối.
• Đặt hàng thiết yếu (thứ khách ghé vào để mua) ở tường cuối; khách buộc phải đi qua cả dãy.

Quầy thu ngân vẫn nên đặt gần cửa, lệch về một bên, không chắn lối vào (bài quầy thu ngân đặt ở đâu). Tiệm một người trông mà sâu quá thì thêm một camera nhìn đoạn cuối, hoặc lắp gương cầu lồi ở góc trên tường cuối.

Đọc cho đúng mức

• Đoạn ngũ hư ngũ thực là lời bàn về nhà ở, không phải về cửa hàng; đem "nhà lớn cửa nhỏ" vào gian hàng nhà ống là cách đọc mở rộng.
• Gương, đèn, kệ bậc thang là mẹo trưng bày đã được dùng rộng rãi; gọi chúng là "phong thủy" là gom chung, không phải sách cổ dạy.
• Thước Lỗ Ban cho kệ là lớp tham khảo; tầm tay khách và tải trọng kệ đứng trước. Chọn số giữa cung, tránh sát ranh giới vì sai số thi công.
• Bố trí tốt không làm tiệm đông lên một cách tự động. Nó chỉ làm phần phía sau, phần tốn tiền thuê nhất, được nhìn thấy.

Việc nên làm

• Đứng ở cửa nhìn vào: có thấy tường cuối không, tường cuối có sáng không.
• Hạ kệ phía trước xuống ngang hông, đẩy kệ cao về sau; nếu đóng kệ mới, tránh 180 cm và 200 cm, chọn khoảng 172 cm hoặc 195 cm.
• Thêm đèn hắt cho tường cuối; đèn đoạn giữa và cuối dày hơn phía trước.
• Gương dọc một bên tường, từ một phần ba chiều sâu trở vào, không đối cửa, không đối gương khác, không phản quầy.
• Dời hàng thiết yếu về cuối tiệm; đặt bàn trưng bày lệch tâm mỗi 4 – 5 mét.

Nếu muốn một vật nhỏ nhắc mình giữ phần cuối tiệm luôn sáng và có thứ đáng nhìn, nhiều người chọn món hành Hỏa, như một chiếc đèn trang trí hay món đồ sắc đỏ ấm đặt ở tường cuối. Vật là lời nhắc; phần kéo khách vào sâu là ánh sáng và cách xếp kệ.

📏Thước Lỗ Ban
Tra kích thước cửa, bàn thờ, mộ trên ba loại thước 52,2 – 42,9 – 38,8 cm.Mở

Nguồn tham khảo

• Hoàng Đế Trạch Kinh — đoạn ngũ hư ngũ thực; dẫn đại ý.
• Dương Trạch Tam Yếu, Triệu Cửu Phong đời Thanh — cửa là chỗ khí vào; dẫn đại ý.
• Chiều cao kệ tính bằng công cụ thước Lỗ Ban của aihuyenhoc, thước 42,9 cm.
• Mức chiếu sáng khu bán hàng tham khảo bảng chiếu sáng nơi làm việc TCVN 7114-1; giá trị làm tròn.