Kích thước biển hiệu theo thước Lỗ Ban: đo khung hay đo mặt chữ

Biển hiệu là một khối đặc gắn lên mặt tiền, nên đo bằng thước Lỗ Ban 42,9 cm và đo cả khung: kích thước phủ bì ngoài cùng, gồm viền, không đo phần mặt chữ. Biển nhà phố ngang 4 mét hợp các số dài 3,4, 3,6 hoặc 3,9 mét, cao 1,05 hoặc 1,3 mét. Mọi số phải nằm trong khuôn khổ tối đa của quy định quảng cáo hiện hành.

Thước nào: lý do chọn 42,9

Thợ làm biển ở Việt Nam chưa thống nhất: có người dùng thước 42,9 cm, có người dùng thước 52,2 cm (bài biển hiệu cửa hàng có bảng so cả hai). Bài này theo một cách, và nói rõ lý do:

• Thước 52,2 cm là thước thông thủy: đo khoảng rỗng, chỗ người đi qua, gió đi qua, như lọt lòng cửa, ô thoáng.
• Thước 42,9 cm đo khối đặc: bàn, tủ, giường, bệ bếp, khung bao.
• Biển hiệu không có khoảng rỗng nào để đi qua. Nó là một tấm, một hộp, một khung, giống một món đồ gỗ gắn tường hơn là một ô cửa.

Thêm nữa, cây 42,9 là cây có gốc sách rõ nhất: Lỗ Ban Kinh nói tới thước tám chữ Tài, Bệnh, Ly, Nghĩa, Quan, Kiếp, Hại, Bản, đúng tám cung của cây này (bài ba loại thước Lỗ Ban). Cây 52,2 lưu hành rộng nhưng chưa truy được gốc sách.

Nếu gia đình hay thợ quen dùng 52,2, có những số tốt trên cả hai thước (bảng ở dưới); chọn những số ấy là khỏi phải chọn phe.

Đo khung hay đo mặt chữ

Đây là chỗ hay cãi nhau nhất khi nghiệm thu biển. Quy ước bài này đề nghị, theo đúng nghĩa "khối đặc":

Lý do đo phủ bì: đó là kích thước của vật, thứ mà thợ cắt, hàn, lắp, và cũng là thứ mắt người nhìn thấy như một khối. Mặt chữ thì đổi theo nội dung, đổi theo kiểu chữ; nếu đo mặt chữ, mỗi lần sửa tên hay thêm số điện thoại là phải tính lại.

Chiều cao chữ không đo bằng thước Lỗ Ban. Chữ cao bao nhiêu là theo khoảng cách người đọc: mốc kinh nghiệm của thợ là khoảng 2,5 cm chiều cao chữ cho mỗi 3 mét khoảng cách.

Bảng số tốt trên thước 42,9 cho nhà phố

Tính bằng công cụ thước Lỗ Ban của site. Trên thước 42,9 cm, các đoạn tốt và xấu xen nhau, mỗi đoạn dài khoảng 10,7 cm.

Chiều dài (biển ngang):

Chiều cao (biển ngang):

Mấy số hay gặp lại rơi cung xấu trên thước 42,9: dài 3,3 m (Kiếp), 3,5 m (Bệnh), 3,8 m (Hại), 4,0 m (Ly); cao 1,0 m (Ly), 1,2 m (Hại).

Thứ tự chốt số: quy định, mặt tiền, rồi mới thước

1. Khuôn khổ tối đa trong quy định quảng cáo. Luật Quảng cáo có điều riêng về biển hiệu, đặt giới hạn cho biển ngang (theo chiều cao, và chiều dài không vượt bề ngang mặt tiền) và biển dọc (theo chiều ngang, chiều cao không vượt tầng nhà). Chúng tôi không ghi con số mét ở đây: luật năm 2012 đã được sửa đổi, bổ sung, còn có quy chuẩn kỹ thuật về phương tiện quảng cáo ngoài trời và quy chế riêng của từng địa phương (phố cổ, phố đi bộ). Hỏi phường hoặc phòng văn hóa quận để có con số đang hiệu lực, và đối chiếu bằng số phủ bì, vì đó là kích thước thật của tấm biển.

2. Mặt tiền thật. Biển ngang nhà phố thường nằm ở dải tường giữa đỉnh cửa tầng trệt và sàn tầng 2. Đo dải ấy: nhà phố hay có dải cao 0,8 – 1,4 mét. Chiều dài chừa mỗi bên 10 – 30 cm để biển không lấn sang nhà bên. Nhà ngang 4 mét thì biển dài hợp lý khoảng 3,4 – 3,9 mét.

3. Nhích vài phân cho lọt cung. Trong khoảng mà bước 1 và bước 2 cho phép, chọn số trong bảng trên, cách ranh giới sang cung xấu ít nhất 1 cm (khung nhôm cắt và hàn có thể lệch vài milimet).

Ví dụ: nhà phố ngang 4 mét, dải tường cao 1,3 mét, quy định địa phương cho phép. Biển 3,6 x 1,05 mét hoặc 3,9 x 1,25 mét đều tốt trên cả hai thước. Biển 4,0 x 1,2 mét, số tròn hay đặt, thì rơi cung xấu trên cả hai.

Biển dọc

Biển dọc treo vuông góc mặt tiền thường hẹp và cao. Trên thước 42,9: ngang 60 – 65 cm (Nghĩa, Quan) hoặc 85 – 90 cm (Bản, Tài); cao 1,9 – 1,95 m (Nghĩa, Quan) hoặc 2,4 m (Quan). Đo phủ bì hộp, không tính tay đỡ. Biển dọc phải chừa khoảng cao an toàn cho người đi bộ dưới vỉa hè và không che biển nhà bên; mức cụ thể hỏi phường.

Những thứ không nên đo bằng thước

• Chiều cao chữ, khoảng cách dòng: theo khoảng cách đọc.
• Khoảng cách từ biển tới mái hiên, tới cửa sổ tầng 2: theo thoát nước, thông gió và quy định.
• Đèn, cáp, hộp nguồn: theo kỹ thuật điện ngoài trời.

Biển ở mặt tiền hướng Tây phơi nắng chiều, bạt và mica bạc màu nhanh; chọn vật liệu chịu nắng quan trọng hơn chọn cung (bài cửa hàng hướng Tây). Chỗ đặt biển trong tổng thể mặt tiền có ở bài mặt tiền cửa hàng.

Sách cổ nói gì

Lỗ Ban Kinh, đoạn về thước, đại ý: thước chia tám chữ Tài, Bệnh, Ly, Nghĩa, Quan, Kiếp, Hại, Bản; thợ làm cửa, làm đồ thì lấy chữ tốt mà dùng. — Lỗ Ban Kinh (dẫn đại ý vì các bản lưu hành khác chữ nhau)

Bình: sách của thợ mộc không có chữ nào về biển hiệu; người ta áp thước vào biển vì biển cũng là đồ thợ làm. Áp như vậy thì nên giữ đúng tinh thần nghề: chọn thước theo loại vật (rỗng hay đặc), đo cái vật làm ra (khung), và chỉ nhích trong khoảng mà công năng cho phép.

Khảo Công Ký, đại ý: người trí tạo ra vật, người khéo kể lại và giữ lấy qua các đời, gọi là thợ. — Chu Lễ, Khảo Công Ký

Bình: thước Lỗ Ban là phép giữ lại qua nhiều đời thợ. Nó có giá trị như một lề lối nghề nghiệp, giúp chủ và thợ có chung một cách nói về kích thước. Đọc nó như phép cát hung quyết định việc buôn bán là đọc quá chữ.

Đọc cho đúng mức

• Quy định quảng cáo đi trước. Biển đúng cung mà vượt khuôn khổ vẫn phải tháo.
• Thợ chưa thống nhất thước; bài này chọn 42,9 vì biển là khối đặc. Nếu muốn yên cả hai, dùng các số tốt trên cả hai thước.
• Đo phủ bì khung, không đo mặt chữ; chiều cao chữ theo khoảng cách đọc.
• Không biển nào làm cửa hàng đông khách vì rơi đúng cung; biển tốt là biển đọc được và nhìn thấy được.

Việc nên làm

• Hỏi phường khuôn khổ biển cho phép trên tuyến phố của mình.
• Đo dải tường đặt biển: cao bao nhiêu, ngang bao nhiêu sau khi chừa hai bên.
• Chọn số dài, cao trong bảng ở trên, cách ranh giới sang cung xấu ít nhất 1 cm.
• Ghi rõ trên hợp đồng làm biển: kích thước phủ bì khung, đo trên thước nào.
• Nghiệm thu bằng thước cuộn có in cung Lỗ Ban, đo mép ngoài viền.

📏Thước Lỗ Ban
Tra kích thước cửa, bàn thờ, mộ trên ba loại thước 52,2 – 42,9 – 38,8 cm.Mở

Nguồn tham khảo

• Lỗ Ban Kinh (Lỗ Ban Kinh Tượng Gia Kính), sách thợ cuối đời Minh — đoạn về thước tám chữ, dẫn đại ý.
• Chu Lễ, Khảo Công Ký — đoạn mở đầu về người thợ, đại ý.
• Luật Quảng cáo năm 2012 và các văn bản sửa đổi, quy chuẩn kỹ thuật về phương tiện quảng cáo ngoài trời, quy chế địa phương — cần đối chiếu bản hiện hành; bài không ghi con số khuôn khổ.
• Mọi cung thước 42,9 cm và 52,2 cm trong bài tính bằng công cụ thước Lỗ Ban của aihuyenhoc.com.