Số của bát quái: Càn 1 Đoài 2 (tiên thiên) và Khảm 1 Khôn 2 (hậu thiên) — bảng tra và cách khỏi lẫn

Bát quái có hai bộ số. Số tiên thiên: Càn 1, Đoài 2, Ly 3, Chấn 4, Tốn 5, Khảm 6, Cấn 7, Khôn 8, dùng để lập quẻ Mai Hoa. Số hậu thiên (số Lạc Thư): Khảm 1, Khôn 2, Chấn 3, Tốn 4, giữa 5, Càn 6, Đoài 7, Cấn 8, Ly 9, dùng trong Huyền Không, Kỳ Môn, cung phi. Lẫn hai bộ là lập sai quẻ.

🌸Mai Hoa Dịch Số
Lập quẻ theo thời điểm hoặc theo số, thể – dụng, hỗ quái, biến quái.✨ Dùng thử

Bảng tra hai bộ số

Đọc ngược, theo số:

Bảng thứ hai là bảng nên dán cạnh bàn học. Nhìn kỹ sẽ thấy không số nào chỉ cùng một quẻ trong hai bộ, nên lẫn bộ thì luôn ra quẻ khác, không có trường hợp tình cờ trùng.

Mỗi bộ số từ đâu ra

Số tiên thiên là thứ tự các nhánh khi gấp đôi vạch từ thái cực ra lưỡng nghi, tứ tượng, bát quái (nhánh dương trước nhánh âm), cách xếp gắn với Thiệu Ung đời Tống. Bài lưỡng nghi, tứ tượng dựng lại từng tầng; ở đó có một mẹo kiểm: đọc ba vạch như số nhị phân thì số tiên thiên cộng giá trị nhị phân luôn bằng 8.

Số hậu thiên là số của ô Lạc Thư mà quẻ hậu thiên chiếm. Khảm ở Bắc, ô Bắc của Lạc Thư là 1, nên Khảm là 1; Ly ở Nam, ô Nam là 9, nên Ly là 9. Bộ số này vì thế có chín số, và số 5 nằm giữa không thuộc quẻ nào. Xem Lạc Thư là ma phương.

Một quy luật để tự kiểm: tổng 9 và tổng 10

Đặt mỗi bộ số lên vòng bát quái của nó, rồi cộng hai quẻ đối diện:

Thấy ai viết "Càn 1 đối Khôn 2" hay "Khảm 1 đối Ly 8" thì biết ngay là chép lẫn hai bộ. Tổng 10 của hậu thiên chính là quan hệ "hợp thập" mà Huyền Không hay nhắc.

Môn nào dùng bộ nào

Huyền Không có một cách xử lý số 5 riêng: số 5 không có quẻ, nên khi sao 5 nhập giữa ở bàn sơn hay bàn hướng, phép của Thẩm Thị mượn quẻ của sao vận để định chiều bay. Mỗi môn một cách, nên đừng mang quy tắc "5 gửi Khôn" của Kỳ Môn sang Huyền Không và ngược lại.

Ví dụ: một phép chia, hai quẻ khác nhau

Lấy hai số 17 và 22 để lập quẻ Mai Hoa theo số (không cộng giờ):

• Thượng quái: 17 chia 8 dư 1.
• Hạ quái: 22 chia 8 dư 6.
• Hào động: 17 + 22 = 39, chia 6 dư 3, hào 3.

Hai quẻ chỉ đổi chỗ thượng quái và hạ quái mà nghĩa khác hẳn: Tụng là tranh tụng, Nhu là chờ đợi. Kết quả dòng thứ nhất đã chạy bằng công cụ Mai Hoa của site. Lỗi này hay gặp ở người học Huyền Không trước rồi mới học Mai Hoa, vì đã quen "Khảm 1".

Những chỗ hay lẫn khác

• Số 9 trong Mai Hoa. Tiên thiên chỉ có 8 số; chia cho 8 thì không bao giờ ra 9. Thấy sách Mai Hoa nào nói "9 là Ly" là đã lẫn sang Lạc Thư.
• Số 5. Trong tiên thiên, 5 là Tốn. Trong Lạc Thư, 5 là trung cung, không có quẻ. Câu "Tốn số 5" và "số 5 Ngũ Hoàng không quẻ" đều đúng, ở hai hệ khác nhau.
• Số Hà Đồ. Bộ thứ ba (1, 6 Thuỷ; 2, 7 Hoả; 3, 8 Mộc; 4, 9 Kim; 5, 10 Thổ) là số của hành, không phải của quẻ. Mai Hoa dùng nó khi đoán số lượng, không dùng để lập quẻ.
• Thứ tự 64 quẻ. Số thứ tự Văn Vương (Càn 1, Khôn 2, Truân 3…) là số của quẻ kép trong Chu Dịch, không liên quan hai bộ số quẻ đơn ở đây.

Đọc cho đúng mức

• Cả hai bộ số là quy ước của các môn thuật số; Chu Dịch không ghi số cho quẻ đơn.
• Bộ tiên thiên gắn với cách xếp của Thiệu Ung đời Tống; bộ hậu thiên gắn với ô vuông Lạc Thư có từ đời Hán.
• Mỗi môn có cách xử lý riêng cho số 5 và số dư 0; khi theo một môn, giữ trọn quy ước của môn đó.

Việc nên làm

1. Thuộc bảng "đọc ngược theo số" ở trên; đó là bảng dùng nhiều nhất khi tính.
2. Kiểm nhanh bằng tổng đối diện: tiên thiên ra 9, hậu thiên ra 10.
3. Lập quẻ Mai Hoa bằng công cụ của site rồi tự chia tay lại một lần để thấy công cụ dùng số tiên thiên.

Nguồn tham khảo

• Mai Hoa Dịch Số (tương truyền Thiệu Ung) — phần lập quẻ theo số và bảng số quẻ (đại ý).
• Chu Dịch, Thuyết Quái truyện, chương 5 — phương vị hậu thiên (đại ý).
• Thẩm Trúc Nhưng — Thẩm Thị Huyền Không Học, phép sao 5 nhập trung (đại ý).
• Ví dụ lập quẻ 17 – 22: chạy bằng công cụ Mai Hoa của aihuyenhoc.com.