Vợ chồng xung tuổi: sách cổ nói gì, người xưa "hoá" bằng con cái ra sao và đời thường cần gì

Vợ chồng xung tuổi là khi chi năm sinh của hai người đối nhau trên vòng địa chi: Tý – Ngọ, Sửu – Mùi, Dần – Thân, Mão – Dậu, Thìn – Tuất, Tỵ – Hợi. Sách cổ coi xung là hai khí đứng ngược phía, không phải điềm chia lìa; người xưa "hoá" bằng con cái hợp tuổi, nhưng điều giữ được một cuộc hôn nhân vẫn là cách hai người đối xử với nhau.

Sáu cặp xung và chỗ khác nhau giữa chúng

Cột "đọc theo tượng" là lối diễn giải, không phải lời phán. Điều rút ra được từ bảng: bốn cặp đầu có hành khắc nhau, hai cặp Thổ thì không. Mức nặng nhẹ của từng loại có ở bài tam hợp, tứ hành xung. Với một người bất kỳ, chỉ có một tuổi xung trên mười hai, khoảng 8% số người cùng thế hệ.

Chênh nhau đúng 6 tuổi: luôn là "thiên khắc địa xung"

Có một quy luật ít người để ý. Hai năm cách nhau 6 năm thì chi luôn xung (vì 6 là nửa vòng 12). Đồng thời, can cách nhau 6 bước trên vòng 10 can, và cặp can cách 6 luôn là xung hoặc khắc: Giáp gặp Canh, Ất gặp Tân, Bính gặp Nhâm, Đinh gặp Quý là bốn cặp can xung; sáu trường hợp còn lại (Mậu với Giáp, Kỷ với Ất, Canh với Bính…) là can khắc can.

Nghĩa là mọi cặp vợ chồng chênh nhau đúng 6 tuổi đều là "thiên khắc địa xung" theo cách gọi dân gian. Chênh 18 tuổi thì chi vẫn xung nhưng can lại tương sinh (can người trẻ sinh can người lớn, như Nhâm sinh Giáp). Tính bằng công cụ của site:

Ba cặp "thiên khắc địa xung" thì hai cặp có nạp âm tương sinh, cặp còn lại thuộc loại "khắc mà thành" (xem nạp âm phản sinh phản khắc). Cùng một cặp tuổi, chỉ cần đổi tầng nhìn là kết luận đổi. Đây là lý do chúng tôi không đọc xung tuổi như một bản án.

Người xưa "hoá" bằng con cái: cơ chế thật phía sau

Lời khuyên quen thuộc với vợ chồng xung tuổi là sinh con hợp tuổi để "hoá". Cơ chế của nó đến từ một nguyên lý trong Bát Tự gọi là tham hợp vong xung: một chữ đang mải hợp với chữ khác thì quên chuyện xung. Chồng Tý, vợ Ngọ; nếu có một đứa con tuổi Thân hay Thìn đứng cạnh, chữ Tý của bố "bận" bán hợp với con, lực xung với Ngọ được coi là giảm.

Khi tính đủ sáu cặp, hiện ra ba điều mà lời khuyên dân gian thường không nói:

Một: không có tuổi con nào tam hợp hay lục hợp với cả hai. Với vợ chồng xung tuổi, các chi hợp với người này luôn nằm phía bên kia vòng tròn so với các chi hợp với người kia.

Hai: con lục hợp với người này luôn là lục hại với người kia. Vì hại chính là "xung vào người mình hợp". Chồng Tý, vợ Ngọ: con Sửu hợp bố nhưng hại mẹ, con Mùi hợp mẹ nhưng hại bố. Ai khuyên "sinh con lục hợp" cho cặp xung tuổi là vô tình khuyên một tuổi hại.

Ba: con tam hợp với người này thì bình hoà với người kia. Đây là lựa chọn duy nhất không đụng tới ai:

Như vậy "hoá bằng con" thật ra là có một đứa con đứng vững ở một phía, trung tính với phía kia. Nó không biến một cặp xung thành một cặp hợp. Và vì mỗi chi chỉ đến một lần trong mười hai năm, việc canh năm sinh như thế va thẳng vào sức khoẻ và tuổi của người mẹ; bài sinh con hợp tuổi bố mẹ bàn kỹ chỗ này.

Những cách "hoá" khác người ta hay nói

• Chọn ngày cưới tránh ngày xung tuổi cô dâu, chú rể: đây là việc làm được, có phép tắc rõ (xem xem ngày cưới).
• Đặt vật phẩm, đổi màu, đổi hướng giường: chúng tôi không khuyên dùng các thứ này như cách "chữa" xung tuổi. Chúng có thể là một lời nhắc, một biểu tượng; chúng không thay đổi được chi năm sinh của ai.
• Làm lễ giải: thuộc tín ngưỡng từng gia đình, site không hướng dẫn nghi lễ.

Điều đời thường cần

Nếu đọc xung đúng nghĩa sách, là hai người đứng ngược phía, nhìn về nhau, thì lời khuyên tự nhiên không phải là sợ mà là sắp xếp. Một vài việc cụ thể:

1. Gọi tên chỗ khác nhau. Một người thức khuya, một người dậy sớm; một người muốn đi, một người muốn ở. Nói ra được thì không còn là "xung", chỉ còn là hai thói quen cần chia giờ.
2. Chia vai, đừng giành lái cùng một việc. Hai chi đối nhau giống hai người cùng nắm một tay lái từ hai đầu. Ai cầm việc gì, quyết đến đâu, nói trước.
3. Không quyết chuyện lớn khi đang căng. Tiền bạc, chỗ ở, con cái: để đến lúc cả hai bình tĩnh.
4. Giữ thể diện cho nhau trước người ngoài, nhất là trước hai bên gia đình, những người hay nhắc chuyện tuổi nhất.

Không có điều nào ở trên là lý thuyết huyền học. Nhưng chính sách cổ, khi nói "hợp có thể giải xung", cũng đang nói một điều tương tự: có một thứ đủ mạnh kéo hai bên về cùng một phía thì lực đối đầu yếu đi. Trong một gia đình, thứ đó hiếm khi là con giáp.

Sách cổ nói gì

Dịch: Chữ vượng xung chữ suy thì chữ suy bị nhổ; chữ suy xung chữ vượng thì chữ vượng lại bùng phát. — Trích Thiên Tủy

Bình: câu này dạy rằng xung không có một nghĩa cố định; phải biết bên nào mạnh, bên nào yếu. Trong so tuổi chỉ có một chữ mỗi người, nên không thể biết vượng suy. Đó cũng là lý do một cặp xung tuổi năm sinh không đủ dữ kiện để kết luận gì.

Tử Bình Chân Thuyên, thiên Luận Hình Xung Hội Hợp Giải Pháp, đại ý: trong tám chữ, hình xung không phải việc đẹp, nhưng tam hợp, lục hợp có thể giải được; ngược lại hợp cũng có thể bị xung làm tan. Nguyên lý "hoá bằng con hợp tuổi" là đem câu này ra khỏi lá số một người để áp lên ba người trong nhà.

Tam Mệnh Thông Hội, phần bàn lục xung, đại ý: chi lấy vị thứ bảy làm xung, như can lấy vị thứ bảy làm sát; xung là khí đối nhau mà động. Sách bàn xung trong một lá số, không có thiên nào cấm hai người xung tuổi lấy nhau.

Đọc cho đúng mức

• Lời cấm "tuổi xung không được lấy nhau" là tục lệ, không có trong các sách luận mệnh lớn.
• Chi năm chỉ là một chữ trên tám chữ của mỗi người. Xem sâu thì đặt hai lá số cạnh nhau (xem hợp tuổi theo lá số tử vi).
• Nguyên lý tham hợp vong xung là của Bát Tự, vốn xét các chữ trong một lá số. Mở rộng nó sang các thành viên gia đình là cách dân gian, nên đọc như một hình ảnh hơn là một phép tính.
• Nhiều cặp xung tuổi sống với nhau trọn đời; nhiều cặp tam hợp vẫn chia tay. Tuổi năm sinh không đo được điều ấy.

Việc nên làm

• Kiểm cặp tuổi của hai người: xung có kèm khắc hành không, nạp âm nói gì, can nói gì. Đừng dừng ở chữ "xung".
• Khi cưới, chọn ngày tránh ngày xung tuổi cả hai: phần này có phép rõ và dễ làm.
• Nếu tính chuyện con cái, ưu tiên sức khoẻ người mẹ; tuổi con, nếu muốn xét, chọn chi tam hợp với một người và bình hoà với người kia.
• Dành thời gian nói chuyện về những chỗ khác nhau của hai người. Đó là phần "hoá" duy nhất nằm hoàn toàn trong tay bạn.

💞Xem hợp tuổi
Vợ chồng, làm ăn, sinh con: ngũ hành nạp âm, can chi, cung phi.✨ Dùng thử

Nguồn tham khảo

• Trích Thiên Tủy — phần bàn hợp và xung (trích nguyên văn câu về vượng suy).
• Thẩm Hiếu Chiêm — Tử Bình Chân Thuyên, thiên Luận Hình Xung Hội Hợp Giải Pháp (đại ý).
• Vạn Dân Anh — Tam Mệnh Thông Hội, phần bàn địa chi lục xung (đại ý).