Bếp đặt giữa nhà: Bát Trạch và Huyền Không cùng kiêng cung giữa

Hai phái cùng tránh đặt bếp ở giữa nhà nhưng vì hai lý do khác nhau. Bát Trạch xếp bếp theo phương hung, mà ô giữa không thuộc phương nào, nên phép "tọa hung" không đặt được bếp vào đó. Huyền Không coi ô giữa là gốc của bàn sao; nhà vận 9 nhìn bốn hướng chính có sao 5 hoặc 2 ở giữa, lửa bếp làm hai sao ấy mạnh thêm.

Lý do của Bát Trạch: ô giữa không có phương

Bát Trạch xét nhà bằng cách đứng ở tâm, đặt la bàn, chia tám phương. Mỗi phương mang một du niên, bốn cát bốn hung. Quy tắc bếp là "tọa hung hướng cát": thân bếp ngồi ở phương hung, cửa lửa quay về phương cát (lý lẽ đầy đủ ở bài bếp tọa hung hướng cát).

Một cái bếp đặt đúng tâm nhà thì không ngồi ở phương nào. Nó không tọa hung, cũng không tọa cát; phép tính của sách không có ô để điền. Dương Trạch Tam Yếu còn chặt hơn: sách xét bếp theo phương nằm so với cửa chính. Bếp ở giữa nhà thì "phương so với cửa" chỉ là hướng từ tâm ra cửa, tức trùng với trục của cửa, không phải một phương có du niên riêng.

Nói cách khác, Bát Trạch không có câu "cấm bếp giữa nhà"; nó không xếp được bếp vào giữa nhà. Lời kiêng là thầy đời sau nói gọn lại cho dễ nhớ, kèm hình ảnh "lửa đốt tim nhà".

Lý do của Huyền Không: lửa nuôi sao ở giữa

Huyền Không lập bàn sao bằng cách đưa sao của vận vào ô giữa rồi bay ra tám cung. Ô giữa giữ ba sao: vận tinh, sơn tinh, hướng tinh. Thầy Huyền Không có thói quen tránh đặt bếp ở cung có sao 5 (Ngũ Hoàng) hoặc sao 2 (Nhị Hắc), vì hai sao này hành Thổ, mà Hỏa sinh Thổ: lửa bếp làm chúng mạnh thêm (bài bếp theo Huyền Không bàn kỹ).

Chạy bộ tinh bàn của site cho cả 24 sơn ở vận 9 (nhà dựng từ 2024 tới 2043), ô giữa ra như sau:

Đây là chỗ ít bài viết nói tới: nhà vận 9 nhìn thẳng một trong bốn hướng chính luôn có sao 5 hoặc sao 2 ở ô giữa. Nhà phố Việt Nam phần nhiều quay mặt ra đường theo bốn hướng chính, nên lời kiêng bếp giữa nhà của Huyền Không có thêm lý do trong vận này. Nhà nhìn bốn hướng chéo thì ô giữa mang 1, 8 hoặc 3, 6; thầy Huyền Không vẫn ngại bếp giữa nhà vì vị trí gốc của ô ấy, nhưng lý do sao không còn.

Lớp năm 2027 chồng lên

Năm 2027, sao năm nhập trung là Cửu Tử, sao 9 hành Hỏa (đổi năm ở Lập Xuân 4/2/2027, tính bằng bộ phi tinh của site). Sao tháng thì có hai tháng đưa Ngũ Hoàng vào giữa nhà:

• tháng Dần, từ 4/2 đến 5/3/2027;
• tháng Hợi, từ 7/11 đến 6/12/2027.

Thầy Huyền Không thường khuyên tránh khởi công sửa, đục, đổi bếp ở giữa nhà trong hai tháng này. Nhà đang tính dời bếp khỏi giữa nhà nên chọn thời gian thi công khác.

"Giữa nhà" thật sự là chỗ nào

Giống chuyện nhà vệ sinh, cảm giác "giữa nhà" và trung cung trên lưới chín ô thường không trùng.

Nhà ống 4 x 16 mét, chia lưới theo tỉ lệ (cách giải thích ở bài chia cửu cung nhà ống): trung cung là dải rộng 1,33 mét ở giữa bề ngang, từ mét 5,33 tới mét 10,67. Bếp chữ I dựa tường bên ở khúc giữa, bàn bếp sâu 60 cm, nằm gọn trong dải bên (cung Đông hoặc Tây), không phải trung cung. Bếp nhà ống chỉ thật sự ở trung cung khi nó là một bếp đảo hoặc bếp chữ U chiếm hết bề ngang ở khúc giữa.

Căn hộ chung cư là chỗ bếp giữa nhà hay gặp thật. Căn hộ hình gần vuông, bếp mở nằm ở lõi căn, cạnh lõi kỹ thuật, hoặc một bếp đảo đặt ngay giữa phòng khách liền bếp. Tâm căn hộ tính theo hình trong tường bao của căn, kể cả lô gia có mái che; nhiều căn có tâm rơi đúng vào đảo bếp.

Cách kiểm: nhập độ hướng đo được vào công cụ hướng nhà để biết tọa và gọi đúng tên các ô; in mặt bằng, kẻ lưới chín ô theo tỉ lệ, xem mặt bếp nấu (không phải cả gian bếp) nằm ở ô nào.

Chuyện thật của bếp giữa nhà

Bốn chuyện này giải thích vì sao lời kiêng của hai phái gặp được sự đồng ý của người làm thiết kế bếp, dù lý lẽ khác nhau.

Dời bếp khỏi giữa: những cách không phải đập

1. Giữ đảo, rút bếp nấu ra. Đảo vẫn làm bàn sơ chế, bàn ăn sáng; mặt bếp nấu chuyển lên quầy dựa tường. Cách này giữ được không gian mở mà chủ nhà thích ở bếp đảo. Chỗ lưng người nấu khi đứng ở đảo có bài riêng: bếp đảo.
2. Đẩy bếp chữ U sang một bên. Nhà ống có bếp chữ U ngang hết nhà ở khúc giữa: đổi thành chữ L dựa một tường bên, phần ngang thu gọn thành bàn ăn.
3. Dời gian bếp ra cuối nhà. Khi đằng nào cũng sửa lớn: bếp ra sau, gần giếng trời, ống hút mùi ngắn; khúc giữa thành phòng ăn.
4. Bếp từ nếu chưa dời được. Không có ngọn lửa hở ở giữa nhà; Huyền Không vẫn coi là bếp, nhưng rủi ro khói ga, ống ga không còn (xem bài bếp từ có cần xem hướng).

Sách cổ nói gì

Bát Trạch Minh Kính, đại ý: đứng giữa nhà đặt la bàn mà chia tám phương; bếp nên ngồi phương hung để đè lên, cửa lửa quay về phương cát. — Bát Trạch Minh Kính

Bình: hai câu đặt cạnh nhau cho thấy giữa nhà là chỗ người xem đứng, còn bếp phải nằm ở một trong tám phương. Bếp ở tâm không có chỗ trong phép tính.

Triệu Cửu Phong, đại ý: xét bếp lấy cửa làm mốc, xem bếp nằm ở phương nào so với cửa. — Dương Trạch Tam Yếu

Bình: phép của Tam Yếu cũng cần bếp có một phương. Đây là lý do kỹ thuật của lời kiêng, chặt hơn hình ảnh "lửa đốt tim nhà".

Thẩm Trúc Nhưng, đại ý: lấy sao của vận nhập vào giữa rồi bay ra tám cung; xét sao với vật đặt ở cung theo lẽ ngũ hành sinh khắc. — Thẩm Thị Huyền Không Học

Bình: ô giữa là gốc của bàn sao. Lửa bếp (Hỏa) đặt lên ô có sao Thổ 5 hoặc 2 là sinh cho sao ấy, điều thầy Huyền Không muốn tránh.

Đọc cho đúng mức

• Bếp dựa tường bên ở khúc giữa nhà ống thường không ở trung cung. Đo trước khi lo.
• Bát Trạch không có câu cấm, chỉ không xếp được bếp vào giữa; lời kiêng là cách nói gọn của đời sau.
• Lý do sao của Huyền Không đổi theo hướng nhà và theo vận: nhà vận 9 nhìn bốn hướng chính có sao 5 hoặc 2 ở giữa; nhà nhìn hướng chéo thì không.
• Không có căn cứ để nói bếp giữa nhà gây ra chuyện gì cụ thể cho người trong nhà. Cái đo được là khói, nhiệt, an toàn.

Việc nên làm

• In mặt bằng, kẻ lưới chín ô, xem mặt bếp nấu nằm ở ô nào.
• Bếp đảo có mặt nấu ở trung cung: tính rút bếp nấu lên quầy dựa tường, giữ đảo làm bàn sơ chế.
• Chưa dời được: dùng bếp từ, máy hút mùi đủ mạnh có ống xả ra ngoài.
• Định sửa, dời bếp trong năm 2027: tránh khởi công ở giữa nhà trong tháng Dần (4/2 – 5/3) và tháng Hợi (7/11 – 6/12) nếu gia đình theo Huyền Không.
• Nhà mới dựng trong vận 9, nhìn bốn hướng chính: xếp bếp ra một cung bên ngay từ bản vẽ.

Người theo Huyền Không khi chưa dời được bếp khỏi ô giữa thường đặt một món kim loại gần đó, theo lẽ Kim tiết Thổ cho sao 5, sao 2. Nếu muốn có một vật như vậy, hãy coi nó là lời nhắc giữ giữa nhà gọn và thoáng; phần quan trọng vẫn là đưa mặt bếp nấu ra khỏi tâm khi có dịp sửa.

Nguồn tham khảo

• Bát Trạch Minh Kính, bản lưu hành đời Thanh — phần bếp và cách chia tám phương, đại ý.
• Triệu Cửu Phong, Dương Trạch Tam Yếu (đời Thanh) — xét bếp theo phương so với cửa, đại ý.
• Thẩm Trúc Nhưng, Thẩm Thị Huyền Không Học — phép lập vận bàn, sinh khắc giữa sao và vật, đại ý.
• Bảng sao ô giữa của 24 sơn vận 9, sao năm và sao tháng 2027 tính bằng công cụ tinh bàn của aihuyenhoc.com.