Sofa quay lưng ra cửa chính: phòng khách nhà ống 3,5 m không xoay được thì kê thế nào

Sofa quay lưng ra cửa chính là cách kê các thầy hay khuyên tránh, vì người ngồi không có "chỗ dựa" sau lưng và không thấy ai bước vào. Ở phòng khách nhà ống ngang 3,5 m, nếu không xoay được ghế thì có hai cách bù: đặt một kệ thấp cao 850 – 900 mm sát lưng ghế với lối đi phía sau từ 1 m, hoặc đổi sang kê dọc tường biên.

Hai lý do khác nhau nằm chung một lời khuyên

Lời khuyên "đừng kê sofa quay lưng ra cửa" thật ra gộp hai lý do rất khác nhau. Tách ra thì mới biết khi nào nên chỉnh, khi nào có thể bỏ qua.

Lý do tâm lý. Người ngồi quay lưng vào chỗ có người qua lại sẽ có phản xạ ngoái lại mỗi khi nghe tiếng cửa, tiếng bước chân. Trong tâm lý học môi trường có một thuyết rất hay được dẫn: thuyết "tầm nhìn và chỗ trú" của nhà địa lý người Anh Jay Appleton (1975), đại ý con người thích chỗ ngồi vừa nhìn ra được khoảng trống phía trước, vừa có chỗ che phía sau. Bạn tự kiểm được lý do này: ngồi thử một buổi tối ở vị trí đó, xem mình có hay ngoái lại không.

Lý do khí. Phong thủy nhà ở đời sau đem tứ linh của Táng Thư vào căn phòng: sau lưng chỗ ngồi là Huyền Vũ, cần vững và kín. Lưng ghế quay ra cửa, nơi khí và người đi vào, là "Huyền Vũ bị động", không yên. Đây là một suy rộng (bài vị trí đặt sofa đã phân tích gốc của nó), không phải lời Táng Thư nói về ghế.

Điều đáng chú ý: cả hai lý do đều giải được bằng một lớp che sau lưng ghế. Không nhất thiết phải là tường.

Phòng khách mẫu: nhà ống 3,5 m, xe để phía trước

Nhà ống lòng ngang 3,5 m. Tầng trệt chia ba khúc từ ngoài vào: khúc đầu sâu 2,5 m để xe máy, khúc giữa sâu 4,5 m là phòng khách, khúc sau là cầu thang và bếp. Cầu thang chạy dọc tường bên phải, chiếm 1,0 m bề ngang ở cuối phòng khách. Cửa chính ở giữa mặt tiền.

Người dắt xe vào nhà đi qua khúc để xe rồi vào phòng khách từ phía trước. Kê sofa ngang phòng, lưng ra phía cửa, tivi gắn ở vách cầu thang phía trong là cách nhiều nhà đang làm, vì đó là bức tường duy nhất còn trống. Đó là lúc câu hỏi trong bài xuất hiện.

Phương án 1: giữ sofa ngang, làm "Huyền Vũ" bằng kệ

Sofa dài 2.100 mm, sâu 850 mm, đặt ngang phòng, lưng ra phía cửa. Ngay sau lưng sofa, kê một kệ thấp (bàn console) sâu 300 – 350 mm, dài bằng sofa.

Tra bằng công cụ thước Lỗ Ban: chiều cao console phổ biến 750 mm rơi vào Kiếp (sát ranh giới 0,8 mm) và 800 mm rơi vào Hại. Hai số này lại là số đặt sẵn của nhiều mẫu kệ bán sẵn, nên nếu muốn theo thước thì phải đặt làm.

Được: giữ trục nhìn tivi, không phải dời gì; kệ có chỗ để đèn, để chìa khóa, để đồ vừa mang vào. Người ngồi có một lớp che sau lưng, cảm giác bớt "hở". Mất: vẫn không thấy người vào. Phòng khách sâu 4,5 m mà mất 0,35 m cho kệ và 1,0 m cho lối đi, bàn trà phải nhỏ lại.

Phương án 2: xoay sofa dọc tường biên trái

Sofa dọc tường biên trái (bức tường không có cầu thang), nhìn ngang qua phòng về phía vách cầu thang. Chiều ngang cần: sofa 850 + khoảng chân 400 + bàn trà 500 + lối đi 1.000 + kệ tivi 350 = 3.100 mm. Phòng có 3,5 m, còn dư 400 mm để nới bàn trà hoặc lối đi.

Nhưng tivi phải dời sang tường đối diện sofa, tức tường biên phải, ngay phần trước chân cầu thang. Cầu thang chiếm 1,0 m ở cuối phòng; phần tường phải còn trống khoảng 3,5 m chiều dài là đủ cho kệ tivi.

Được: lưng sofa tựa tường đặc, khóe mắt thấy được cửa và người vào; lối đi chính chạy dọc giữa phòng thông thẳng tới cầu thang. Đây là cách sát với lời khuyên của các thầy nhất. Mất: người ngồi xem tivi phải nhìn ngang, không nhìn theo trục nhà; nếu mặt tiền có cửa kính lớn thì ánh sáng chiếu xiên lên màn hình (xem vị trí kệ tivi phòng khách). Lối đi giữa phòng là lối người dắt xe vào bếp đi qua, nên bàn trà không được lấn ra.

Phương án 3: sofa chữ L tựa vách trong, nhìn ra cửa

Sofa chữ L kê sát vách phía trong (vách ngăn với bếp hoặc tường dưới cầu thang), mặt nhìn ra phía cửa. Tivi phải đặt ở phía mặt tiền, tức ngay sau khúc để xe.

Được: lưng tựa vững, nhìn thấy cửa trọn vẹn: cả lý do tâm lý lẫn lý do khí đều thỏa. Mất: tivi quay lưng về phía cửa kính mặt tiền, ban ngày người xem nhìn thẳng vào nguồn sáng, màn hình bị chói. Khu tivi cũng là chỗ khói xe, bụi từ khúc để xe bay vào. Với nhà để xe phía trước, đây thường là phương án khó chịu nhất trong sinh hoạt.

So sánh nhanh

Không có phương án nào thắng hết. Gia đình hay xem tivi buổi tối, ít khách: phương án 1 là đủ. Gia đình hay tiếp khách, người lớn tuổi ngồi phòng khách cả ngày: phương án 2.

Sách cổ nói gì

Táng Thư, đại ý, đặt bốn phía quanh huyệt theo tứ linh: Huyền Vũ ở sau, Chu Tước ở trước, Thanh Long bên trái, Bạch Hổ bên phải; Huyền Vũ đẹp là núi sau cúi đầu như che chở. — Táng Thư, đoạn tứ linh

Bình: Táng Thư tả núi sau lưng huyệt mộ. Người đời sau đem "Huyền Vũ" vào căn phòng như một ẩn dụ cho chỗ dựa sau lưng. Ẩn dụ ấy có lý, nhưng nên nhớ: điều sách đòi ở Huyền Vũ là vững và che chở, không đòi đó phải là một bức tường gạch. Một kệ thấp vững chãi sau lưng ghế đáp ứng đúng tinh thần đó ở quy mô một căn phòng.

Bát Trạch Minh Kính, đại ý, xét cát hung của cửa, phòng, bếp theo quan hệ giữa phương và trạch; đồ đạc trong gian như ghế ngồi không phải đối tượng của sách. — Bát Trạch Minh Kính

Bình: không có sách cổ nào bàn sofa. Lời khuyên về hướng ngồi theo mệnh (nhìn về phương Sinh Khí) là suy ra từ cách sách bàn giường và bàn. Ở phòng khách 3,5 m, lớp này nên để sau cùng.

Appleton, The Experience of Landscape, đại ý: con người ưa những chỗ vừa có tầm nhìn rộng phía trước, vừa có chỗ trú che phía sau. — Jay Appleton, 1975

Bình: đây là nguồn hiện đại, không phải phong thủy. Đặt nó cạnh Táng Thư để thấy phần nào của lời khuyên có cơ sở quan sát được, phần nào là biểu tượng.

Đọc cho đúng mức

• Sofa quay lưng ra cửa không phải lỗi phải sửa bằng mọi giá. Nó là cách kê kém thoải mái hơn, chỉnh được bằng một lớp che.
• Đừng hy sinh lối đi. Lối dắt xe, lối tới cầu thang hẹp dưới 0,9 m thì ngày nào cũng va vấp, còn khó chịu hơn ngồi quay lưng ra cửa.
• Gương để thấy cửa là chuyện còn bàn cãi. Có người treo gương nhỏ để từ chỗ ngồi thấy được người vào; nhiều thầy lại kỵ gương chiếu cửa. Xem gương phòng khách trước khi treo.
• Cùng nguyên lý cho chỗ ngồi khác. Bàn làm việc quay lưng ra cửa phòng là chuyện y hệt, ở bài bàn làm việc quay lưng ra cửa.

Việc nên làm

• Ngồi thử ở chỗ định kê sofa vào buổi tối, lúc cả nhà đi lại; ghi nhận mình có hay ngoái lại không.
• Nếu giữ sofa ngang: đặt kệ sau lưng cao 850 – 900 mm, sâu 300 – 350 mm, chừa lối sau lưng từ 1,0 m.
• Nếu xoay được: thử dán băng dính phương án sofa dọc tường biên lên sàn, đi lại một ngày rồi quyết.
• Chọn bàn trà theo khoảng còn lại, đừng mua trước rồi mới kê (xem kích thước bàn trà theo Lỗ Ban).
• Phòng khách quá hẹp thì xem thêm cách bố trí ở bài phòng khách nhỏ.

Chiếc kệ sau lưng sofa là chỗ nhiều nhà đặt một món đồ nặng, vững như một bình gốm hay một khối đá, để kệ trông như một bức "tường thấp" thật. Theo ngũ hành, Thổ là hành của núi, của chỗ dựa; một món hành Thổ đặt trên kệ hợp với ý Huyền Vũ cúi đầu che chở. Đó là biểu tượng, còn chính chiếc kệ đủ cao, đủ vững mới làm người ngồi yên lưng.

Nguồn tham khảo

• Táng Thư, gắn tên Quách Phác — đoạn tứ linh, đại ý.
• Bát Trạch Minh Kính, văn bản lưu hành đời Thanh — đại ý.
• Jay Appleton, The Experience of Landscape, 1975 — thuyết tầm nhìn và chỗ trú, đại ý.
• Mọi số đo trên thước 42,9 cm và 52,2 cm trong bài tính bằng công cụ thước Lỗ Ban của aihuyenhoc.com.