Phẫu thuật thẩm mỹ có đổi được tướng không: sách tướng trọng thần khí hơn da thịt

Phẫu thuật thẩm mỹ đổi được hình — mũi cao hơn, mí đôi, cằm dài — nhưng theo chính sách tướng, hình là lớp thấp nhất trong bốn lớp thần, khí, sắc, hình. Thần trong mắt, khí trong giọng và dáng, nếp sống hiện trên da thì dao kéo không chạm tới. Nên câu trả lời theo tướng thư là: đổi được vẻ ngoài, không đổi được "tướng" theo nghĩa sách dùng.

Bốn lớp của một gương mặt, và dao kéo chạm tới lớp nào

Tướng thư không coi khuôn mặt là một khối. Nó chia ra bốn lớp và xếp thứ bậc rất rõ: thần trên hết, rồi khí, rồi sắc, cuối cùng mới đến hình. Bài thần, khí, sắc giải từng lớp; ở đây chỉ đặt chúng cạnh những gì phẫu thuật làm được.

Đọc bảng này thì thấy câu hỏi "thẩm mỹ có đổi tướng không" tự trả lời được một nửa. Cái phẫu thuật đổi được là đúng cái mà tướng thư xếp cuối cùng. Câu truyền khẩu "tướng mạo bất như tâm tướng" — tướng mặt không bằng tướng lòng — chỉ là cách nói gọn của thứ bậc ấy; gốc văn bản sớm nhất của ý này là thiên Phi Tướng của Tuân Tử, dẫn ở phần dưới.

Từng ca hay gặp, đọc bằng chính chữ của sách

Phần lớn lời quảng cáo "thẩm mỹ đổi vận" lấy một câu tướng thư rồi cắt mất nửa sau. Đọc đủ câu thì thường ra điều ngược lại.

Nâng mũi. Mũi là cung Tài Bạch, là Thẩm biện quan, là Trung nhạc. Quảng cáo nói "mũi cao thì tụ tài". Nhưng sách không khen mũi cao; sách khen mũi cân: sơn căn nối liền ấn đường, sống ngay, đầu tròn như túi mật treo, và nhất là được hai gò má đỡ hai bên. Trong phép ngũ nhạc, mũi là núi giữa, bốn núi kia phải "chầu" về. Một sống mũi dựng thật cao giữa hai gò má thấp là đúng cái mà các bản Ma Y gọi là núi giữa đứng trơ một mình — sách đọc thế ấy là thiếu người đỡ, không phải là thêm của. Nói cách khác, theo chính tướng thư, nâng mũi quá tay là làm mất thế "triều" của ngũ nhạc. Xem thêm tướng mũi.

Cắt mí, mở góc mắt. Mắt là Giám sát quan, và gần như mọi điều kiện sách đặt cho mắt là về thần: tàng mà không lộ, đen trắng phân minh, nhìn định. Không bản Ma Y nào đặt mí đơn hay mí đôi làm tiêu chí. Cắt mí đổi được nếp mí, không đổi được ánh nhìn — và ánh nhìn mới là thứ sách đọc. Xem tướng mắt.

Độn cằm, gọt hàm. Cằm là Địa các, là Bắc nhạc, ứng hậu vận. Sách khen cằm đầy và hướng lên — tròn, dày, "triều" về phía mũi. Một chiếc cằm độn nhọn và dài theo mốt hiện nay không phải hình sách khen; còn gọt hàm vuông thành hàm thon thì theo ngũ hành hình tướng là bỏ bớt cái "vuông" của người Kim hình — dạng người mà sách nói "không ngại vuông".

Xoá nếp pháp lệnh, tiêm môi. Hai nếp pháp lệnh ứng tuổi 56–57 trong lưu niên, và sách đọc chúng là dấu của uy tín, phép tắc mà tuổi tác mang lại. Xoá nếp không xoá tuổi; theo đúng chữ sách, nó chỉ làm mờ một dấu sách vốn khen.

Phun mày, tẩy nốt ruồi. Đã có bài riêng: tướng lông mày bàn chuyện tỉa và phun; với nốt ruồi, việc đầu tiên là để bác sĩ da liễu xem nốt ấy lành hay không.

Điểm chung của năm ca: sách tướng chấm tỉ lệ và sự cân với toàn mặt, không chấm một bộ phận tách rời. Phẫu thuật chọn sửa từng bộ phận theo mốt — và mốt thì đổi theo thập niên, còn tướng thư thì không.

"Nâng mũi hợp phong thủy": chữ sai ngành, nội dung không có gốc

Nhiều cơ sở làm đẹp quảng cáo "nâng mũi hợp phong thủy", "dáng mũi hợp mệnh", "độn cằm chuẩn tướng vượng phu". Nên nói thẳng ba điều.

Thứ nhất, sai ngành. Phong thuỷ là phép xem đất — nhà, mộ, hướng. Xem mặt người là tướng thuật. Ghép "phong thủy" vào khuôn mặt là mượn một chữ quen tai để bán hàng, không phải một phép có trong sách.

Thứ hai, không có gốc văn bản. Không tướng thư nào có bảng "mệnh Kim nên nâng mũi kiểu này, mệnh Thủy kiểu kia". Mệnh theo năm sinh (nạp âm) là chuyện của lá số, không phải chuyện của dáng mũi. Những bảng "dáng mũi hợp mệnh" lưu hành trên mạng là chế ra gần đây.

Thứ ba, ngược với chính logic sách. Như đã nói ở trên, sách đánh giá mũi theo sự cân với gò má, ấn đường và cả dạng người. Một chiếc mũi "đẹp theo mẫu" đặt lên một gương mặt khác dạng thì theo tướng thư lại thành lệch.

Nếu bạn muốn sửa mũi vì thích nó đẹp hơn, đó là quyết định thẩm mỹ chính đáng, nên bàn với bác sĩ. Điều đáng tránh là quyết định vì một lời hứa "đổi vận" — vì lời hứa ấy không có chỗ dựa nào, kể cả trong sách tướng.

Cái phẫu thuật thật sự đổi: cách mình nhìn mình

Có một đường mà phẫu thuật chạm được tới lớp "thần", dù gián tiếp: sự tự tin. Người từng ngại cười vì răng, ngại nhìn thẳng vì một vết sẹo, sau khi sửa có thể đứng thẳng hơn, nhìn người khác lâu hơn, nói rõ hơn. Những thứ ấy đúng là thần và khí mà sách đọc.

Nhưng đường này đi được cả hai chiều. Tâm thần học có một chẩn đoán riêng — rối loạn ám ảnh ngoại hình — cho những người bận tâm quá mức về một khiếm khuyết rất nhỏ hoặc không có thật trên cơ thể mình. Người mắc rối loạn này gặp ở phòng khám thẩm mỹ nhiều hơn hẳn ngoài cộng đồng, và thường không thấy khá hơn sau phẫu thuật: sửa xong chỗ này, nỗi bận tâm dời sang chỗ khác. Nếu bạn soi gương hàng giờ, tránh chụp ảnh, hay đã sửa một chỗ nhiều lần mà vẫn thấy hỏng, điều nên làm trước là gặp bác sĩ tâm thần hoặc nhà tâm lý, không phải gặp thêm một thầy tướng hay một bác sĩ thẩm mỹ.

Theo đúng thứ bậc của sách tướng, đây là ca mà "tâm" làm hỏng "hình" chứ không phải ngược lại.

Phẫu thuật vì lý do sức khoẻ không phải "đổi tướng"

Một nhóm người cần nói riêng: người sửa sứt môi, hở hàm ếch, sẹo bỏng, chấn thương sau tai nạn, sụp mí che tầm nhìn, lệch hàm ảnh hưởng ăn nhai. Với họ phẫu thuật là chữa, không phải làm đẹp. Tướng thư cổ không có chữ nào cho những ca này, và site này không đọc chúng là "tướng xấu" hay "đã đổi tướng". Một gương mặt sau tai nạn mang dấu của tai nạn, không mang dấu của số phận.

Sách cổ nói gì

Xem hình không bằng bàn tâm, bàn tâm không bằng xét đường lối người ấy chọn. Hình không thắng được tâm, tâm không thắng được đường lối. — Tuân Tử, thiên Phi Tướng

Bình: Tuân Tử viết thiên này để bác thuật xem tướng, nhưng hậu thế lại chép nó vào đầu nhiều tướng thư. Câu này đặt hình ở bậc thấp nhất, và đó cũng là bậc duy nhất phẫu thuật chạm được.

Những gì còn ở người, không gì rõ bằng con ngươi. Con ngươi không che được điều xấu. — Mạnh Tử, Ly Lâu thượng

Bình: Mạnh Tử không nói đến hình mắt, mà nói đến con ngươi — nơi lộ ra lòng người. Ý này được tướng thư đời sau kế thừa khi xếp thần lên trên hình. Một cuộc phẫu thuật có thể đổi bờ mi, không đổi được điều Mạnh Tử nói.

Các bản Ma Y, phần luận mũi và ngũ nhạc, đại ý: mũi quý ở chỗ được gò má, trán, cằm chầu về; núi giữa đứng cao một mình mà bốn bên thấp thì không được khen. Chúng tôi dẫn đại ý vì câu chữ các bản lệch nhau.

Đọc cho đúng mức

• Bài này đọc phẫu thuật bằng logic của sách tướng, không phải để khuyên làm hay không làm. Quyết định thẩm mỹ là của mỗi người, bàn với bác sĩ, dựa trên sức khoẻ và mong muốn của chính mình.
• Tướng thư cũng không phải thước đo đúng. Nói "nâng mũi không đổi vận" không có nghĩa "mũi tự nhiên quyết định vận". Cả hai chiều đều không có bằng chứng; bài chỉ chỉ ra rằng ngay trong hệ thống của tướng thư, lời quảng cáo cũng không đứng được.
• Phái khác: thầy tướng Nhật Mizuno Nanboku cho rằng tiết chế ăn uống đổi được tướng; ông cũng đặt cái đổi được vào nếp sống, không vào khung xương — xem Mizuno Nanboku.
• Một số thầy tướng hiện nay cho rằng phẫu thuật đổi được "một phần" tướng vì người khác nhìn mình khác đi. Ý này có phần đúng ở tầng xã hội — ấn tượng đầu tiên của người lạ có đổi — nhưng đó là chuyện tâm lý của người nhìn, không phải chuyện vận số của người được nhìn.

Việc nên làm

• Nếu đang cân nhắc sửa một chỗ trên mặt, tự hỏi: mình sửa vì thích, hay vì một lời phán "tướng xấu"? Nếu là vế sau, đọc lại bài tướng tùy tâm biến trước.
• Chọn cơ sở được cấp phép, bác sĩ đúng chuyên khoa; hỏi rõ chất liệu, biến chứng, cách xử lý khi có biến chứng. Tiêm chất làm đầy không rõ nguồn gốc có thể gây biến chứng nặng ở mạch máu và mắt.
• Cảnh giác với nơi nào bán kèm "tư vấn phong thủy khuôn mặt" — chữ ấy thường đi trước một gói giá cao hơn.
• Nếu thấy mình không ngừng bận tâm về một chỗ trên mặt, nói chuyện với bác sĩ tâm thần hoặc nhà tâm lý trước.
• Muốn đổi những lớp sách coi trọng hơn: ngủ đủ, giữ hơi thở đều, tập nhìn thẳng khi nói chuyện — đó là thần và khí.

Nguồn tham khảo

• Tuân Tử — thiên Phi Tướng (hai câu đầu dẫn nguyên văn).
• Mạnh Tử — Ly Lâu thượng (câu về con ngươi dẫn nguyên văn).
• Ma Y Tướng Pháp (bản lưu hành đời Minh – Thanh) — phần luận mũi và ngũ nhạc (đại ý).
• Hiệp hội Tâm thần học Hoa Kỳ, DSM-5 — mục Rối loạn ám ảnh ngoại hình (Body Dysmorphic Disorder); tên gốc giữ để tra cứu.