Tử Vi và Bát Tự khác nhau thế nào, nên xem môn nào trước

Tử Vi và Bát Tự cùng lấy ngày giờ sinh nhưng đọc hai thứ khác nhau. Tử Vi dựng từ âm lịch một bản đồ mười hai cung, hơn trăm sao, mỗi cung một lĩnh vực. Bát Tự giữ tám chữ can chi theo tiết khí, đọc cân bằng ngũ hành quanh can ngày. Muốn đọc nhanh từng lĩnh vực, vào Tử Vi; muốn hiểu dụng thần, vào Bát Tự.

Bảng so sánh nhanh

Hai môn có chung một số thứ: can chi năm, giờ sinh theo mười hai chi, bảng hợp xung hình hại (xem bảng hợp xung hình hại). Nhưng cách chúng biến ngày sinh thành lời đọc khác hẳn.

Cùng một người, hai lá số

Lấy một người nam sinh 10 giờ sáng 15/8/1984 (ngày âm 19/7 năm Giáp Tý). Cả hai lá đều lập bằng bộ máy của site.

Lá Tử Vi: Mệnh ở Mão, vô chính diệu; Thân cư Phu Thê ở Sửu; Hoả lục cục; Tứ Hoá năm Giáp: Liêm Trinh hoá Lộc, Phá Quân hoá Quyền, Vũ Khúc hoá Khoa, Thái Dương hoá Kỵ. Đại vận đầu khởi từ 6 tuổi.

Lá Bát Tự: Giáp Tý · Nhâm Thân · Tân Tỵ · Quý Tỵ. Nhật chủ Tân Kim, sinh tháng Thân, nguyệt lệnh là đất Kim vượng (bản khí Canh, Kiếp Tài của Tân). Đại vận đi thuận: Quý Dậu, Giáp Tuất, Ất Hợi, Bính Tý…, khởi khoảng bảy tuổi chín tháng.

Đặt cạnh nhau thì thấy hai câu hỏi đầu tiên đã khác. Thầy Tử Vi hỏi: Mệnh vô chính diệu thì mượn sao cung đối (Thiên Di) thế nào, Hoá Kỵ Thái Dương rơi vào cung nào. Thầy Bát Tự hỏi: Tân Kim sinh tháng Kim vượng, có hai chi Tỵ mang Bính Hỏa là Chính Quan, có Nhâm Quý tiết khí, vậy thân vượng hay nhược, dụng thần là gì. Không câu nào dịch được sang ngôn ngữ của môn kia.

Ngay cả mốc mười năm cũng lệch: vận Tử Vi của người này đổi ở các tuổi 6, 16, 26…; vận Bát Tự đổi ở khoảng 7 tuổi 9 tháng, 17 tuổi 9 tháng… Hai môn chia đời người thành những khúc không trùng nhau.

Một phép thử: lá số có lặp lại không

Câu hỏi hay gặp: có bao nhiêu người cùng lá số với mình? Hai môn trả lời khác nhau theo một cách rất cụ thể.

Tử Vi chỉ phụ thuộc can chi năm, tháng âm, ngày âm, giờ và giới. Lá Tử Vi của người trên lặp lại nguyên vẹn sau đúng 60 năm: người nam sinh 10 giờ sáng 12/8/2044 cũng là ngày 19/7 năm Giáp Tý, và bộ máy cho ra cùng Mệnh, cùng cục, cùng vị trí mọi sao. Năm 2044 còn có tháng Bảy nhuận, nên ngày "19/7" xuất hiện thêm một lần nữa vào 10/9/2044; lá của người sinh hôm ấy tuỳ phái xử lý tháng nhuận.

Bát Tự cần trùng cả bốn trụ. Sáu mươi năm là 21.914 hoặc 21.915 ngày, không chia hết cho 60, nên cùng ngày dương lịch sáu mươi năm sau trụ ngày đã trôi đi. Bộ máy dò từng ngày: tám chữ Giáp Tý · Nhâm Thân · Tân Tỵ · Quý Tỵ lặp lại lần đầu vào 31/8/2164, rồi 17/8/2224. Ngày 12/8/2044 kia có trụ ngày Quý Tỵ, tức là cùng lá Tử Vi nhưng khác lá Bát Tự.

Về số tổ hợp lý thuyết, hai môn ngang nhau: khoảng 518.400 lá Tử Vi (60 năm × 12 tháng × 30 ngày × 12 giờ × 2 giới) và 518.400 bộ tám chữ (60 × 12 × 60 × 12), nhân đôi khi tính chiều đại vận. Khác nhau là cách chúng phân bố theo thời gian, không phải độ "chi tiết".

Chỗ mạnh của từng môn

Tử Vi mạnh ở bản đồ. Mười hai cung cho mỗi lĩnh vực một chỗ: muốn hỏi chuyện tiền thì nhìn Tài Bạch, chuyện vợ chồng thì Phu Thê, chuyện nhà thì Điền Trạch. Hệ sao nhiều hình ảnh, nên lời đọc cụ thể và gần đời. Tứ Hoá theo can năm cho một lớp đọc vận theo năm rất rõ. Người mới dễ thấy "lá số nói về mình".

Bát Tự mạnh ở cân bằng. Mọi thứ quy về năm hành và sức của can ngày, nên ra được một kết luận gọn: hành nào lá số cần (dụng thần), hành nào thừa. Từ đó suy ra hướng nghề, màu, hướng, thời điểm thuận theo một logic thống nhất (xem dụng thần là gì). Đọc vận cũng theo cùng logic ấy, không cần thêm hệ sao lưu.

Chỗ yếu của từng môn

Tử Vi dễ thành đọc sao rời: thấy Hoá Kỵ là lo, thấy Lộc Tồn là mừng, mà quên cung, quên độ sáng, quên tam phương. Các phái lại an một số sao khác nhau (Hoả Linh, Thiên Quý, Khôi Việt…), và lá số phụ thuộc âm lịch nên mọi chỗ lệch lịch đều chuyển thẳng vào lá số.

Bát Tự khó vào. Bước cân thân vượng, thân nhược cần kinh nghiệm, và hai thầy giỏi có thể kết luận dụng thần khác nhau trên cùng tám chữ. Đọc lĩnh vực cụ thể (hôn nhân, con cái) qua lục thân là lớp suy luận thứ hai, kém trực tiếp hơn Tử Vi.

Nên xem môn nào trước

Một lối dùng hai môn hợp lý: lấy Bát Tự để biết lá số cần gì, lấy Tử Vi để biết những nhu cầu ấy hiện ra ở lĩnh vực nào. Khi hai môn cùng chỉ một hướng, lời đọc đáng tin hơn; khi chúng nói ngược nhau, đó là chỗ nên đọc chậm lại chứ không phải chọn bên nào nghe vừa ý.

Sách cổ nói gì

Dịch: Đẩu Số rất sâu rất kín, lý lẽ khó tỏ. — Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, Thái Vi Phú

Dịch: Muốn biết gốc của muôn phép trong ba nguyên (trời, đất, người), trước hết xem cái chở của trời và công của thần. — Trích Thiên Tủy, câu mở đầu

Bình: hai câu mở đầu cho thấy hai cách tự giới thiệu. Thái Vi Phú nói về sự sâu kín của một hệ sao. Trích Thiên Tủy đặt mệnh lý vào lẽ vận hành của trời đất, tức âm dương ngũ hành. Về lịch sử, theo truyền thống Tử Vi gắn với Trần Đoàn đời Tống, nhưng văn bản Toàn Thư hiện còn là bản đời Minh. Tử Bình mang tên Từ Tử Bình (Từ Cư Dịch, khoảng Ngũ Đại – Tống), người được coi là đã chuyển trọng tâm từ trụ năm sang can ngày; Uyên Hải Tử Bình đời Tống là bộ sách hệ thống hoá sớm nhất còn lại.

Đọc cho đúng mức

• Hai môn không phải bản dịch của nhau. Đừng lấy một kết luận Tử Vi rồi đi tìm "chỗ tương ứng" trong Bát Tự.
• Lá số nào cũng phụ thuộc giờ sinh đúng. Giờ sai một canh thì Tử Vi đổi cung Mệnh, Bát Tự đổi trụ giờ; sai sát mốc tiết thì Bát Tự đổi cả trụ tháng.
• Không có môn nào "chính xác hơn". Có môn hợp với câu hỏi của bạn hơn.
• Ở Việt Nam, Tử Vi phổ biến hơn, sách quốc ngữ nhiều hơn; Bát Tự ít người theo nhưng đang được học lại nhiều qua sách dịch.

Việc nên làm

• Lập lá Tử Vi bằng công cụ lá số để có bản đồ mười hai cung.
• Lập tứ trụ bằng tay theo bài cách lập tứ trụ; kiểm kỹ ngày sinh có sát Lập Xuân hay sát giờ giao tiết không.
• Đọc bài Tử Vi Đẩu Số là gì và bài Tứ Trụ là gì để có nền của từng môn trước khi so.
• Khi hai môn cho hai lời khác nhau về cùng một việc, ghi cả hai lại và theo dõi trong vài năm: đó là cách học nhanh nhất.

Nguồn tham khảo

• Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư — Thái Vi Phú (trích nguyên văn câu mở đầu).
• Trích Thiên Tủy — câu mở đầu (trích nguyên văn).
• Uyên Hải Tử Bình — phần tự thuật về phép lấy can ngày làm chủ (đại ý).
• Lá số Tử Vi, tứ trụ, phép dò ngày lặp lại của lá số: bộ máy lịch và lá số của aihuyenhoc.com (`app/Core/TuVi/AmLich.php`, `app/Core/TuVi/LaSo.php`, `tools/thu-tuvi.php`).