Gara ô tô tầng một nhà phố: để xe sau cửa chính thì minh đường ra sao

Để ô tô ngay sau cửa chính là tình huống mà sách nhà ở xưa không gặp, nên không có câu cổ thư nào "cấm" hay "cho phép". Cách đọc hợp lý: chiếc xe chiếm minh đường trong nhà, nên phải trả lại cho người một lối đi riêng, thông gió cho khí thải, và đo cửa cuốn theo thước Lỗ Ban 52,2 cm như mọi khoảng lọt lòng.

Cổ thư có gì gần nhất với cái gara

Sách nhà ở xưa có bàn chuồng trâu, chuồng ngựa, chỗ để kiệu, nhưng đều nằm ngoài nhà chính, ở sân bên hoặc sân sau. Hoàng Đế Trạch Kinh, trong đoạn Ngũ Thực, đại ý coi "nhà nhỏ mà gia súc nhiều" là một dấu hiệu nhà đầy đặn — tức là người xưa coi súc vật, phương tiện của nhà là phần của sự no đủ, không phải điều xấu.

Cái chưa sách nào gặp là: một khối máy nặng 1,2 – 2 tấn, có bình xăng hoặc pin, có ống xả, đỗ ngay sau cửa chính, trong lòng nhà, mà người phải lách qua mỗi lần ra vào. Ai nói "sách cổ dạy để xe trong nhà là xấu" thì đang suy rộng, không phải dẫn sách.

Dương Trạch Tam Yếu của Triệu Cửu Phong đặt cửa lên đầu trong ba yếu tố của nhà ở: cửa, phòng chủ, bếp. Cửa là chỗ khí và người vào nhà. Câu hỏi đúng với gara vì thế không phải "để xe có xấu không", mà là: sau khi xe vào, cửa và lối vào còn làm được việc của nó không? Bài dương trạch tam yếu giải ba yếu tố này.

Minh đường bị chiếm: chuyện thật trong nhà ống

Minh đường là khoảng trống phía trước nơi khí dừng lại. Nhà phố có sân trước thì sân là minh đường (xem sân trước nhà). Nhà phố xây kín ra sát lộ giới, không có sân, thì phần đầu của tầng trệt — từ cửa vào tới chân cầu thang — đóng vai minh đường trong nhà.

Đặt ô tô vào đúng khoảng ấy, ba chuyện xảy ra ngay:

• Người mất lối vào. Mỗi lần về nhà phải lách giữa thân xe và tường, xách đồ thì va gương xe. Người già, trẻ nhỏ đi qua chỗ hẹp, tối.
• Tầng trệt mất sáng. Cửa cuốn đóng phần lớn thời gian vì xe ở trong; mặt tiền thành bức tường tôn.
• Phòng khách bị đẩy lùi vào giữa nhà, thường là chỗ tối nhất của nhà ống.

Cả ba đều là chuyện của "cửa" theo nghĩa Tam Yếu. Và cả ba đều chữa được bằng thiết kế.

Điều chỉnh 1: lối người đi riêng

Đây là việc quan trọng nhất. Hai cách thường làm:

Bên trong, xe đỗ sát một bên tường, chừa một lối đi rộng 0,8 – 0,9 m dọc bên kia từ cửa tới chân cầu thang hay cửa phòng trong. Đo thử: nhà mặt tiền 4 m, lòng trong còn khoảng 3,7 m; xe con rộng khoảng 1,8 – 1,9 m không kể gương, cần thêm 0,6 – 0,7 m để mở cửa lái; còn lại khoảng 0,9 m cho lối người. Vừa đủ, không thừa — vì thế nhà 4 m mà đỗ xe gầm cao cỡ lớn thì thường phải bỏ lối người.

Lối người nên có đèn riêng bật bằng công tắc ngay cửa, sàn khác màu với chỗ đỗ để mắt nhận ra đâu là đường của người. Trên tường dọc lối đi có thể là giá giày, tủ thấp — biến lối đi thành một cái "tiền sảnh" nhỏ.

Điều chỉnh 2: thông gió và khí thải

Khí thải xe xăng, dầu có khí CO — không màu, không mùi, nặng gần bằng không khí, tích lại trong không gian kín. Đây là phần không phải quan niệm mà là an toàn:

• Không nổ máy chờ trong nhà kín. Mở hết cửa cuốn rồi mới khởi động, chạy ra ngay; về nhà thì tắt máy rồi mới hạ cửa.
• Đỗ đầu vào trong (tiến vào) thì khi khởi động ống xả hướng ra đường; đỗ lùi vào thì ống xả hướng vào nhà — nếu đỗ lùi, càng phải mở cửa trước khi nổ máy.
• Có đường thoát khí cố định: ô thoáng có lá chớp phía trên cửa cuốn, cộng một quạt hút gắn tường phía trong khu đỗ xe, thổi ra ngoài.
• Cửa từ gara vào phần ở nên đóng được, có ron kín; không để gara thông thẳng với bếp hay phòng ngủ tầng trệt.
• Lắp đầu báo khói và, nếu được, đầu báo khí CO ở khu tầng trệt.

Điều chỉnh 3: cháy và lối thoát

Nhiều vụ cháy nhà ống ở các thành phố lớn bắt đầu từ khu để xe tầng trệt, trong khi cả nhà ngủ trên lầu và lối thoát duy nhất là cầu thang đi xuống chính chỗ ấy. Với gara trong nhà phố:

• Sạc ô tô điện, xe máy điện bằng ổ sạc và aptomat riêng, dây đúng tiết diện; hạn chế sạc qua đêm khi không ai thức.
• Không chứa can xăng, bình gas dự phòng, sơn, vải vụn cạnh xe.
• Mỗi tầng ngủ có lối thoát thứ hai: ban công hoặc cửa sổ có ô mở được từ bên trong, không bịt kín bằng song sắt hàn cố định.

Phần này không có trong cổ thư, nhưng nó là điều kiện để mọi bàn bạc phong thủy còn ý nghĩa.

Điều chỉnh 4: cửa cuốn đo bằng thước Lỗ Ban 52,2 cm

Cửa cuốn là khoảng lọt lòng, nên đo bằng thước 52,2 cm (thước thông thủy), như cửa đi và cổng. Bài ba loại thước Lỗ Ban giải vì sao. Tính bằng công cụ thước Lỗ Ban cho các kích thước thợ hay báo:

Ba con số tròn mà thợ hay báo nhất cho gara — 2,8 m, 3 m, 3,2 m — đều rơi vào cung xấu, và đều sát ranh giới, nên sai số lắp đặt vài milimét đã đổi cung. Các dải tốt quanh cỡ cửa gara thường dùng, kèm số gợi ý nằm giữa dải (cách hai đầu khoảng 6 cm):

Cửa đi bộ riêng: dải 718 – 848 mm (Thiên Tài + Nhân Lộc), gợi ý 790 mm; hoặc dải 979 – 1.044 mm (Tể Tướng), gợi ý 1.010 mm.

Hai chú ý khi đặt thợ: con số trên là lọt lòng sau khi hoàn thiện (trừ ray, trừ hộp cuốn, trừ lớp ốp), không phải kích thước ô chờ xây; và hộp cuốn thường ăn 30 – 50 cm phía trên, nên tầng trệt cao dưới 3,2 m khó đạt chiều cao lọt lòng 2,61 m. Bài kích thước cổng nhà bàn cách cộng trừ này cho cổng.

Đọc cho đúng mức

• Không có câu cổ thư nào về ô tô. Mọi lời "để xe trong nhà là phạm" hay "xe là Kim chặn khí" đều là suy rộng thời nay. Phần có cơ sở là ý của Tam Yếu: cửa phải làm được việc của cửa.
• Thước Lỗ Ban là tập quán của thợ, các bản thước lưu truyền khác nhau ở tên cung nhỏ. Dùng nó để chọn giữa những kích thước đều hợp công năng, không hy sinh chiều rộng xe cần chỉ để rơi vào cung đỏ.
• Hướng nhà không đổi vì gara. Nhà phố một mặt tiền thì hướng vẫn là hướng mặt tiền; các phái chỉ khác nhau ở chỗ lấy cửa nào làm "cửa chính" để luận (cửa người đi hằng ngày hay cửa lớn nhất).
• An toàn khí thải và cháy là chuyện bắt buộc, không phải tùy phái.

Việc nên làm

• Vẽ lối người đi rộng 0,8 – 0,9 m từ cửa tới cầu thang trước khi quyết chỗ đỗ xe.
• Tách cửa đi bộ khỏi cửa cuốn nếu mặt tiền cho phép.
• Gắn quạt hút, ô thoáng trên cửa cuốn, đầu báo khói ở tầng trệt; không nổ máy chờ khi cửa đóng.
• Đặt thợ cửa cuốn theo số lọt lòng hoàn thiện đã tra thước 52,2 cm, tránh 2,8 m, 3 m, 3,2 m tròn.
• Nếu tầng trệt còn cho thuê, đọc thêm bài tầng trệt cho thuê, gia đình ở trên.

Chiếc xe là phương tiện của cả nhà, ngày nào cũng ra vào qua cửa chính. Nếu muốn có một vật nhỏ trên xe hay cạnh cửa gara nhắc mình lái chậm và kiểm xe định kỳ, nhiều người chọn một món hành Kim; vật ấy là lời nhắc, còn phanh tốt và thói quen mở cửa trước khi nổ máy mới là thứ giữ an toàn.

📏Thước Lỗ Ban
Tra kích thước cửa, bàn thờ, mộ trên ba loại thước 52,2 – 42,9 – 38,8 cm.Mở

Nguồn tham khảo

• Triệu Cửu Phong, Dương Trạch Tam Yếu — ba yếu tố cửa, phòng chủ, bếp, đại ý.
• Hoàng Đế Trạch Kinh — đoạn Ngũ Thực, đại ý.
• Thước Lỗ Ban 52,2 cm theo bản lưu truyền ở Việt Nam; kích thước tính bằng công cụ thước Lỗ Ban của aihuyenhoc.com.