Sách tử vi tiếng Việt nên đọc theo thứ tự nào: bốn tầng sách và lý do của từng cuốn

Người đọc tiếng Việt nên đi theo bốn tầng: một sách an sao và tính chất sao của phái Việt (Tử Vi Đẩu Số Tân Biên của Thái Thứ Lang), rồi sách gốc qua bản dịch (Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư), rồi sách nghiệm lá số thật (Tử Vi Nghiệm Lý của Thiên Lương), sau cùng mới tới sách lý giải sâu như Tử Vi Hàm Số. Đọc sai thứ tự là học thuộc lời phán trước khi hiểu sao.

Vì sao thứ tự quan trọng hơn danh sách

Gõ "sách tử vi hay" sẽ ra những bảng xếp hạng mười cuốn, mỗi trang một khác. Vấn đề không nằm ở chỗ cuốn nào hay, mà ở chỗ mỗi cuốn được viết cho một trình độ. Sách phú viết cho người đã biết an sao; sách nghiệm viết cho người đã đọc được một cung; sách lý giải viết cho người đã thấy chỗ mâu thuẫn giữa các sách. Đưa sách tầng ba cho người chưa qua tầng một, người ấy sẽ chép lại những câu đẹp mà không biết dùng.

Vì vậy danh sách dưới đây đi theo tầng, mỗi cuốn kèm lý do, chỗ mạnh, chỗ thiếu. Chúng tôi chỉ ghi những cuốn đã được nhiều thế hệ người học dùng và có tên tác giả rõ; không ghi nhà xuất bản và năm in, vì sách tử vi quốc ngữ được in lại rất nhiều lần, mỗi lần một nơi, và chúng tôi chưa đối chiếu được với thư mục thư viện.

Tầng một: một sách phái Việt để an sao và hiểu sao

Tử Vi Đẩu Số Tân Biên — Vân Đằng Thái Thứ Lang.

• Vì sao đọc trước: lá số "phái Việt" mà phần lớn trang mạng Việt, kể cả bộ máy lá số của site này, đang dùng đi theo dòng sách mà cuốn này đứng đầu: danh sách sao, cách an, bảng độ sáng. Học an sao bằng sách này thì lá số tự lập sẽ khớp lá số máy.
• Mạnh: trình bày có thứ tự, từ an sao tới tính chất sao, cung, cách, hạn; viết bằng tiếng Việt cho người Việt chứ không phải bản dịch.
• Thiếu: ít dẫn nguồn Hán văn cho từng nhận định; bảng độ sáng là một dị bản trong nhiều dị bản (bài miếu vượng đắc hãm nói rõ chỗ này).
• Đọc thế nào: phần an sao đọc đến đâu tự an tay đến đó, rồi so với lá số máy lập. Bài cách lập lá số tử vi đi cùng từng bước.

Một tầng chỉ cần một sách. Đọc song song hai sách phái khác nhau ngay từ đầu là cách nhanh nhất để rối, vì hai sách sẽ an vài sao khác nhau và đặt độ sáng khác nhau.

Tầng hai: sách gốc, qua bản dịch có kèm chữ Hán

Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư — bản dịch tiếng Việt (bản Vũ Tài Lục phổ biến nhất).

• Vì sao đọc ở tầng hai: đây là nguồn chung của mọi phái. Khi đã an được sao, bạn sẽ muốn biết những câu "Tử Phủ đồng cung", "Cơ Nguyệt Đồng Lương" từ đâu ra. Toàn Thư trả lời.
• Mạnh: các bài phú nén cả một truyền thống; danh mục cách cục rõ điều kiện; có cả phần luận hạn.
• Thiếu: sách mở bằng phú, tức bằng kết luận, nên đọc từ trang đầu rất khó; các bản in Trung Hoa hiện đại, và vì thế các bản dịch Việt, thừa hưởng lỗi của bản thạch ấn thời Dân Quốc.
• Đọc thế nào: Thái Vi Phú trước (nguyên tắc), Cốt Tủy Phú sau (câu phú dùng hằng ngày), rồi các cục. Cấu trúc từng quyển ở bài Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư.

Chọn bản có in nguyên văn chữ Hán đi kèm. Bản chỉ có tiếng Việt thì gặp câu khó không có cách nào tự kiểm.

Tầng ba: sách nghiệm lá số thật

Tử Vi Nghiệm Lý (Tử Vi Nghiệm Lý Toàn Thư) — Thiên Lương.

• Vì sao đọc ở tầng ba: hai tầng đầu dạy "sao này nghĩa là gì"; tầng này dạy "đặt các sao ấy lên một đời người cụ thể thì đọc thế nào". Sách nghiệm có giá trị ở chỗ đặt lá số cạnh việc đã xảy ra.
• Mạnh: cho thấy cách một người làm nghề cân nhắc giữa nhiều sao cùng lúc, chỗ nào ưu tiên, chỗ nào bỏ qua.
• Thiếu: lá số nghiệm là lá số đã biết kết quả; người viết dễ chọn những ca khớp với lý thuyết của mình. Đây là thiên kiến chung của mọi sách nghiệm, không riêng cuốn này.
• Đọc thế nào: che phần lời luận, tự đọc lá số trước, rồi mới mở lời luận ra so. Đọc kiểu này một ca bằng mười ca đọc lướt.

Tầng bốn: sách lý giải, đặt câu hỏi "vì sao"

Tử Vi Hàm Số — Nguyễn Phát Lộc.

• Vì sao để sau cùng: sách đi vào lý do đằng sau các quy tắc, tìm cấu trúc chung thay vì liệt kê. Người chưa thấy chỗ mâu thuẫn giữa các sách thì chưa cần lời giải cho mâu thuẫn ấy.
• Mạnh: khuyến khích người học hỏi "vì sao sao này ở đây lại sáng", thay vì học thuộc.
• Thiếu: phần lý giải là đề xuất của tác giả; đọc như một cách nhìn, không như luật đã được các phái chấp nhận.

Giảng nghĩa Trung Châu phái — Vương Đình Chi (tiếng Hán, Hồng Kông). Dành cho người đọc được chữ Hán hoặc tìm được bản dịch có trách nhiệm. Đây là một phái có hệ thống riêng, nhiều chỗ khác phái Việt; đọc để mở mắt, không phải để trộn lẫn vào lá số đang học.

Bảng tóm tắt

Lộ trình theo tuần, kèm bài kiểm cho từng chặng, ở bài học tử vi bắt đầu từ đâu.

Những loại sách nên để ngoài kệ

• Sách "tử vi trọn đời" theo năm sinh. Chỉ dựa vào năm, tức mười hai con giáp hay sáu mươi hoa giáp, không phải lá số. Một năm có hàng triệu người sinh.
• Sách không ghi tác giả, không ghi bản gốc. Không kiểm được thì không nên học theo. Bài đọc sách huyền học cổ liệt kê các dấu hiệu.
• Sách gộp nhiều phái mà không nói phái nào. Một bảng an sao lấy của phái này, bảng độ sáng của phái kia sẽ cho ra lá số không theo phái nào cả.
• Sách hứa "đoán trúng", "biết trước vận mệnh". Không cuốn tử vi nghiêm túc nào tự giới thiệu như vậy. Chính Toàn Thư viết rằng có người cùng năm tháng ngày giờ mà giàu nghèo thọ yểu khác nhau.

Một lời về sách in lậu: phần lớn sách tử vi cũ hiện lưu hành là bản chụp, bản in lại không xin phép. Chúng tôi không đặt liên kết tới bất kỳ chỗ bán hay tải nào. Nếu tìm được bản in có giấy phép, hoặc bản cũ ở hiệu sách cũ, đó là cách tôn trọng người viết.

Sách cổ nói gì

Dịch: Ngọc không mài giũa thì không thành đồ dùng; người không học thì không biết đạo. — Lễ Ký, Học Ký

Dịch: Trước phải rõ cách cục, sau mới xem các sao. — Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, Đẩu Số Cốt Tủy Phú

Bình: thiên Học Ký nói về chuyện học có thứ bậc, có mài giũa. Câu trong Cốt Tủy Phú cho thấy chính sách gốc của tử vi cũng đặt thứ tự: nhìn tổng thể trước, sao lẻ sau. Chọn sách cũng vậy: tầng nền trước, tầng phú sau, tầng lý giải sau cùng.

Đọc cho đúng mức

• Danh sách này đi theo phái Việt phổ biến, vì đó là phái của bộ máy lá số trên site. Người học Phi Tinh Đài Loan hay Trung Châu phái sẽ có thứ tự khác.
• "Sách hay" ở đây nghĩa là sách giúp người học hiểu đúng một hệ thống, không có nghĩa là sách cho kết quả đoán đúng hơn. Tử vi là một hệ diễn giải cổ, không phải phép đo.
• Mọi sách đều có chỗ sai chép, chỗ là ý riêng tác giả. Đọc nhiều không bằng đọc có đối chiếu.
• Chúng tôi không xếp hạng người viết còn sống và không bình phẩm người làm nghề hiện nay.

Việc nên làm

• Chọn đúng một sách tầng một, đọc phần an sao trong hai tuần, tự an được lá số của mình.
• Ghi vào sổ mọi chỗ sách tầng một khác lá số máy lập; mang những chỗ ấy sang tầng hai để tìm gốc.
• Ở tầng ba, che lời luận, tự đọc trước. Ghi lại mình đọc khác tác giả ở đâu.
• Chỉ mua thêm sách mới khi đã đọc hết, và đã ghi chú, cuốn đang có.

Nguồn tham khảo

• Vân Đằng Thái Thứ Lang — Tử Vi Đẩu Số Tân Biên.
• Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư — Thái Vi Phú, Đẩu Số Cốt Tủy Phú (nguyên văn đối chiếu bản số hoá); bản dịch Vũ Tài Lục.
• Thiên Lương — Tử Vi Nghiệm Lý Toàn Thư.
• Nguyễn Phát Lộc — Tử Vi Hàm Số.
• Vương Đình Chi — các sách giảng nghĩa Tử Vi Đẩu Số Trung Châu phái (tiếng Hán).
• Lễ Ký — thiên Học Ký (nguyên văn).