Phong thủy theo mệnh hay theo tuổi: nạp âm, cung phi và dụng thần — ba hệ "hợp" đang bị trộn vào nhau

"Theo mệnh" và "theo tuổi" thường là ba hệ khác nhau. Mệnh nạp âm tính theo năm sinh, đời nay dùng để chọn màu, đồ dùng. Cung phi Bát Trạch tính theo năm sinh và giới tính, sách dùng để chọn hướng. Dụng thần Bát Tự tính theo giờ ngày tháng năm, dùng để cân hành cho riêng một người. Ba hệ có thể cho ba hành khác nhau.

🔥Tra mệnh – cung phi
Mệnh nạp âm, cung phi, can chi theo ngày sinh (tính đúng người sinh trước Tết).✨ Dùng thử

Bài này là trang mẹ của chuyên mục Phong thủy theo mệnh. Các bài con (màu sơn, đá đeo, cây, số, hướng giường, hướng bếp theo từng hành) được liệt kê ở cuối bài.

Một câu hỏi, ba hệ đáp

Người hỏi "nhà tôi nên sơn màu gì cho hợp" và người hỏi "giường nên quay hướng nào cho hợp" đều nói "hợp mệnh", "hợp tuổi". Nhưng câu trả lời của hai câu ấy, nếu theo đúng sách, lấy từ hai hệ khác nhau. Lẫn hai hệ là nguồn của hầu hết các lời khuyên chọi nhau trên mạng: trang này bảo người sinh năm 1990 hợp màu vàng, trang kia bảo màu vàng là màu khắc.

Đọc bảng theo hàng "sách dùng cho": cung phi có sách cổ dạy dùng vào hướng nhà; dụng thần có sách dạy dùng để cân hành; còn mệnh nạp âm thì sách cổ dùng để so tuổi và luận mệnh, việc đem nó ra chọn màu sơn là lối đời nay. Lối ấy không vô lý, nhưng nó đứng sau hai hệ kia về độ có sách.

Hệ thứ nhất: mệnh nạp âm — năm sinh mang một "hình"

Sáu mươi cặp can chi, cứ hai năm liền nhau chung một tên, thành ba mươi tên nạp âm. Mỗi tên gắn với một hành và một hình tượng cụ thể: Hải Trung Kim là vàng dưới biển, Lư Trung Hỏa là lửa trong lò, Đại Lâm Mộc là cây rừng lớn. Cách xếp này rất cổ; Thẩm Quát đời Tống, trong Mộng Khê Bút Đàm, đã phải bỏ công giải vì sao gọi là "nạp âm" — đại ý ông cho rằng cách xếp đi theo phép năm âm và mười hai luật của âm nhạc cổ (vì sao gọi là nạp âm).

Người dùng nạp âm năm sinh làm trục luận mệnh là lớp thầy trước Từ Tử Bình, tiêu biểu là Lý Hư Trung đời Đường (lối lấy năm làm chủ). Từ Tử Bình về sau chuyển trục sang can ngày sinh, và nạp âm lùi xuống làm một lớp phụ. Trong dân gian Việt, nạp âm vẫn là thứ "mệnh" quen nhất, vì chỉ cần biết năm sinh.

Bảng ba mươi tên theo năm hành, năm sinh tính bằng bộ âm lịch của site (năm tính từ Tết):

Điều các bảng màu một chiều bỏ qua: sáu tên trong cùng một hành không được sách luận giống nhau. Kiếm Phong Kim được coi là cần Hỏa tôi luyện, Thoa Xuyến Kim thì sợ Hỏa; Thiên Hà Thủy và Đại Hải Thủy không sợ Thổ, Giản Hạ Thủy thì sợ. Bài những cặp nạp âm "khắc mà thành" đi kỹ lối đọc này. Vì thế mỗi bài màu sơn theo hành trong chuyên mục đều tách sáu tên ra, không gộp một bảng.

Hệ thứ hai: cung phi — tám quẻ, cho việc chọn hướng

Cung phi (còn gọi quái mệnh, mệnh quái) xếp mỗi người vào một trong tám quẻ: Khảm, Ly, Chấn, Tốn thuộc nhóm Đông tứ mệnh; Càn, Khôn, Cấn, Đoài thuộc nhóm Tây tứ mệnh. Phép tính theo năm âm lịch và giới tính, công cụ của site dùng lối Tam Nguyên rút gọn:

• Nam: lấy 11 trừ số dư của năm âm khi chia 9, rồi lấy dư khi chia 9.
• Nữ: lấy số dư của năm âm khi chia 9 cộng 4, rồi lấy dư khi chia 9.
• Ra 0 thì đọc là 9. Ra 5 (Trung cung) thì nam gửi Khôn, nữ gửi Cấn — lệ Bát Trạch phổ biến ở Việt Nam.

Vì nam nữ tính khác nhau, hai vợ chồng cùng năm sinh thường khác cung phi; bài cùng năm sinh mà nam nữ khác cung phi nói kỹ chuyện này.

Bát Trạch Minh Kính và Dương Trạch Tam Yếu dùng cung phi vào một việc rất cụ thể: so quẻ của người với tám phương để ra bốn phương cát (Sinh Khí, Thiên Y, Diên Niên, Phục Vị) và bốn phương hung (Họa Hại, Lục Sát, Ngũ Quỷ, Tuyệt Mệnh), rồi đặt cửa, phòng ngủ, bếp theo đó. Sách bàn hướng; sách không bàn màu sơn theo quẻ của người. Lấy hành của cung phi (Khảm là Thủy, Cấn là Thổ…) để chọn màu là thêm một bước suy rộng mà sách không làm. Cách dùng đúng hệ này: hướng giường ngủ theo tuổi, hướng bếp theo tuổi, hướng bàn làm việc theo tuổi.

Hệ thứ ba: dụng thần — hành mà riêng lá số này cần

Bát Tự (Tứ Trụ) xếp tám chữ can chi của giờ, ngày, tháng, năm sinh, lấy can ngày làm "ta" (nhật chủ), rồi cân xem hành của "ta" mạnh hay yếu so với cả tám chữ. Hành giúp lá số cân lại được gọi là dụng thần; hành làm lệch thêm là kỵ thần. Tử Bình Chân Thuyên mở thiên luận dụng thần bằng câu tìm dụng thần ở lệnh tháng; Trích Thiên Tủy coi việc biết suy vượng là đã hiểu quá nửa mệnh học.

Ba điểm khiến dụng thần khác hẳn hai hệ trên:

1. Cần giờ sinh, và cần cả người biết đọc. Phần máy làm được là xếp tám chữ, đếm tỷ lệ hành, ước lượng thân mạnh yếu. Phần chọn dụng thần (phù ức, điều hậu, thông quan, bệnh dược) là việc của người xem — bài dụng thần là gì giải bốn phép.
2. Không suy được từ năm sinh. Hai người cùng năm, cùng mệnh nạp âm có thể có dụng thần ngược nhau.
3. Đếm chữ không phải là tìm dụng thần. "Lá số thiếu Thủy thì bổ Thủy" là lối đếm mà các sách Tử Bình chính thống không dùng — xem mệnh khuyết hành có thật không.

Nếu đã có người xem kỹ và ra dụng thần, thì đó là hệ "cá nhân" nhất để chọn màu đồ dùng, đá đeo. Bài chọn màu theo dụng thần bàn khi nào đáng làm.

Một người, ba câu trả lời

Một người nữ sinh 11 giờ trưa ngày 12/7/1986 dương lịch. Tính bằng công cụ của site:

Ba dòng nói ba chuyện khác nhau:

• Bảng màu theo nạp âm khuyên đỏ và xanh lá. Lá số Bát Tự của chính người ấy đã nghiêng nặng về Hỏa, nên một người xem Tử Bình có thể khuyên ngược lại: bớt đỏ, thêm sắc trầm, sắc trắng. Hai lời khuyên không thể cùng đúng; nếu đã xem Bát Tự kỹ, lời của Bát Tự nặng hơn vì nó tính trên cả tám chữ.
• Cung phi không nói gì về màu. Nó nói: căn hộ có cửa nhìn hướng Bắc là hướng Phục Vị của người này; nhà ấy tọa Nam, là Ly trạch, cùng nhóm Đông tứ với người — công cụ hướng nhà ghi "hợp nhóm".
• Phần "thân vượng" là máy chấm sơ bộ. Chúng tôi ghi rõ chữ "sơ bộ" vì đây là chỗ người xem có tay nghề có thể kết luận khác (ví dụ xét điều hậu cho người sinh giữa hè).

Ví dụ này không nhằm bảo bảng nạp âm sai. Nó cho thấy bảng nạp âm là lời khuyên chung cho cả nghìn người cùng năm sinh, còn Bát Tự là lời khuyên cho một người. Khi chỉ biết năm sinh, bảng nạp âm là cái có trong tay; khi đã có lá số được xem kỹ, nên để nó đứng sau.

Chữ "tuổi" trong chuyện làm nhà là hệ thứ tư

Khi người ta nói "xem tuổi làm nhà", chữ "tuổi" lại không phải cả ba hệ trên. Đó là tuổi mụ của chủ nhà xét theo ba lệ dân gian: Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai. Ba lệ này trả lời câu "năm nào nên khởi công", không trả lời câu "màu gì, hướng nào".

Tiếp ví dụ trên, giả sử người sinh năm 1986 đứng tên làm nhà năm Đinh Mùi 2027: tuổi mụ là 2027 − 1986 + 1 = 42; 42 chia 9 dư 6, rơi vào Kim Lâu (loại Kim Lâu Tử theo cách gọi dân gian); đếm Hoang Ốc thì 42 rơi cung thứ sáu, Lục Hoang Ốc. Công cụ tuổi xây nhà ra đúng như vậy và ghi mức "cân nhắc". Tục cũ có sẵn lối ra cho trường hợp này — mượn tuổi, dời mốc động thổ — bài Kim Lâu và Hoang Ốc nói kỹ. Điều cần giữ ở đây chỉ là: kết quả Kim Lâu không liên quan gì tới việc người ấy nên sơn nhà màu gì hay kê giường hướng nào.

Việc nào dùng hệ nào

Thứ tự này không phải luật của sách nào; đó là cách sắp lại cho khớp với chỗ mỗi hệ có gốc. Hệ nào sách dạy dùng vào việc gì thì để nó đứng đầu việc ấy.

Bốn chỗ hay tính sai

Sinh trước Tết. Năm tuổi đổi ở Tết âm lịch, không ở 1/1. Người sinh 20/1/1991 vẫn là Canh Ngọ (Lộ Bàng Thổ), không phải Tân Mùi. Nạp âm thường không đổi vì hai năm liền nhau chung một tên, nhưng cung phi đổi: nam Canh Ngọ 1990 là Khảm, nam Tân Mùi 1991 là Ly.

Lịch Việt khác lịch Trung Quốc. Năm 1985, Tết Việt Nam rơi vào 21/1, Tết bên Trung Quốc rơi vào 20/2 — chênh nhau một tháng vì lịch Việt tính theo múi giờ +7. Một người nam sinh 10/2/1985 theo lịch Việt đã là Ất Sửu, cung phi Càn; tra trên trang dùng lịch Trung Quốc sẽ ra Giáp Tý, cung phi Đoài. Công cụ của site tính theo lịch Việt.

Mốc Lập Xuân. Một số phái Bát Trạch và toàn bộ phép Bát Tự lấy Lập Xuân (khoảng 4/2 dương lịch) làm mốc đổi năm, không lấy Tết. Người sinh giữa Tết và Lập Xuân, hoặc giữa Lập Xuân và Tết, có thể ra hai cung phi tùy phái; công cụ cung mệnh của site in cả hai khi gặp trường hợp này.

Lấy hành cung phi để chọn màu. Người cung Khảm "mệnh Thủy", người cung Cấn "mệnh Thổ" — cách nói này trộn hai hệ. Nạp âm và cung phi đều có hành, nhưng chỉ nạp âm được đời nay dùng cho màu; cung phi dùng cho hướng. Nam 1990 nạp âm Thổ mà cung phi Thủy là trường hợp quen thuộc nhất của sự nhầm này.

Sách cổ nói gì

Dụng thần của tám chữ, chuyên tìm ở lệnh tháng. — Tử Bình Chân Thuyên, thiên Luận dụng thần

Biết được lẽ thật của suy và vượng thì chỗ sâu xa của mệnh học đã hiểu quá nửa. — Trích Thiên Tủy, thiên Suy vượng

Bát Trạch Minh Kính, đại ý: người thuộc Đông tứ mệnh nên ở Đông tứ trạch, người thuộc Tây tứ mệnh nên ở Tây tứ trạch; cửa, chủ phòng, bếp phối với nhau theo du niên. Sách tương truyền của Nhất Hạnh thiền sư đời Đường; văn bản lưu hành hiện nay thường được giới nghiên cứu xếp vào đời Thanh — xem Bát Trạch Minh Kính.

Mộng Khê Bút Đàm của Thẩm Quát, đại ý: sáu mươi giáp tý có nạp âm, ít người hiểu gốc của nó; cách xếp ấy theo phép sáu mươi luật xoay vòng làm cung của nhau.

Bình: hai câu Tử Bình cho thấy dụng thần là chuyện cân đo trên cả lá số, bắt đầu từ tháng sinh — không thể có từ năm sinh. Bát Trạch dạy phối người với nhà bằng phương hướng, không nhắc màu. Còn đoạn của Thẩm Quát cho thấy ngay từ đời Tống, nạp âm đã là thứ người ta dùng mà ít ai giải được gốc. Không đoạn sách cổ nào trong số này dạy chọn màu sơn nhà theo mệnh năm sinh.

Đọc cho đúng mức

• Ba hệ là ba công cụ, không phải ba sự thật cạnh tranh nhau. Nạp âm tiện vì chỉ cần năm sinh; cung phi có sách cho việc chọn hướng; dụng thần cá nhân nhất nhưng đòi giờ sinh và người xem có nghề.
• Không hệ nào hứa kết quả. Chọn đúng màu, đúng hướng không làm thay đổi sức khỏe, công việc hay thu nhập của ai theo cách đo được. Thứ đo được là nhiệt, ánh sáng, gió, độ tiện của bố trí — mấy thứ này nên xét trước cả ba hệ.
• Các phái khác không dùng cung phi. Huyền Không Phi Tinh xét nhà theo hướng và thời vận, không theo quẻ người ở; Tam Hợp xét long, thủy, sơn hướng. Chọn hướng theo cung phi là lối của riêng phái Bát Trạch.
• Khi hai hệ chọi nhau (như nam 1990: nạp âm Thổ, cung phi Thủy), màu trung tính sáng là lối thoát hợp lý, và màu nên đi theo nhà nhiều hơn theo người.

Việc nên làm

1. Tra đủ hai thứ bằng công cụ: tên nạp âm (cả tên, không chỉ hành) và cung phi — nhớ xét ngày sinh có trước Tết hay không.
2. Việc gì liên quan đến hướng (cửa, giường, bếp, bàn) thì dùng cung phi; việc gì liên quan đến màu nhà thì xét hướng nắng và phương vị trước.
3. Với đồ dùng cá nhân, nếu chưa xem Bát Tự thì bảng nạp âm là đủ dùng; đừng mua thêm thứ gì chỉ vì một bảng tra.
4. Nếu đã xem Bát Tự kỹ và có dụng thần, để dụng thần đứng trước bảng nạp âm.
5. Năm khởi công, năm chuyển nhà: xét tuổi mụ riêng bằng công cụ tuổi xây nhà, đừng gộp vào chuyện màu, hướng.

Các bài trong chuyên mục Phong thủy theo mệnh

Hướng theo cung phi

• Hướng giường ngủ theo tuổi
• Hướng bếp theo tuổi
• Hướng bàn làm việc theo tuổi
• Cùng năm sinh mà nam nữ khác cung phi

Màu sơn nhà theo mệnh

• Mệnh Kim sơn nhà màu gì
• Mệnh Mộc sơn nhà màu gì
• Mệnh Thủy sơn nhà màu gì
• Mệnh Hỏa sơn nhà màu gì
• Mệnh Thổ sơn nhà màu gì
• Vợ chồng khác mệnh sơn nhà màu gì
• Chọn màu theo dụng thần Bát Tự

Màu xe

• Mệnh Kim mua xe màu gì · Mệnh Mộc · Mệnh Thủy · Mệnh Hỏa · Mệnh Thổ

Cây trong nhà

• Mệnh Kim trồng cây gì · Mệnh Mộc · Mệnh Thủy · Mệnh Hỏa · Mệnh Thổ

Đá, kim loại, đồ đeo

• Mệnh Kim đeo đá gì · Mệnh Mộc · Mệnh Thủy · Mệnh Hỏa · Mệnh Thổ
• Đeo vàng hay đeo bạc theo mệnh
• Màu ví theo mệnh

Số

• Mệnh Kim hợp số nào · Mệnh Mộc · Mệnh Thủy · Mệnh Hỏa · Mệnh Thổ
• Số nhà hợp tuổi

Nguồn tham khảo

• Thẩm Quát, Mộng Khê Bút Đàm — đoạn giải nghĩa nạp âm (đại ý).
• Bát Trạch Minh Kính — phần phối mệnh với trạch (đại ý); tác giả theo truyền thống là Nhất Hạnh thiền sư.
• Triệu Cửu Phong, Dương Trạch Tam Yếu — phần cửa, chủ, bếp (đại ý).
• Thẩm Hiếu Chiêm, Tử Bình Chân Thuyên — thiên Luận dụng thần.
• Trích Thiên Tủy — thiên Suy vượng.
• Nạp âm, cung phi, tứ trụ, Kim Lâu và Hoang Ốc trong các ví dụ: tính bằng công cụ của aihuyenhoc.com theo lịch Việt Nam.